Een operatie kan noodzakelijk zijn als gevolg van een aangeboren ziekte, een acute of chronische
ziekte, een handicap of een ongeval. Het doel van een operatieve behandeling is :
- Diagnostisch : Door middel van een kijkoperatie wordt nagegaan wat de oorzaak van de
klachten kunnen zijn.
- Curatief : Vindt plaats om een ziek orgaan, een gezwel of een gedeelte van een orgaan weg
te halen.
- Reconstructief : Vindt plaats om organen of weefsels te herstellen.
- Palliatief : Als doel de verschijnselen van een ziekte weg te nemen en niet te genezen.
- Cosmetisch : Het uiterlijk wordt door middel van een operatie verfraaid.
- Preventief : In verband met de kans op erfelijke vormen van kanker worden operaties
verricht nog voordat de ziekte aanwezig is.
Een chirurgische behandeling heeft altijd gevolgen voor het lichamelijke, sociale en psychische
functioneren. Afhankelijk van de ingreep kunnen de zelfzorgactiviteiten verminderen. De vitale
functies van het lichaam moeten bewaakt worden om complicaties snel op te sporten en te
behandelen als dat nodig is.
Poliklinische en klinische zorg
- Polikliniek : Een niet al te grote ingreep onder plaatselijke verdoving, waarna een zorgvrager
direct naar huis kan.
- Afdeling dagbehandeling : Bij een niet al te grote operatie onder algehele of regionale
verdoving is een opname van een dag een optie.
- Kortverblijfafdeling / shortstay + chirurgische verpleegafdeling : Bij een operatie waar
bewaking en nazorg nodig is. Dit ligt wel aan de duurt en de complexiteit van de operatie.
- Recovery afdeling + verkoeverkamer : Directe zorg na een operatie.
- Medium care + intensive care : Voor een lange tijd intensieve bewaking en zorg.
Patiënten rechten
Er zijn wetten ingevoerd voor mensen die een operatie of onderzoek ondergaan :
- Kwaliteitswet.
- Wet klachtrecht cliënten zorgsector.
Wgbo / Wet Geneeskundige Behandelovereenkomst : Ieder heeft hier mee te maken voordat hij of
zij een operatie of onderzoek ondergaat. Het belangrijkste is voor het ondergaan van een operatieve
behandeling en onderzoek is het recht op informatie en toestemmingsvereiste. Een zorgvrager kan
verwachten dat hij op de hoogte is van :
- De redenen voor de operatie.
- De ingreep zelf.
- Het te verwachten resultaat.
- De mogelijke gevolgen.
- De mogelijke complicaties.
- De mogelijke alternatieven wanneer hij de ingreep niet ondergaat.
, Operatieve fasen
De zorg voor zorgvragers die een operatie ondergaan, wordt verdeeld in drie fasen :
Preoperatieve fase : Hier vindt opname in het ziekenhuis plaats. Iemand wordt lichamelijk en
geestelijk voorbereid op de operatie en de postoperatieve fase. Als het een geplande opname is, gaat
er een poliklinische voorbereiding aan vooraf. Er zijn medische onderzoeken verricht en een gesprek
met de chirurg.
Perioperatieve fase : Dit is de fase van de operatie zelf, namelijk de inleiding van de narcose, de
operatie en de uitleiding van de narcose. Iemand wordt intensief bewaakt en infecties, bloedingen en
shocks worden voorkomen.
Postoperatieve fase : Deze fase wordt vaak weer onderverdeeld in :
- Directe postoperatieve fase : De directe postoperatieve fase duurt de eerste 24 tot 48 uur,
afhankelijk van de omvang van de operatie.
- Herstelfase of het verdere verloop : De eerste uren na de operatie verblijft iemand op de
recovery room of verkoeverkamer.
De zorgverlening bestaat uit het observeren en zo nodig bijregelen van de vitale functies, het
verminderen van pijn of ongemak, het voorkomen van complicaties, wondgenezing en opbouw van
zelfzorg activiteiten.
Preoperatieve fase : Een verpleegkundige kan aan de hand van anamnese gegevens verzamelen. De
gezondheidspatronen volgens Gordon kunnen als uitgangspunt dienen voor het verzamelen van
gegevens. Deze Gordon methode bevat 11 gezondheidspatronen.
Voorbereiding narcose
In overleg met een zorgvrager wordt door de anesthesist een keuze gemaakt tussen algehele narcose
of plaatselijke verdoving. De keuze is afhankelijk van ±
- Voorkeur van de zorgvrager.
- De grootte en plaats van de operatie.
- De lichamelijke conditie van een zorgvrager.
Ziekenhuizen hebben een preoperatief spreekuur / Pos. De anesthesist ziet de zorgvrager tot
maximaal drie maanden voor de operatie op de polikliniek. Er wordt een narcosevragenlijst ingevuld
waarop belangrijke gegevens worden vermeld. Iemand kan ook eventuele slaapmedicatie
voorgeschreven krijgen voor de nacht voor de operatie. Voor de operatiedag zelf wordt een
premedicatie afgesproken. Het doel hiervan is :
- Verminderen van speeksel en sputumsecretie.
- Kalmering en spierontspanning.
- Voorkomen van hartritmestoornissen tijdens de inleiding van de narcose.
- Voorkomen van ongewenste bijwerkingen van narcosemiddelen.
Het woord anesthesie betekent gevoelloosheid of afwezigheid van gevoel. Dit wordt bij operaties
toegepast om pijnprikkels te voorkomen. Je hebt verschillende soorten anesthesie :
- Algehele narcose : Narcose betekent verdoving. Iemand geheel onder narcose brengen is een
kunstmatige slaap waarbij het centrale zenuwstelsel wordt uitgeschakeld.
ziekte, een handicap of een ongeval. Het doel van een operatieve behandeling is :
- Diagnostisch : Door middel van een kijkoperatie wordt nagegaan wat de oorzaak van de
klachten kunnen zijn.
- Curatief : Vindt plaats om een ziek orgaan, een gezwel of een gedeelte van een orgaan weg
te halen.
- Reconstructief : Vindt plaats om organen of weefsels te herstellen.
- Palliatief : Als doel de verschijnselen van een ziekte weg te nemen en niet te genezen.
- Cosmetisch : Het uiterlijk wordt door middel van een operatie verfraaid.
- Preventief : In verband met de kans op erfelijke vormen van kanker worden operaties
verricht nog voordat de ziekte aanwezig is.
Een chirurgische behandeling heeft altijd gevolgen voor het lichamelijke, sociale en psychische
functioneren. Afhankelijk van de ingreep kunnen de zelfzorgactiviteiten verminderen. De vitale
functies van het lichaam moeten bewaakt worden om complicaties snel op te sporten en te
behandelen als dat nodig is.
Poliklinische en klinische zorg
- Polikliniek : Een niet al te grote ingreep onder plaatselijke verdoving, waarna een zorgvrager
direct naar huis kan.
- Afdeling dagbehandeling : Bij een niet al te grote operatie onder algehele of regionale
verdoving is een opname van een dag een optie.
- Kortverblijfafdeling / shortstay + chirurgische verpleegafdeling : Bij een operatie waar
bewaking en nazorg nodig is. Dit ligt wel aan de duurt en de complexiteit van de operatie.
- Recovery afdeling + verkoeverkamer : Directe zorg na een operatie.
- Medium care + intensive care : Voor een lange tijd intensieve bewaking en zorg.
Patiënten rechten
Er zijn wetten ingevoerd voor mensen die een operatie of onderzoek ondergaan :
- Kwaliteitswet.
- Wet klachtrecht cliënten zorgsector.
Wgbo / Wet Geneeskundige Behandelovereenkomst : Ieder heeft hier mee te maken voordat hij of
zij een operatie of onderzoek ondergaat. Het belangrijkste is voor het ondergaan van een operatieve
behandeling en onderzoek is het recht op informatie en toestemmingsvereiste. Een zorgvrager kan
verwachten dat hij op de hoogte is van :
- De redenen voor de operatie.
- De ingreep zelf.
- Het te verwachten resultaat.
- De mogelijke gevolgen.
- De mogelijke complicaties.
- De mogelijke alternatieven wanneer hij de ingreep niet ondergaat.
, Operatieve fasen
De zorg voor zorgvragers die een operatie ondergaan, wordt verdeeld in drie fasen :
Preoperatieve fase : Hier vindt opname in het ziekenhuis plaats. Iemand wordt lichamelijk en
geestelijk voorbereid op de operatie en de postoperatieve fase. Als het een geplande opname is, gaat
er een poliklinische voorbereiding aan vooraf. Er zijn medische onderzoeken verricht en een gesprek
met de chirurg.
Perioperatieve fase : Dit is de fase van de operatie zelf, namelijk de inleiding van de narcose, de
operatie en de uitleiding van de narcose. Iemand wordt intensief bewaakt en infecties, bloedingen en
shocks worden voorkomen.
Postoperatieve fase : Deze fase wordt vaak weer onderverdeeld in :
- Directe postoperatieve fase : De directe postoperatieve fase duurt de eerste 24 tot 48 uur,
afhankelijk van de omvang van de operatie.
- Herstelfase of het verdere verloop : De eerste uren na de operatie verblijft iemand op de
recovery room of verkoeverkamer.
De zorgverlening bestaat uit het observeren en zo nodig bijregelen van de vitale functies, het
verminderen van pijn of ongemak, het voorkomen van complicaties, wondgenezing en opbouw van
zelfzorg activiteiten.
Preoperatieve fase : Een verpleegkundige kan aan de hand van anamnese gegevens verzamelen. De
gezondheidspatronen volgens Gordon kunnen als uitgangspunt dienen voor het verzamelen van
gegevens. Deze Gordon methode bevat 11 gezondheidspatronen.
Voorbereiding narcose
In overleg met een zorgvrager wordt door de anesthesist een keuze gemaakt tussen algehele narcose
of plaatselijke verdoving. De keuze is afhankelijk van ±
- Voorkeur van de zorgvrager.
- De grootte en plaats van de operatie.
- De lichamelijke conditie van een zorgvrager.
Ziekenhuizen hebben een preoperatief spreekuur / Pos. De anesthesist ziet de zorgvrager tot
maximaal drie maanden voor de operatie op de polikliniek. Er wordt een narcosevragenlijst ingevuld
waarop belangrijke gegevens worden vermeld. Iemand kan ook eventuele slaapmedicatie
voorgeschreven krijgen voor de nacht voor de operatie. Voor de operatiedag zelf wordt een
premedicatie afgesproken. Het doel hiervan is :
- Verminderen van speeksel en sputumsecretie.
- Kalmering en spierontspanning.
- Voorkomen van hartritmestoornissen tijdens de inleiding van de narcose.
- Voorkomen van ongewenste bijwerkingen van narcosemiddelen.
Het woord anesthesie betekent gevoelloosheid of afwezigheid van gevoel. Dit wordt bij operaties
toegepast om pijnprikkels te voorkomen. Je hebt verschillende soorten anesthesie :
- Algehele narcose : Narcose betekent verdoving. Iemand geheel onder narcose brengen is een
kunstmatige slaap waarbij het centrale zenuwstelsel wordt uitgeschakeld.
