AARDRIJKSKUNDE SAMENVATTING H1 § 2, 3, 4
Het aandeel van de BRICS-landen (Brazilïë, Rusland, India, China, Zuid-Afrika = landen in de semi-
periferie) is gestegen sinds de industriegoederen minder in de westerse landen worden gemaakt. Het
economisch zwaartepunt kantelt van het westen naar het oosten. De westerse mno’s
(multinationale ondernemingen) jagen deze verschuiving aan. Dit doen ze omdat:
Mno’s verplaatsen hun maakindustrie naar lagelonenlanden (landen in de semi-periferie)
wat gevolgen had. Zo daalde in de VS de industriële werkgelegenheid en passeerde China de
VS als grootste producent van de industriële goederen. Deze landen ontwikkelen zich ook
steeds meer, ook met diensten.
De opkomende landen vormen een interessante afzetmarkt, waarbij de koopkracht
toeneemt.
Oorzaken voor de toename van de wereldhandel:
De opdeling van de productieketen (de weg die een product aflegt van grondstof tot
eindproduct).Onderdelen worden geproduceerd waar ze het goedkoopst zijn en worden
vervolgens getransporteerd naar het land van het eindproduct. Dit zorgt voor handel en
transport.
Transport van goederen is makkelijker en goedkoper geworden. Containers waarmee
producten getransporteerd worden, hebben overal dezelfde afmetingen waardoor ze op elk
vervoersmiddel passen. Dankzij het snelle vervoer en de moderne communicatie komen
producten just in time (precies optijd, wanneer de voorraad aangevuld moet worden) aan.
De handelsgrenzen verdwijnen. De WTO (Wereldhandelsorganisatie) wil de wereldhandel
bevorderen. De rijke landen willen de arbeidsomstandigheden in arme landen aanpakken.
Al deze ontwikkelingen zorgen voor globalisering (het meer verbonden raken van landen over de
hele wereld).
Europa en de VS waren de meest beslissende landen in de WTO, maar sinds kort beslissen China en
andere opkomende landen volop mee. Wel hebben Europa en de VS nog steeds een grote
voorsprong op het gebied van ontwikkeling en productie. Global shift (Het economisch zwaartepunt
verschuift). We zijn echt opweg naar een multipolaire wereldeconomie (een economie met
meerdere kernen verspreid over de hele wereld. Er is een ontwikkelende evenwichtige
wereldeconomie).
1500 – 1950
Handelaren en missionarissen trekken naar Afrika, Amerika en Azië om zieltjes te winnen en geld te
verdienen. Zo worden deze handelsstromen verbonden met Europa.
1500 – 1800: de fase van het handelskolonialisme. (Vestiging van Europese
handelsmaatschappijen in de nieuwe ontdekte gebieden van Afrika, Amerika en Αzië met het
doel handel te drijven.)
1800 – 1950: de fase van het industrieel kolonialisme. Europese moederlanden stichten
koloniën die ze zelf besturen, met als doel de aanvoer van grondstoffen veilig te stellen en
een afzetmarkt voor hun industriële eindproducten te vormen.
1950 – 1990
II
De afloop van WO levert twee belangrijke veranderingen op in de wereldorde:
Dekolonisatie (de vroegere koloniën worden onafhankelijk).
De wereld wordt opgedeeld in 3 blokken. Het Westerse blok, het communisctische blok en
de ontwikkelingslanden. De Koude Oorlog brak uit. (De twee wereldmachten Verenigde
Het aandeel van de BRICS-landen (Brazilïë, Rusland, India, China, Zuid-Afrika = landen in de semi-
periferie) is gestegen sinds de industriegoederen minder in de westerse landen worden gemaakt. Het
economisch zwaartepunt kantelt van het westen naar het oosten. De westerse mno’s
(multinationale ondernemingen) jagen deze verschuiving aan. Dit doen ze omdat:
Mno’s verplaatsen hun maakindustrie naar lagelonenlanden (landen in de semi-periferie)
wat gevolgen had. Zo daalde in de VS de industriële werkgelegenheid en passeerde China de
VS als grootste producent van de industriële goederen. Deze landen ontwikkelen zich ook
steeds meer, ook met diensten.
De opkomende landen vormen een interessante afzetmarkt, waarbij de koopkracht
toeneemt.
Oorzaken voor de toename van de wereldhandel:
De opdeling van de productieketen (de weg die een product aflegt van grondstof tot
eindproduct).Onderdelen worden geproduceerd waar ze het goedkoopst zijn en worden
vervolgens getransporteerd naar het land van het eindproduct. Dit zorgt voor handel en
transport.
Transport van goederen is makkelijker en goedkoper geworden. Containers waarmee
producten getransporteerd worden, hebben overal dezelfde afmetingen waardoor ze op elk
vervoersmiddel passen. Dankzij het snelle vervoer en de moderne communicatie komen
producten just in time (precies optijd, wanneer de voorraad aangevuld moet worden) aan.
De handelsgrenzen verdwijnen. De WTO (Wereldhandelsorganisatie) wil de wereldhandel
bevorderen. De rijke landen willen de arbeidsomstandigheden in arme landen aanpakken.
Al deze ontwikkelingen zorgen voor globalisering (het meer verbonden raken van landen over de
hele wereld).
Europa en de VS waren de meest beslissende landen in de WTO, maar sinds kort beslissen China en
andere opkomende landen volop mee. Wel hebben Europa en de VS nog steeds een grote
voorsprong op het gebied van ontwikkeling en productie. Global shift (Het economisch zwaartepunt
verschuift). We zijn echt opweg naar een multipolaire wereldeconomie (een economie met
meerdere kernen verspreid over de hele wereld. Er is een ontwikkelende evenwichtige
wereldeconomie).
1500 – 1950
Handelaren en missionarissen trekken naar Afrika, Amerika en Azië om zieltjes te winnen en geld te
verdienen. Zo worden deze handelsstromen verbonden met Europa.
1500 – 1800: de fase van het handelskolonialisme. (Vestiging van Europese
handelsmaatschappijen in de nieuwe ontdekte gebieden van Afrika, Amerika en Αzië met het
doel handel te drijven.)
1800 – 1950: de fase van het industrieel kolonialisme. Europese moederlanden stichten
koloniën die ze zelf besturen, met als doel de aanvoer van grondstoffen veilig te stellen en
een afzetmarkt voor hun industriële eindproducten te vormen.
1950 – 1990
II
De afloop van WO levert twee belangrijke veranderingen op in de wereldorde:
Dekolonisatie (de vroegere koloniën worden onafhankelijk).
De wereld wordt opgedeeld in 3 blokken. Het Westerse blok, het communisctische blok en
de ontwikkelingslanden. De Koude Oorlog brak uit. (De twee wereldmachten Verenigde
