Vergelijkend internationaal privaatrecht
Inhoud
Week 1 Inleiding in de historische rechtsvergelijking.........................................................1
Werkgroep 1....................................................................................................................... 5
Week 2 Verborgen gebreken in Civil Law............................................................................8
Werkgroep 2..................................................................................................................... 10
Week 3 Verborgen gebreken in Common Law..................................................................13
Werkgroep 3..................................................................................................................... 17
Week 4 Vergelijkend kooprecht: inleiding en non-conformiteit.........................................20
Werkgroep 4..................................................................................................................... 23
Week 5 Vergelijkend kooprecht: remedies non-conformiteit.............................................28
Werkgroep 5..................................................................................................................... 31
Week 6 Inleiding internationaal privaatrecht en conflictenrecht.......................................33
Werkgroep 6..................................................................................................................... 36
WEEK 1 INLEIDING IN DE HISTORISCHE RECHTSVERGELIJKING
Historische achtergrond
,De Europese rechtsstelsels zijn grotendeels gevormd door het Romeinse recht.
Het systeem is gebaseerd op het Ius commune, de basis van Civil Law.
In Engeland is een eigen systeem ontstaan: het Common Law, dat vrijwel geen
invloed van het Romeinse recht heeft gekend.
Rechtsfamilie Historische basis
Civil Law Romeins recht / Ius Commune
Common Law Custom of the Courts
Ius Commune
Het Ius commune is het gemeenschappelijke recht van West-Europa dat ontstond
na de herontdekking van het Romeinse recht in de middeleeuwen door middel
van de Digesten.
Codificatie
Herontdekking Receptie van
Keizer Oprichting
digesten het Romeinse
Justinianus universiteiten
12e eeuw recht in Europa
6e eeuw
De steden hadden behoefte aan neutraal recht, bovendien was Latijn een
gemeenschappelijke wetenschapstaal. Ook was het Romeinse recht bruikbaar bij
conflicten tussen de keizer en de paus.
Interpretatiemethoden:
- Interpretatio Passiva
o lokale regels interpreteren volgens Romeins recht
- Bartolistische interpretatie
o Romeins recht vult lacunes in lokaal recht
Ius commune non ratione imperii sed imperio rationes = het geldt niet
door macht, maar door de kracht van de rede.
Ontwikkeling Doel Kenmerken
16e eeuw – Juridisch humanisme Terug naar het Kritiek op middeleeuwse
oorspronkelijke commentaren
Romeinse recht
18e eeuw – verlichting en Nadruk op rede en
natuurrecht systematiek
Kritiek op oude
Romeinse regels
19e eeuw – nationalisme en Het maken van Vastlegging in bijv. Code
codificatie nationale Civil 1804
wetboeken
Civil Law
kenmerken van Civil Law zijn:
- gecodificeerd recht (wetboeken zijn de belangrijkste rechtsbron)
- wortels in het Ius commune
- scheiding tussen publiek- en privaatrecht
- deductieve rechtsvinding (de algemene regel wordt toegepast op concrete
feiten)
- systeemdenken (recht als logisch systeem)
- hoogleraar als autoriteit (doctrine speelt een grote rol)
- subjectief recht centraal (rechten van individuen staan voorop)
,Rol van de rechter
De rechter moet volgens de wet rechtspreken, en mag niet:
1. de billijkheid van de wet beoordelen;
2. zelf algemene regels maken
De rechter is de spreekbuis van de wet.
De procedure is:
- Schriftelijk
- Gericht op waarheidsvinding
- Geleidt door de rechter
- Rechter controleert getuigen
- Notariaat speelt een belangrijke rol
oftewel, een inquisitoire procedure.
Common Law
Het Common Law heeft zich onafhankelijk van het Romeinse recht ontwikkeld.
Slag bij Hastings Magna Carta
- Engeland vaste plaats van
eenheidsstaat rechtspraak
1066 1215
Er ontstond een institutionele ontwikkeling waarbij:
- Er sprake is van custom of the courts
- vaste koninklijke rechters
- Inns of Court (advocaten opleiding)
- Law French, als juridische taal
- Yearbook reports (verslag van rechtspraak)
Writsysteem
Om een procedure te starten moest men een writ krijgen van de Lord Chancellor.
Een writ is een procesformulier dat bepaalt welke actie mogelijk is en dat het
feitenpatroon vastlegt. in de 19e eeuw werd dit systeem afgeschaft.
Stare Decisis
In de 19e eeuw ontwikkelde zich het precedentenstelsel.
- Stare decisis
o Eerdere uitspraken zijn bindend
- Ratio Deidendi
o Bindende rechtsregel van de uitspraak
- Dissenting opinion
o Afwijkende mening van de rechter
- Distinguishing
o Aantonen dat de zaak verschilt van de precedent
Het Common law wordt gekenmerkt door:
- Wortels in de custom of the courts
- Jurisprudentieel recht (precedenten zijn belangrijkste bron)
- Eenheid van het recht (geen scheiding publiek/privaat)
, - Rechtsvinding vanuit feitenpatroon (casusvergelijking)
- Rechter als autoriteit
- Remedy centraal (eerst: welk rechtsmiddel)
- Adversial trial
De procedure wordt vormgegeven door:
- Mondeling
- De jury beslist de feiten
- De rechter fungeert als scheidsrechter
- Partijen ondervragen getuigen
- Er zijn weinig schriftelijke stukken
- Vaak een single day event
a. omdat de jury uit leken bestaat
b. de procedure snel afgerond moet worden
- de veroordeling bestaat vaak uit een geldboete
Equity
de Common law was vaak te rigide, daarom ontwikkelde equity zich. Dit
gebeurde via de Court of Chancery en het werd geleid door de Lord Chancellor.
De rol van equity is de correctie van onbillijk common law. Dit is d.m.v. injuction
en trust. “Equity will not assist a bad conscience.”
Overeenkomsten
Regels ontstaan uit feitenpatronen Beide systemen kijken naar de
concrete gevallen
Actiënrecht In Romeins recht wordt de formula
opgesteld door de Praetor. In Common
law wordt de writ opgesteld door de
Lord Chancellor.
Duale structuur van civiele procedure In beide systemen wordt in de eerste
fase een rechtsvraag opgesteld (writ
of formula) die daarna door de rechter
wordt beslist.
Geld vonnis De reden hiervoor is dat het een
praktische oplossing is en in Common
law ook door de jury.
Magistratenrecht als rechtsbron In het Romeins recht de Ius civile en
Ius praetorium.
In de Common Law het Common Law
en de equity.
Verschillen
Civil Law Common Law
Ius commune Custom of the Courts
Gecodificeerd recht Jurisprudentieel recht
Scheiding van publiek/privaat Eenheid van recht
Abstracte regels Feitenpatroon
Deductieve methode Casusvergelijking
Regel -> feiten -> beslissing Feit -> vergelijkbare zaak -> regel
Hoogleraar als autoriteit Rechter als autoriteit
Subjectief recht central Remedy central
Schriftelijke procedure Mondelinge procedure
Rechter onderzoekt Partijen presenteren
Inhoud
Week 1 Inleiding in de historische rechtsvergelijking.........................................................1
Werkgroep 1....................................................................................................................... 5
Week 2 Verborgen gebreken in Civil Law............................................................................8
Werkgroep 2..................................................................................................................... 10
Week 3 Verborgen gebreken in Common Law..................................................................13
Werkgroep 3..................................................................................................................... 17
Week 4 Vergelijkend kooprecht: inleiding en non-conformiteit.........................................20
Werkgroep 4..................................................................................................................... 23
Week 5 Vergelijkend kooprecht: remedies non-conformiteit.............................................28
Werkgroep 5..................................................................................................................... 31
Week 6 Inleiding internationaal privaatrecht en conflictenrecht.......................................33
Werkgroep 6..................................................................................................................... 36
WEEK 1 INLEIDING IN DE HISTORISCHE RECHTSVERGELIJKING
Historische achtergrond
,De Europese rechtsstelsels zijn grotendeels gevormd door het Romeinse recht.
Het systeem is gebaseerd op het Ius commune, de basis van Civil Law.
In Engeland is een eigen systeem ontstaan: het Common Law, dat vrijwel geen
invloed van het Romeinse recht heeft gekend.
Rechtsfamilie Historische basis
Civil Law Romeins recht / Ius Commune
Common Law Custom of the Courts
Ius Commune
Het Ius commune is het gemeenschappelijke recht van West-Europa dat ontstond
na de herontdekking van het Romeinse recht in de middeleeuwen door middel
van de Digesten.
Codificatie
Herontdekking Receptie van
Keizer Oprichting
digesten het Romeinse
Justinianus universiteiten
12e eeuw recht in Europa
6e eeuw
De steden hadden behoefte aan neutraal recht, bovendien was Latijn een
gemeenschappelijke wetenschapstaal. Ook was het Romeinse recht bruikbaar bij
conflicten tussen de keizer en de paus.
Interpretatiemethoden:
- Interpretatio Passiva
o lokale regels interpreteren volgens Romeins recht
- Bartolistische interpretatie
o Romeins recht vult lacunes in lokaal recht
Ius commune non ratione imperii sed imperio rationes = het geldt niet
door macht, maar door de kracht van de rede.
Ontwikkeling Doel Kenmerken
16e eeuw – Juridisch humanisme Terug naar het Kritiek op middeleeuwse
oorspronkelijke commentaren
Romeinse recht
18e eeuw – verlichting en Nadruk op rede en
natuurrecht systematiek
Kritiek op oude
Romeinse regels
19e eeuw – nationalisme en Het maken van Vastlegging in bijv. Code
codificatie nationale Civil 1804
wetboeken
Civil Law
kenmerken van Civil Law zijn:
- gecodificeerd recht (wetboeken zijn de belangrijkste rechtsbron)
- wortels in het Ius commune
- scheiding tussen publiek- en privaatrecht
- deductieve rechtsvinding (de algemene regel wordt toegepast op concrete
feiten)
- systeemdenken (recht als logisch systeem)
- hoogleraar als autoriteit (doctrine speelt een grote rol)
- subjectief recht centraal (rechten van individuen staan voorop)
,Rol van de rechter
De rechter moet volgens de wet rechtspreken, en mag niet:
1. de billijkheid van de wet beoordelen;
2. zelf algemene regels maken
De rechter is de spreekbuis van de wet.
De procedure is:
- Schriftelijk
- Gericht op waarheidsvinding
- Geleidt door de rechter
- Rechter controleert getuigen
- Notariaat speelt een belangrijke rol
oftewel, een inquisitoire procedure.
Common Law
Het Common Law heeft zich onafhankelijk van het Romeinse recht ontwikkeld.
Slag bij Hastings Magna Carta
- Engeland vaste plaats van
eenheidsstaat rechtspraak
1066 1215
Er ontstond een institutionele ontwikkeling waarbij:
- Er sprake is van custom of the courts
- vaste koninklijke rechters
- Inns of Court (advocaten opleiding)
- Law French, als juridische taal
- Yearbook reports (verslag van rechtspraak)
Writsysteem
Om een procedure te starten moest men een writ krijgen van de Lord Chancellor.
Een writ is een procesformulier dat bepaalt welke actie mogelijk is en dat het
feitenpatroon vastlegt. in de 19e eeuw werd dit systeem afgeschaft.
Stare Decisis
In de 19e eeuw ontwikkelde zich het precedentenstelsel.
- Stare decisis
o Eerdere uitspraken zijn bindend
- Ratio Deidendi
o Bindende rechtsregel van de uitspraak
- Dissenting opinion
o Afwijkende mening van de rechter
- Distinguishing
o Aantonen dat de zaak verschilt van de precedent
Het Common law wordt gekenmerkt door:
- Wortels in de custom of the courts
- Jurisprudentieel recht (precedenten zijn belangrijkste bron)
- Eenheid van het recht (geen scheiding publiek/privaat)
, - Rechtsvinding vanuit feitenpatroon (casusvergelijking)
- Rechter als autoriteit
- Remedy centraal (eerst: welk rechtsmiddel)
- Adversial trial
De procedure wordt vormgegeven door:
- Mondeling
- De jury beslist de feiten
- De rechter fungeert als scheidsrechter
- Partijen ondervragen getuigen
- Er zijn weinig schriftelijke stukken
- Vaak een single day event
a. omdat de jury uit leken bestaat
b. de procedure snel afgerond moet worden
- de veroordeling bestaat vaak uit een geldboete
Equity
de Common law was vaak te rigide, daarom ontwikkelde equity zich. Dit
gebeurde via de Court of Chancery en het werd geleid door de Lord Chancellor.
De rol van equity is de correctie van onbillijk common law. Dit is d.m.v. injuction
en trust. “Equity will not assist a bad conscience.”
Overeenkomsten
Regels ontstaan uit feitenpatronen Beide systemen kijken naar de
concrete gevallen
Actiënrecht In Romeins recht wordt de formula
opgesteld door de Praetor. In Common
law wordt de writ opgesteld door de
Lord Chancellor.
Duale structuur van civiele procedure In beide systemen wordt in de eerste
fase een rechtsvraag opgesteld (writ
of formula) die daarna door de rechter
wordt beslist.
Geld vonnis De reden hiervoor is dat het een
praktische oplossing is en in Common
law ook door de jury.
Magistratenrecht als rechtsbron In het Romeins recht de Ius civile en
Ius praetorium.
In de Common Law het Common Law
en de equity.
Verschillen
Civil Law Common Law
Ius commune Custom of the Courts
Gecodificeerd recht Jurisprudentieel recht
Scheiding van publiek/privaat Eenheid van recht
Abstracte regels Feitenpatroon
Deductieve methode Casusvergelijking
Regel -> feiten -> beslissing Feit -> vergelijkbare zaak -> regel
Hoogleraar als autoriteit Rechter als autoriteit
Subjectief recht central Remedy central
Schriftelijke procedure Mondelinge procedure
Rechter onderzoekt Partijen presenteren
