Samenvatting artikelen – Onderwijssociologie
Educational systems and the trade-o3 between labor market allocation and equality of educational
opportunity – Bol & Van de Werfhorst (2013) ................................................................................................... 2
The role of geography in school segregation in the free parental choice context of Dutch cities – Boterman
(2019)........................................................................................................................................................... 5
Keeping students on track to graduate: A synthesis of school dropout trends, prevention, and intervention
initiatives – Ecker-Lyster & Niileksela (2016) .................................................................................................. 7
Gelijke kansen door onderwijs en cultuurparticipatie/-educatie: Kennissynthese – LKCA (2020) .................... 10
In het kort: een verkenning van sekseverschillen in het onderwijs – Onderwijsraad (2020) .............................. 13
Belonging and learning to belong in school: the implications of the hidden curriculum for indigenous student –
Rahman (2013) ........................................................................................................................................... 14
Zero tolerance: e3ects, bias, and more effective strategies for improving school safety – Santiago-Rosario et
al. (2024) .................................................................................................................................................... 16
, Educational systems and the trade-o3 between labor market allocation and
equality of educational opportunity – Bol & Van de Werfhorst (2013)
Introduction
Onderwijssystemen verschillen sterk tussen landen. à sociologisch onderzoek heeft lang naar twee
belangrijke onderdelen gekeken:
1. De relatie tussen onderwijs en arbeidsmarkt;
2. De invloed van sociale achtergrond op de onderwijsuitkomsten.
à institutionele verschillen tussen onderwijssystemen spelen een belangrijke rol in beide processen.
Met name twee kenmerken van onderwijssystemen:
- Tracking: mate waarin leerlingen in verschillende onderwijsrichtingen worden verdeeld.
• Vaak al vroeg in het onderwijs! à hiërarchisch georganiseerde richtingen; sommige leiden
tot hoger onderwijs, anderen zijn meer beroepsgericht.
- Vocational orientation / beroepsgerichtheid: mate waarin onderwijs gericht is op specifieke
beroepsvaardigheden i.p.v. algemene academische kennis.
• Soms is hetgeen wat geleerd wordt direct toepasbaar of ligt de nadruk juist op
academische vaardigheden.
Functies van onderwijs:
- Ontwikkelen van vaardigheden;
- Voorbereiden op de arbeidsmarkt;
- Het bieden van gelijke kansen;
à mogelijk een trade-oA tussen deze doelen: een situatie waarin je een keuze maakt tussen twee
tegenstrijdige opties, waarbij verbetering van het ene aspect ten koste gaat van een ander.
- Systemen die jongeren eHiciënt toewijzen aan de arbeidsmarkt, kunnen sociale ongelijkheid
vergroten.
à Centrale vraag: Hoe hangen kenmerken van onderwijssystemen samen met zowel
arbeidsmarktpositie als ongelijkheid in het onderwijs?
Di,erentiation in Educational Systems: A Brief History
Moderne onderwijssystemen zijn ontstaan in de 19e eeuw: onderwijs werd uitgebreid en toegankelijker
voor meer mensen. à leidde tot diHerentiatie van verschillende schooltypen:
- Elite-onderwijs;
- Algemeen onderwijs;
- Beroepsonderwijs;
à verklaringen voor deze diHerentiatie:
- Technisch-functionele benadering: diHerentiatie is ontstaan door industrialisatie en de
behoefte aan verschillende vaardigheden op de arbeidsmarkt. à verschillende trajecten in het
onderwijs voor verschillende beroepen.
- Stratificatietheorie: diHerentiatie werd gebruikt om sociale verschillen te behouden toen
onderwijs toegankelijker werd voor lagere klassen. à benadrukt sociale ongelijkheid!
, Veel landen voerden deze diHerentiatie in, maar onderwijssystemen verschillen nog steeds sterk van
elkaar in tracking en beroepsgerichtheid. à dit komt door historische en politieke ontwikkelingen.
The Trade-O, between Labor Market Allocation and Equality of Educational Opportunity
Onderwijs heeft dus die verschillende functies, maar het voorbereiden van jongeren op de
arbeidsmarkt en creëren van gelijken kansen kunnen met elkaar botsen!
- DiHerentiatie in het onderwijs kan zorgen voor eHiciënte toewijzing van mensen aan de
arbeidsmarkt. à leerlingen worden gerichter voorbereid op specifieke beroepen.
- Maar die vroege selectie kan ook de sociale ongelijkheid vergroten. à sociale achtergrond heeft
invloed op schoolprestaties en onderwijskeuzes.
à Er kan hierdoor een trade-oA ontstaan tussen eHiciëntie voor de arbeidsmarkt en gelijke
onderwijskansen.
Labor Market Allocation
Onderwijs moet voorbereiden op de arbeidsmarkt!
Onderwijssystemen met sterke beroepsoriëntatie verbeteren de overgang van school naar werk.
à beroepsonderwijs leert leerlingen vaardigheden die direct relevant zijn voor de arbeidsmarkt. à dat
maakt het voor werkgevers duidelijk welke kwalificaties iemand heeft.
Sommige landen hebben een duaal systeem: leerlingen combineren onderwijs met werkervaring binnen
bedrijven. à sterkere aansluiting tussen onderwijs en de arbeidsmarkt.
Tracking kan ook bijdragen aan een betere match tussen opleiding en beroep. à als leerlingen vroeg
specialiseren, kunnen opleidingen beter aansluiten bij specifieke banen. à relatie tussen
onderwijsniveau en beroepspositie wordt hierdoor beter.
Inequality of Educational Opportunity
Onderwijs moet ook gelijke kansen bieden! à meritocratisch ideaal: onderwijsresultaten moeten
afhangen van talent en inzet.
à Maar: onderwijs reproduceert vaak sociale ongelijkheid!
- Kinderen uit hoge sociale klassen hebben vaak meer middelen en ondersteuning. à dus: meer
onderwijskansen.
Veel tracking kan zorgen voor meer ongelijkheid: vroege selectie = meer invloed van sociale
achtergrond op onderwijsloopbaan.
- Ouders met meer kennis/middelen kunnen kinderen beter helpen om in hoge richtingen terecht te
komen.
- Onderwijsrichtingen verschillen vaak in middelen, verwachtingen en kansen, wat ongelijkheid kan
versterken.
Educational systems and the trade-o3 between labor market allocation and equality of educational
opportunity – Bol & Van de Werfhorst (2013) ................................................................................................... 2
The role of geography in school segregation in the free parental choice context of Dutch cities – Boterman
(2019)........................................................................................................................................................... 5
Keeping students on track to graduate: A synthesis of school dropout trends, prevention, and intervention
initiatives – Ecker-Lyster & Niileksela (2016) .................................................................................................. 7
Gelijke kansen door onderwijs en cultuurparticipatie/-educatie: Kennissynthese – LKCA (2020) .................... 10
In het kort: een verkenning van sekseverschillen in het onderwijs – Onderwijsraad (2020) .............................. 13
Belonging and learning to belong in school: the implications of the hidden curriculum for indigenous student –
Rahman (2013) ........................................................................................................................................... 14
Zero tolerance: e3ects, bias, and more effective strategies for improving school safety – Santiago-Rosario et
al. (2024) .................................................................................................................................................... 16
, Educational systems and the trade-o3 between labor market allocation and
equality of educational opportunity – Bol & Van de Werfhorst (2013)
Introduction
Onderwijssystemen verschillen sterk tussen landen. à sociologisch onderzoek heeft lang naar twee
belangrijke onderdelen gekeken:
1. De relatie tussen onderwijs en arbeidsmarkt;
2. De invloed van sociale achtergrond op de onderwijsuitkomsten.
à institutionele verschillen tussen onderwijssystemen spelen een belangrijke rol in beide processen.
Met name twee kenmerken van onderwijssystemen:
- Tracking: mate waarin leerlingen in verschillende onderwijsrichtingen worden verdeeld.
• Vaak al vroeg in het onderwijs! à hiërarchisch georganiseerde richtingen; sommige leiden
tot hoger onderwijs, anderen zijn meer beroepsgericht.
- Vocational orientation / beroepsgerichtheid: mate waarin onderwijs gericht is op specifieke
beroepsvaardigheden i.p.v. algemene academische kennis.
• Soms is hetgeen wat geleerd wordt direct toepasbaar of ligt de nadruk juist op
academische vaardigheden.
Functies van onderwijs:
- Ontwikkelen van vaardigheden;
- Voorbereiden op de arbeidsmarkt;
- Het bieden van gelijke kansen;
à mogelijk een trade-oA tussen deze doelen: een situatie waarin je een keuze maakt tussen twee
tegenstrijdige opties, waarbij verbetering van het ene aspect ten koste gaat van een ander.
- Systemen die jongeren eHiciënt toewijzen aan de arbeidsmarkt, kunnen sociale ongelijkheid
vergroten.
à Centrale vraag: Hoe hangen kenmerken van onderwijssystemen samen met zowel
arbeidsmarktpositie als ongelijkheid in het onderwijs?
Di,erentiation in Educational Systems: A Brief History
Moderne onderwijssystemen zijn ontstaan in de 19e eeuw: onderwijs werd uitgebreid en toegankelijker
voor meer mensen. à leidde tot diHerentiatie van verschillende schooltypen:
- Elite-onderwijs;
- Algemeen onderwijs;
- Beroepsonderwijs;
à verklaringen voor deze diHerentiatie:
- Technisch-functionele benadering: diHerentiatie is ontstaan door industrialisatie en de
behoefte aan verschillende vaardigheden op de arbeidsmarkt. à verschillende trajecten in het
onderwijs voor verschillende beroepen.
- Stratificatietheorie: diHerentiatie werd gebruikt om sociale verschillen te behouden toen
onderwijs toegankelijker werd voor lagere klassen. à benadrukt sociale ongelijkheid!
, Veel landen voerden deze diHerentiatie in, maar onderwijssystemen verschillen nog steeds sterk van
elkaar in tracking en beroepsgerichtheid. à dit komt door historische en politieke ontwikkelingen.
The Trade-O, between Labor Market Allocation and Equality of Educational Opportunity
Onderwijs heeft dus die verschillende functies, maar het voorbereiden van jongeren op de
arbeidsmarkt en creëren van gelijken kansen kunnen met elkaar botsen!
- DiHerentiatie in het onderwijs kan zorgen voor eHiciënte toewijzing van mensen aan de
arbeidsmarkt. à leerlingen worden gerichter voorbereid op specifieke beroepen.
- Maar die vroege selectie kan ook de sociale ongelijkheid vergroten. à sociale achtergrond heeft
invloed op schoolprestaties en onderwijskeuzes.
à Er kan hierdoor een trade-oA ontstaan tussen eHiciëntie voor de arbeidsmarkt en gelijke
onderwijskansen.
Labor Market Allocation
Onderwijs moet voorbereiden op de arbeidsmarkt!
Onderwijssystemen met sterke beroepsoriëntatie verbeteren de overgang van school naar werk.
à beroepsonderwijs leert leerlingen vaardigheden die direct relevant zijn voor de arbeidsmarkt. à dat
maakt het voor werkgevers duidelijk welke kwalificaties iemand heeft.
Sommige landen hebben een duaal systeem: leerlingen combineren onderwijs met werkervaring binnen
bedrijven. à sterkere aansluiting tussen onderwijs en de arbeidsmarkt.
Tracking kan ook bijdragen aan een betere match tussen opleiding en beroep. à als leerlingen vroeg
specialiseren, kunnen opleidingen beter aansluiten bij specifieke banen. à relatie tussen
onderwijsniveau en beroepspositie wordt hierdoor beter.
Inequality of Educational Opportunity
Onderwijs moet ook gelijke kansen bieden! à meritocratisch ideaal: onderwijsresultaten moeten
afhangen van talent en inzet.
à Maar: onderwijs reproduceert vaak sociale ongelijkheid!
- Kinderen uit hoge sociale klassen hebben vaak meer middelen en ondersteuning. à dus: meer
onderwijskansen.
Veel tracking kan zorgen voor meer ongelijkheid: vroege selectie = meer invloed van sociale
achtergrond op onderwijsloopbaan.
- Ouders met meer kennis/middelen kunnen kinderen beter helpen om in hoge richtingen terecht te
komen.
- Onderwijsrichtingen verschillen vaak in middelen, verwachtingen en kansen, wat ongelijkheid kan
versterken.
