INTRODUCTIE PSYCHOBIOLOGIE
HOOFDSTUK 8
6 stappen van het verwerken van een sensorische prikkel:
1. Prikkel
2. Sensorische receptor
3. Transductie
4. Transmissie: sensorische zenuw vervoert actiepotentiaal naar centrale zenuwstelsel
5. Relays – verbindingsstation – doorgeven info
6. Perceptie: coderen van sensorische informatie in de cortex
8.1
Sensorische receptoren = gespecialiseerde cellen die energie transduceren/omzetten naar neurale
activiteit
- sensorische receptoren reageren alleen op een smalle band van energie
Figuur 8.1:
- de mens kan maar een klein deel van het elektromagnetische spectrum waarnemen
Color deficiency: het ontbreken van één of meer types fotoreceptoren voor kleurvisie
- je kunt bepaalde kleur(en) niet zien
Menselijke auditieve receptoren reageren op geluidsgolffrequenties tussen 20 en 20.000 hertz
Alle receptoren van het sensorisch systeem zijn gespecialiseerd om fysieke of chemische energie om
te zetten in actie potentialen:
- VISIE: lichtenergie chemische energie actie potentialen
- AUDITIEF: drukveranderingen mechanische energie actie potentialen
- SOMASENSORISCH: mechanische energie activeert receptorcellen receptorcellen
genereren actie potentialen
- PROEF en REUK: chemische moleculen activeren actie potentialen
Figuur 8.2:
Haar wordt bewogen leidt tot het openen van rekgevoelige kanalen natriumionen stromen de
cel binnen deze instroom van natriumionen zorgt ervoor dat de voltgevoelige natrium- en
kaliumkanalen opengaan er ontstaat een zenuwimpuls
Elk receptororgaan en receptorcel heeft zijn eigen receptorveld = een specifiek deel van de wereld
waarop het receptororgaan/receptorcel op reageert
, - Receptieve velden bemonsteren niet alleen sensorische informatie, maar helpen ook bij het
lokaliseren van sensorische gebeurtenissen in de ruimte en vergemakkelijken verschillende
acties in de ruimte
Rapidly adapting receptors: detecteren of iets er is
- Deze receptoren zijn gemakkelijk te activeren maar reageren voor een korte tijd
Slowly adapting receptors:
- Deze receptoren reageren langzamer op stimulaties
Exteroceptive receptors = receptoren die reageren op EXTERNE stimuli
Interoceptive receptors = receptoren die reageren op ONZE EIGEN activiteit
- Spelen zowel een belangrijke rol bij het helpen van het onderscheiden wat we zelf doen en
wat ons is aangedaan, als bij het helpen bij het interpreteren van de betekenis van externe
stimuli
Optic flow visuele stimulaties
Auditory flow auditieve stimulaties
Receptordichtheid is belangrijk bij het bepalen van de gevoeligheid van een sensorisch systeem
- Verschillen in sensorische receptordichtheid bepalen de speciale vaardigheden van veel
dieren
Alle receptoren zijn verbonden met de cortex via een reeks van drie of vier tussenliggende neuronen.
Sommige interneuronen bevinden zich in:
- Ruggenmerg
- Hersenstam
- Neocortex
De pijn ‘pathway’ ligt in de hersenstam: in de periaqueductal gray matter (midbrain)
Visueel center the midbrain superior colliculus
Auditief center the midbrain inferior colliculus
De ‘messages’ die sensorische systemen dragen, kunnen worden gewijzigd in de tussenneuronen
Inhibitie/gating van sensorische informatie kan geproduceerd worden door aflopende signalen van
de cortex
HOOFDSTUK 8
6 stappen van het verwerken van een sensorische prikkel:
1. Prikkel
2. Sensorische receptor
3. Transductie
4. Transmissie: sensorische zenuw vervoert actiepotentiaal naar centrale zenuwstelsel
5. Relays – verbindingsstation – doorgeven info
6. Perceptie: coderen van sensorische informatie in de cortex
8.1
Sensorische receptoren = gespecialiseerde cellen die energie transduceren/omzetten naar neurale
activiteit
- sensorische receptoren reageren alleen op een smalle band van energie
Figuur 8.1:
- de mens kan maar een klein deel van het elektromagnetische spectrum waarnemen
Color deficiency: het ontbreken van één of meer types fotoreceptoren voor kleurvisie
- je kunt bepaalde kleur(en) niet zien
Menselijke auditieve receptoren reageren op geluidsgolffrequenties tussen 20 en 20.000 hertz
Alle receptoren van het sensorisch systeem zijn gespecialiseerd om fysieke of chemische energie om
te zetten in actie potentialen:
- VISIE: lichtenergie chemische energie actie potentialen
- AUDITIEF: drukveranderingen mechanische energie actie potentialen
- SOMASENSORISCH: mechanische energie activeert receptorcellen receptorcellen
genereren actie potentialen
- PROEF en REUK: chemische moleculen activeren actie potentialen
Figuur 8.2:
Haar wordt bewogen leidt tot het openen van rekgevoelige kanalen natriumionen stromen de
cel binnen deze instroom van natriumionen zorgt ervoor dat de voltgevoelige natrium- en
kaliumkanalen opengaan er ontstaat een zenuwimpuls
Elk receptororgaan en receptorcel heeft zijn eigen receptorveld = een specifiek deel van de wereld
waarop het receptororgaan/receptorcel op reageert
, - Receptieve velden bemonsteren niet alleen sensorische informatie, maar helpen ook bij het
lokaliseren van sensorische gebeurtenissen in de ruimte en vergemakkelijken verschillende
acties in de ruimte
Rapidly adapting receptors: detecteren of iets er is
- Deze receptoren zijn gemakkelijk te activeren maar reageren voor een korte tijd
Slowly adapting receptors:
- Deze receptoren reageren langzamer op stimulaties
Exteroceptive receptors = receptoren die reageren op EXTERNE stimuli
Interoceptive receptors = receptoren die reageren op ONZE EIGEN activiteit
- Spelen zowel een belangrijke rol bij het helpen van het onderscheiden wat we zelf doen en
wat ons is aangedaan, als bij het helpen bij het interpreteren van de betekenis van externe
stimuli
Optic flow visuele stimulaties
Auditory flow auditieve stimulaties
Receptordichtheid is belangrijk bij het bepalen van de gevoeligheid van een sensorisch systeem
- Verschillen in sensorische receptordichtheid bepalen de speciale vaardigheden van veel
dieren
Alle receptoren zijn verbonden met de cortex via een reeks van drie of vier tussenliggende neuronen.
Sommige interneuronen bevinden zich in:
- Ruggenmerg
- Hersenstam
- Neocortex
De pijn ‘pathway’ ligt in de hersenstam: in de periaqueductal gray matter (midbrain)
Visueel center the midbrain superior colliculus
Auditief center the midbrain inferior colliculus
De ‘messages’ die sensorische systemen dragen, kunnen worden gewijzigd in de tussenneuronen
Inhibitie/gating van sensorische informatie kan geproduceerd worden door aflopende signalen van
de cortex
