SAMENVATTING SAMENLEVING & DIVERSITEIT
LEERJAAR 1 – MAJOR 3
HOOFDSTUK 1
CULTURELE ANTROPOLOGIE BESTAAT UIT 3 LATIJNSE WOORDEN:
- KOLERE = CULTUUR
- ANTROPOS = MENS
- LOGOS = WETENSCHAP
EEN CULTUREEL ANTROPOLOOG ZIET DE MENS ALS CULTUREEL WEZEN.
CULTUUR VERWIJST NAAR EEN PATROON VAN DE MENSELIJKE ACTIVITEIT EN DE
SYMBOLIEK DIE DEZE ACTIVITEIT EEN BETEKENIS GEEFT. “ER BESTAAN VERSCHILLENDE
D E F I N I T I E S V A N C U L T U U R .”
BELANGRIJK IS: CULTUUR IS AANGELEERD, CULTUUR IS VERANDERLIJK EN CULTUUR
IS SITUATIONEEL BEPAALD.
OM KOLONIALE GEBIEDEN TE VERKENNEN, WERDEN ANTROPOLOGEN HET VELD IN
GESTUURD. ZO KREGEN ZE EEN GOED BEELD VAN HOE MENSEN ECHT LEEFDEN. ALS JE
DIT DOET VAN BINNENUIT, HEET DIT EMIC-PERSPECTIEF. ZE MAKEN GEBRUIK VAN DE
METHODE: PARTICIPATIE OBSERVATIE.
DIT BETEKEND MEEDOEN EN WAARNEMEN.
OBSERVATIE: OPZETTELIJK EN DOELGERICHT WAARNEMEN.
ANTROPOLOGEN MAKEN IN DIT VERBAND ONDERSCHEID IN HUN IDENTITEIT.
EEN FRONTSTAGE IDENTITEIT IS DE PUBLIEKE IDENTITEIT DIE MENSEN GRAAG ZIEN.
SOMS ZELFS POSITIEVER DAN DAT IEMAND DAADWERKELIJK IS. EEN BACKSTAGE
IDENTITEIT IS EEN PRIVÉ IDENTITEIT. DEZE HOUDEN MENSEN VAAK LIEVER VOOR
ZICHZELF.
A N T R O P O L O O G C L I F F O R D G E E R T Z (1 97 3 ) SPREEKT OVER THICK DESCRIPTION. DIT IS
EEN DAGBOEK DAT OBSERVATIES IN HET WERKVELD BEVAT.
OM PREVENTIEF PROBLEMEN TE VOORKOMEN, MOET DE SOCIAAL WERKER OOK HET VELD
IN EN MEER ZICHTBAAR WORDEN IN DE WIJK. HET OPBOUWEN VAN VERTROUWEN IS EEN
BELANGRIJK ASPECT, NET ALS EMPATHIE. DIT NOEMEN WE OUTREACHEND WERKEN.
OOK EEN BELANGRIJKE GRONDLEGGER VAN OUTREACHEND WERKEN IS THOMAS
C H A L M E R S (17 80 -1 84 7 ).
SOCIAALWERKSTUDENTEN ZIJN OOK WEL FRIENDLY VISITORS GENOEMD. ZE BRENGEN
SITUATIES VAN ARME MENSEN IN KAART EN DOEN AAN PREVENTIEWERK EN LEREN
, KINDEREN/VOLWASSENEN OVER O.A. HYGIENE EN OPVOEDEN. DIT HEET NORMATIEF
SOCIAAL WERK.
STRUCTUREEL FUNCTIONALISME: MALINOWSKI, DURKHEIM, MAUSS EN GANS. DE
SAMENLEVING IS EEN SYSTEEM. EEN GOEDE STRUCTUUR DRAAGT BIJ AAN EEN POSITIEVE
OPVOEDING EN COHESIE.
CONFLICTSOCIOLOGIE: ONTSTAAN ALS REACTIE OP HET STRUCTUREEL FUNCTIONALISME.
“MAATSCHAPPELIJKE STRUCTUUR LEIDT TOT CONFLICT EN ONGELIJKHEID.” HET GAAT
VAAK OVER GELD EN BEZITTINGEN. DIT BEGON VROEGER MET DE KLASSENSTRIJD.
SYMBOLISCH INTERACTIONISME: BLUMER, GEERTZ EN GOFFMAN. ONTSTAAN UIT DE 2
ANDERE STROMINGEN. DIT IS EEN MIDDENWEG. BELANGRIJK: BETEKENIS GEVEN AAN
SITUATIES EN INTERACHTIE TUSSEN MENSEN.
SOCIAL CASEWORK IS HET METHODISCH HULPVERLENEN AAN PERSONEN EN/OF
GEZINNEN.
POSITIEF NEOLIBERAAL WERKEN: INDIVIDU STAAT CENTRAAL. GAAT VAN HET
POSITIEVE UIT EN ER IS GELOOF IN DE KRACHT VAN DE CLIËNT.
HOOFDSTUK 3
PSYCHOSOCIALE MENSEN HEBBEN SOMS EXTRA ONDERSTEUNING NODIG. NAAST
PROFESSIONELE HULP KAN DE HULP VAN FAMILIE, VRIENDEN EN ANDEREN OOK GOED
HELPEN. DIT NOEMEN WE DE EIGEN KRACHT CONFERENTIE.
EIGEN = ZELF JE PROBLEMEN OPLOSSEN!
EIGEN KRACHT CONFERENTIE KAN OOK ALS RELIGIEUZE PEYOTE CULT, NEO-TRIBE EN/OF
REPRESSIEVE OVERHEID.
DIT NETWERKGERICHT WERKEN IS NIEUWE BINNEN SOCIAAL WERK. DIT KAN GEZIEN
WORDEN ALS EEN NIEUWE VORM VAN SOCIALE EMPOWERMENT (KWALITEIT VAN HET
N E T W E R K V E R G R O T E N ). HET NETWERK KAN DE VERVANGER ZIJN VAN DE OVERHEID.
EXTENTIALISME : EEN STROMING WAARBIJ INDIVIDUELE VRIJHEID EN
VERANTWOORDELIJKHEID VOOROP STAAN. ELKE PERSOON IS EEN UNIEK WEZEN.
POSTMODERNISME: EEN MAATSCHAPPIJ DIE BEPAALD WORDT DOOR INFORMATIE.
TOT AAN DE 2E HELFT VAN DE VORIGE EEUW, HOORDE IEDEREEN BIJ EEN GROEP OF
BEWEGING. IEDEREEN HAD EEN EIGEN SAMENLEVING EN ER WAS EEN SOORT
POSITIELIJST. V O L G E N S F I L O S O O F H A R R Y K U N N E M A N (1 99 6 ) O O K W E L D E
THEEMUTSCULTUUR GENOEMD. VOLGENS KUNNEMAN WAS DIT VERSTIKKEND VOOR HET
I N D I V I D U . E I N D J A R E N ‘6 0 K W A M H I E R E E N E I N D A A N .
LEERJAAR 1 – MAJOR 3
HOOFDSTUK 1
CULTURELE ANTROPOLOGIE BESTAAT UIT 3 LATIJNSE WOORDEN:
- KOLERE = CULTUUR
- ANTROPOS = MENS
- LOGOS = WETENSCHAP
EEN CULTUREEL ANTROPOLOOG ZIET DE MENS ALS CULTUREEL WEZEN.
CULTUUR VERWIJST NAAR EEN PATROON VAN DE MENSELIJKE ACTIVITEIT EN DE
SYMBOLIEK DIE DEZE ACTIVITEIT EEN BETEKENIS GEEFT. “ER BESTAAN VERSCHILLENDE
D E F I N I T I E S V A N C U L T U U R .”
BELANGRIJK IS: CULTUUR IS AANGELEERD, CULTUUR IS VERANDERLIJK EN CULTUUR
IS SITUATIONEEL BEPAALD.
OM KOLONIALE GEBIEDEN TE VERKENNEN, WERDEN ANTROPOLOGEN HET VELD IN
GESTUURD. ZO KREGEN ZE EEN GOED BEELD VAN HOE MENSEN ECHT LEEFDEN. ALS JE
DIT DOET VAN BINNENUIT, HEET DIT EMIC-PERSPECTIEF. ZE MAKEN GEBRUIK VAN DE
METHODE: PARTICIPATIE OBSERVATIE.
DIT BETEKEND MEEDOEN EN WAARNEMEN.
OBSERVATIE: OPZETTELIJK EN DOELGERICHT WAARNEMEN.
ANTROPOLOGEN MAKEN IN DIT VERBAND ONDERSCHEID IN HUN IDENTITEIT.
EEN FRONTSTAGE IDENTITEIT IS DE PUBLIEKE IDENTITEIT DIE MENSEN GRAAG ZIEN.
SOMS ZELFS POSITIEVER DAN DAT IEMAND DAADWERKELIJK IS. EEN BACKSTAGE
IDENTITEIT IS EEN PRIVÉ IDENTITEIT. DEZE HOUDEN MENSEN VAAK LIEVER VOOR
ZICHZELF.
A N T R O P O L O O G C L I F F O R D G E E R T Z (1 97 3 ) SPREEKT OVER THICK DESCRIPTION. DIT IS
EEN DAGBOEK DAT OBSERVATIES IN HET WERKVELD BEVAT.
OM PREVENTIEF PROBLEMEN TE VOORKOMEN, MOET DE SOCIAAL WERKER OOK HET VELD
IN EN MEER ZICHTBAAR WORDEN IN DE WIJK. HET OPBOUWEN VAN VERTROUWEN IS EEN
BELANGRIJK ASPECT, NET ALS EMPATHIE. DIT NOEMEN WE OUTREACHEND WERKEN.
OOK EEN BELANGRIJKE GRONDLEGGER VAN OUTREACHEND WERKEN IS THOMAS
C H A L M E R S (17 80 -1 84 7 ).
SOCIAALWERKSTUDENTEN ZIJN OOK WEL FRIENDLY VISITORS GENOEMD. ZE BRENGEN
SITUATIES VAN ARME MENSEN IN KAART EN DOEN AAN PREVENTIEWERK EN LEREN
, KINDEREN/VOLWASSENEN OVER O.A. HYGIENE EN OPVOEDEN. DIT HEET NORMATIEF
SOCIAAL WERK.
STRUCTUREEL FUNCTIONALISME: MALINOWSKI, DURKHEIM, MAUSS EN GANS. DE
SAMENLEVING IS EEN SYSTEEM. EEN GOEDE STRUCTUUR DRAAGT BIJ AAN EEN POSITIEVE
OPVOEDING EN COHESIE.
CONFLICTSOCIOLOGIE: ONTSTAAN ALS REACTIE OP HET STRUCTUREEL FUNCTIONALISME.
“MAATSCHAPPELIJKE STRUCTUUR LEIDT TOT CONFLICT EN ONGELIJKHEID.” HET GAAT
VAAK OVER GELD EN BEZITTINGEN. DIT BEGON VROEGER MET DE KLASSENSTRIJD.
SYMBOLISCH INTERACTIONISME: BLUMER, GEERTZ EN GOFFMAN. ONTSTAAN UIT DE 2
ANDERE STROMINGEN. DIT IS EEN MIDDENWEG. BELANGRIJK: BETEKENIS GEVEN AAN
SITUATIES EN INTERACHTIE TUSSEN MENSEN.
SOCIAL CASEWORK IS HET METHODISCH HULPVERLENEN AAN PERSONEN EN/OF
GEZINNEN.
POSITIEF NEOLIBERAAL WERKEN: INDIVIDU STAAT CENTRAAL. GAAT VAN HET
POSITIEVE UIT EN ER IS GELOOF IN DE KRACHT VAN DE CLIËNT.
HOOFDSTUK 3
PSYCHOSOCIALE MENSEN HEBBEN SOMS EXTRA ONDERSTEUNING NODIG. NAAST
PROFESSIONELE HULP KAN DE HULP VAN FAMILIE, VRIENDEN EN ANDEREN OOK GOED
HELPEN. DIT NOEMEN WE DE EIGEN KRACHT CONFERENTIE.
EIGEN = ZELF JE PROBLEMEN OPLOSSEN!
EIGEN KRACHT CONFERENTIE KAN OOK ALS RELIGIEUZE PEYOTE CULT, NEO-TRIBE EN/OF
REPRESSIEVE OVERHEID.
DIT NETWERKGERICHT WERKEN IS NIEUWE BINNEN SOCIAAL WERK. DIT KAN GEZIEN
WORDEN ALS EEN NIEUWE VORM VAN SOCIALE EMPOWERMENT (KWALITEIT VAN HET
N E T W E R K V E R G R O T E N ). HET NETWERK KAN DE VERVANGER ZIJN VAN DE OVERHEID.
EXTENTIALISME : EEN STROMING WAARBIJ INDIVIDUELE VRIJHEID EN
VERANTWOORDELIJKHEID VOOROP STAAN. ELKE PERSOON IS EEN UNIEK WEZEN.
POSTMODERNISME: EEN MAATSCHAPPIJ DIE BEPAALD WORDT DOOR INFORMATIE.
TOT AAN DE 2E HELFT VAN DE VORIGE EEUW, HOORDE IEDEREEN BIJ EEN GROEP OF
BEWEGING. IEDEREEN HAD EEN EIGEN SAMENLEVING EN ER WAS EEN SOORT
POSITIELIJST. V O L G E N S F I L O S O O F H A R R Y K U N N E M A N (1 99 6 ) O O K W E L D E
THEEMUTSCULTUUR GENOEMD. VOLGENS KUNNEMAN WAS DIT VERSTIKKEND VOOR HET
I N D I V I D U . E I N D J A R E N ‘6 0 K W A M H I E R E E N E I N D A A N .
