Een delier is een plotselinge optredende ernstige verwardheid. De mate van verwardheid is het ene
moment erger dan het andere en het is vaak tijdelijk. Iemand met een delier heeft steun en begrip
nodig van zijn omgeving.
Verschijnselen
Iemand met een delier gedraagt zich anders dan je gewend bent. Iemand is verward en praat vaak
onsamenhangend. Iemand met een delier verliest de greep op de werkelijkheid. Ze hebben geen vat
meer op zichzelf of de omgeving. Een delier kan zich op verschillende manieren uiten :
- Onrustig / hyperactief : Iemand is opgewonden. Iemand is niet helder en reageert niet
normaal op de omgeving. Er kunnen wanen optreden / gedachten die niet kloppen. Ook
kunnen er hallucinaties optreden / zintuigelijke dingen opvangen die er niet zijn.
- Apatisch / hypoactief : Iemand is stil, trekt zich terug en reageert niet of niet normaal op zijn
omgeving. Door wanen en hallucinaties kan iemand angstig worden en niks meer durven
zeggen of doen.
- Gemengd : Hierbij komen beide uitingsvormen voor. Iemand is bijvoorbeeld overdag heel
rustig en teruggetrokken, maar raakt in paniek zodra het donker wordt.
Hoe ontstaat een delier
Allerlei situaties kunnen een aanleiding zijn voor een delier :
- Ziekten : Iemand is dan extra kwetsbaar.
- Operatie : Te ingrijpend of de narcose kan hier een rol in spelen.
- Ongeval : Botbreuken, hersenschudding of hoofdletsel kunnen aanleidingen zijn hiervoor.
- Handicaps : slechtziendheid of slechthorendheid kunnen een oorzaak zijn.
- Medicijnen : Bepaalde medicijnen kunnen een delier veroorzaken.
- Stoppen met alcohol of kalmeringsmiddelen : Als je abrupt stopt kan een delier ontstaan.
Adviezen
Iemand met een delier voelt zich in zijn eigen woonomgeving het veiligste. Dit geeft minder angst en
paniek. Andere enkele tips zijn :
- Zorg voor rust. Spreek in korte en eenvoudige zinnen.
- Laat iemand zo min mogelijk alleen.
- Bied herkenningspunten uit de werkelijkheid aan, zoals een klok, kalender en een foto. Vertel
zo nodig welke dag het is en wie je bent.
- Zorg dat een bril en gehoorapparaat gebruikt worden.
- Zorg voor goede verlichting.
- Als iemand bang is voor dingen die hij denkt te voelen of zien, toon dan begrip.
- Wek geen achterdocht door te fluisteren of kamers op slot te doen.
- Probeer er voor te zorgen dat iemand voldoende eet en drinkt.
Medicijnen
Als de oorzaak van een delier kan worden weggenomen, zijn medicijnen niet of kort nodig. Soms kan
iemand zo in de war of angstig zijn dat Haloperidol of Risperdal wordt voorgeschreven. Deze werken
goed tegen verwardheid. Benzodiazepinen is om iemand te kalmeren.
Symptomen
- Bewustzijnsstoornis met verminderde concentratie.
- Verandering in het cognitief functioneren.
- Ontwikkelen van een waarnemingsstoornis / hallucinaties.
moment erger dan het andere en het is vaak tijdelijk. Iemand met een delier heeft steun en begrip
nodig van zijn omgeving.
Verschijnselen
Iemand met een delier gedraagt zich anders dan je gewend bent. Iemand is verward en praat vaak
onsamenhangend. Iemand met een delier verliest de greep op de werkelijkheid. Ze hebben geen vat
meer op zichzelf of de omgeving. Een delier kan zich op verschillende manieren uiten :
- Onrustig / hyperactief : Iemand is opgewonden. Iemand is niet helder en reageert niet
normaal op de omgeving. Er kunnen wanen optreden / gedachten die niet kloppen. Ook
kunnen er hallucinaties optreden / zintuigelijke dingen opvangen die er niet zijn.
- Apatisch / hypoactief : Iemand is stil, trekt zich terug en reageert niet of niet normaal op zijn
omgeving. Door wanen en hallucinaties kan iemand angstig worden en niks meer durven
zeggen of doen.
- Gemengd : Hierbij komen beide uitingsvormen voor. Iemand is bijvoorbeeld overdag heel
rustig en teruggetrokken, maar raakt in paniek zodra het donker wordt.
Hoe ontstaat een delier
Allerlei situaties kunnen een aanleiding zijn voor een delier :
- Ziekten : Iemand is dan extra kwetsbaar.
- Operatie : Te ingrijpend of de narcose kan hier een rol in spelen.
- Ongeval : Botbreuken, hersenschudding of hoofdletsel kunnen aanleidingen zijn hiervoor.
- Handicaps : slechtziendheid of slechthorendheid kunnen een oorzaak zijn.
- Medicijnen : Bepaalde medicijnen kunnen een delier veroorzaken.
- Stoppen met alcohol of kalmeringsmiddelen : Als je abrupt stopt kan een delier ontstaan.
Adviezen
Iemand met een delier voelt zich in zijn eigen woonomgeving het veiligste. Dit geeft minder angst en
paniek. Andere enkele tips zijn :
- Zorg voor rust. Spreek in korte en eenvoudige zinnen.
- Laat iemand zo min mogelijk alleen.
- Bied herkenningspunten uit de werkelijkheid aan, zoals een klok, kalender en een foto. Vertel
zo nodig welke dag het is en wie je bent.
- Zorg dat een bril en gehoorapparaat gebruikt worden.
- Zorg voor goede verlichting.
- Als iemand bang is voor dingen die hij denkt te voelen of zien, toon dan begrip.
- Wek geen achterdocht door te fluisteren of kamers op slot te doen.
- Probeer er voor te zorgen dat iemand voldoende eet en drinkt.
Medicijnen
Als de oorzaak van een delier kan worden weggenomen, zijn medicijnen niet of kort nodig. Soms kan
iemand zo in de war of angstig zijn dat Haloperidol of Risperdal wordt voorgeschreven. Deze werken
goed tegen verwardheid. Benzodiazepinen is om iemand te kalmeren.
Symptomen
- Bewustzijnsstoornis met verminderde concentratie.
- Verandering in het cognitief functioneren.
- Ontwikkelen van een waarnemingsstoornis / hallucinaties.
