1.2 - Kantelt het economisch wereldbeeld?
Het aandeel van de BRICS-landen steeg in 1970 van 10 naar 20 procent. Westers MNO’s
jagen deze verschuiving aan. 2 redenen hiervoor:
- Mno’s verplaatsen hun maakindustrie naar lagelonenlanden. Gevolg is
werkgelegenheid VS daalt.
- De opkomende landen vormen een interessante afzetmarkt. De koopkracht neemt
toe.
Groot stuk wereldhandel verschuift naar de landen in de periferie en semi-periferie, worden
veel goederen gemaakt bestemd voor westerse landen: handel. Wereldhandel vanaf 1975
erg toegenomen. Redenen:
- Door de opdeling van de productieketen. (de weg die een product aflegt van
grondstof tot eindproduct). Bijv van een auto worden alle onderdelen ergens
geproduceerd waar dat het goedkoopst kan. Leidt tot handel en transport.
- Transport goederen veel sneller en goedkoper is geworden. (containers).
- Handelsgrenzen verdwijnen steeds meer. De Wereldhandelsorganisatie (WTO) wilt
vrijhandel. Hierdoor worden landen steeds meer met elkaar verbonden, dit heet
globalisering.
Eerst Europa en VS baas van WTO. China en andere landen beslissen nu ook mee.
Centrumlanden bepalen het meest in de wereldeconomie. Het economisch zwaartepunt in
de wereld verschuift (global shift). Landen in Zuid en Oost-Azië zijn in opmars. Zuid-Afrika,
Brazilië en Mexico ook in opkomst. Wellicht op weg naar multipolaire wereld economie:
een economie waarbij op meerdere plaatsen in de wereld belangrijke economische
kerngebieden liggen.
1.3 - Ontwikkeling van de handelsstromen.
16e eeuw is de eeuw van de grote ontdekkingen. Europese ontdekkingsreizigers trekken
handelaren en missionarissen naar nieuwe gebieden in Afrika, Amerika en Azië. Gebieden
die geen contact hadden met buitenwereld worden verbonden met Europa door
handelsstromen. We onderscheiden 2 periodes:
- 1500 tot 1800: de fase van het handelskolonialisme. Vanuit kolonies worden
grondstoffen naar Europa vervoerd. Er worden ook plantages aangelegd bijv in
Amerika voor slaven. Slaven gehaald uit Afrika.
- 1800 tot 1950: de fase van het industrieel kolonialisme. Door opkomst van
industrie is het belangrijk voor Europese landen om verzekerd te zijn van de aanvoer
van grondstoffen en een afzetmarkt te hebben voor hun industrieproducten.
Vroegere handelsgebieden worden nu onderdeel van het moederland. Door de
industrialisatie neemt de wereldhandel enorm toe, maar handelsstromen verlopen steeds
meer binnen het koloniale rijk. Afloop tweede wereldoorlog levert 2 belangrijke
veranderingen op in wereldorde:
- De koloniën worden snel onafhankelijk (dekolonisatie).
- De wereld wordt opnieuw ingedeeld, er ontstaan 3 groepen. Westerse en
communistische blok zijn vijanden: Koude oorlog. Derde blok is
ontwikkelingslanden. Elk blok wil invloed te vergroten. Westerse en communistische
landen handelen alleen binnen hun machtsblok. Ontwikkelingslanden focussen op 1
Het aandeel van de BRICS-landen steeg in 1970 van 10 naar 20 procent. Westers MNO’s
jagen deze verschuiving aan. 2 redenen hiervoor:
- Mno’s verplaatsen hun maakindustrie naar lagelonenlanden. Gevolg is
werkgelegenheid VS daalt.
- De opkomende landen vormen een interessante afzetmarkt. De koopkracht neemt
toe.
Groot stuk wereldhandel verschuift naar de landen in de periferie en semi-periferie, worden
veel goederen gemaakt bestemd voor westerse landen: handel. Wereldhandel vanaf 1975
erg toegenomen. Redenen:
- Door de opdeling van de productieketen. (de weg die een product aflegt van
grondstof tot eindproduct). Bijv van een auto worden alle onderdelen ergens
geproduceerd waar dat het goedkoopst kan. Leidt tot handel en transport.
- Transport goederen veel sneller en goedkoper is geworden. (containers).
- Handelsgrenzen verdwijnen steeds meer. De Wereldhandelsorganisatie (WTO) wilt
vrijhandel. Hierdoor worden landen steeds meer met elkaar verbonden, dit heet
globalisering.
Eerst Europa en VS baas van WTO. China en andere landen beslissen nu ook mee.
Centrumlanden bepalen het meest in de wereldeconomie. Het economisch zwaartepunt in
de wereld verschuift (global shift). Landen in Zuid en Oost-Azië zijn in opmars. Zuid-Afrika,
Brazilië en Mexico ook in opkomst. Wellicht op weg naar multipolaire wereld economie:
een economie waarbij op meerdere plaatsen in de wereld belangrijke economische
kerngebieden liggen.
1.3 - Ontwikkeling van de handelsstromen.
16e eeuw is de eeuw van de grote ontdekkingen. Europese ontdekkingsreizigers trekken
handelaren en missionarissen naar nieuwe gebieden in Afrika, Amerika en Azië. Gebieden
die geen contact hadden met buitenwereld worden verbonden met Europa door
handelsstromen. We onderscheiden 2 periodes:
- 1500 tot 1800: de fase van het handelskolonialisme. Vanuit kolonies worden
grondstoffen naar Europa vervoerd. Er worden ook plantages aangelegd bijv in
Amerika voor slaven. Slaven gehaald uit Afrika.
- 1800 tot 1950: de fase van het industrieel kolonialisme. Door opkomst van
industrie is het belangrijk voor Europese landen om verzekerd te zijn van de aanvoer
van grondstoffen en een afzetmarkt te hebben voor hun industrieproducten.
Vroegere handelsgebieden worden nu onderdeel van het moederland. Door de
industrialisatie neemt de wereldhandel enorm toe, maar handelsstromen verlopen steeds
meer binnen het koloniale rijk. Afloop tweede wereldoorlog levert 2 belangrijke
veranderingen op in wereldorde:
- De koloniën worden snel onafhankelijk (dekolonisatie).
- De wereld wordt opnieuw ingedeeld, er ontstaan 3 groepen. Westerse en
communistische blok zijn vijanden: Koude oorlog. Derde blok is
ontwikkelingslanden. Elk blok wil invloed te vergroten. Westerse en communistische
landen handelen alleen binnen hun machtsblok. Ontwikkelingslanden focussen op 1
