Natuurkunde hoofdstuk 2
2.1
Elekromagnetische straling is een verzamelnaam voor de soorten straling in het elekromagnetisch
spectrum:
- Radiogolven
- Microgolfstraling
- Ultraviolet straling
- Infrarood straling (Ir-straling)
- Zichtbaar licht
- Röntgenstraling
- Gammastraling
De grootte van zo’n golf van straling wordt de golflengte genoemd. Die wordt uitgedrukt in meter. Je
maakt gebruik van machten van 10.
Elekromagnetische straling bestaat uit fotonen pakketjes die stralingsenergie bevatten. Hoe kleiner
de golflengte, hoe groter de stralingsenergie.
De totale energie die je per seconde van alle fotonen samen ontvangt, noem je het vermogen.
De stralingsbronnen die in de natuur voorkomen natuurlijke stralingsbronnen
De stralingsbronnen die door de mens zijn gecreeërd kunstmatige stralingsbronnen
Je kunt straling opwekken bij een hoge temperatuur en hoge spanning. Sommige stoffen zenden van
zichzelf straling uit: dit gebeurt met stoffen die zich op aarde bevinden (bijvoorbeeld gammastraling)
2.2
Moleculen zijn opgebouwd uit atomen. Bij een chemische reactie valt een molecuul uit elkaar en
ontstaan er nieuwe moleculen. De atomen veranderen niet.
Een atoomsoort heet ook wel een element.
Elementen die in een laboratorium worden gemaakt, vallen meestal na een tijdje uit elkaar: deze
atomen zijn instabiel. Het uit elkaar vallen van een atoom heet vervallen. Een atoom dat vervalt onder
het uitzenden van straling noem je een radioactief atoom. Als een atoom vervalt, kan alfastraling (α),
bètastraling (β) of gammastraling (γ) worden uitgezonden. Gammastraling is elektromagnetische
straling. Alfa- en bètastraling bestaan uit zeer snel bewegende deeltjes, ze hebben massa.
Bij een vervalreactie vallen atomen uit elkaar in andere atomen. Hier komt veel energie bij vrij. In een
kerncentrale wordt deze energie gebruikt om elektriciteit op te wekken.
Als een stof radioactief is, neemt de hoeveelheid stof steeds verder af. Hoe snel een stof vervalt geef je
aan met de halveringstijd.
Percentage overgebleven atomen= ½ˆn x 100%
Met n het aantal halveringstijden dat is verstreken.
2.3
Straling uit radioactieve stoffen kan gevolgen hebben op lange en korte termijn.
Een gevolg op korte termijn is het krijgen van stralingsziekte: door de stralingsenergie gaan veel
lichaamscellen dood. De symptomen zijn vermoeidheid, braken en misselijkheid. Uiteindelijk kan dit
de dood tot gevolg hebben.
Een gevolg op lange termijn is het feit dat DNA-moleculen beschadigd kunnen raken. Als dit gebeurt
in geslachtscellen, kan dit gevolgen hebben voor eventueel nageslacht. Kinderen kunnen dan met
afwijkingen worden geboren.
Het doordringend vermogen geeft aan hoe makkelijk straling ergens doorheen kan gaan. Hoe groter
de dichtheid van een materiaal, des te beter het straling kan stoppen.
Alle materialen hebben een halveringsdikte. De halveringsdikte is de dikte die de helft van de straling
doorlaat. Het percentage doorgelaten straling reken je uit met:
2.1
Elekromagnetische straling is een verzamelnaam voor de soorten straling in het elekromagnetisch
spectrum:
- Radiogolven
- Microgolfstraling
- Ultraviolet straling
- Infrarood straling (Ir-straling)
- Zichtbaar licht
- Röntgenstraling
- Gammastraling
De grootte van zo’n golf van straling wordt de golflengte genoemd. Die wordt uitgedrukt in meter. Je
maakt gebruik van machten van 10.
Elekromagnetische straling bestaat uit fotonen pakketjes die stralingsenergie bevatten. Hoe kleiner
de golflengte, hoe groter de stralingsenergie.
De totale energie die je per seconde van alle fotonen samen ontvangt, noem je het vermogen.
De stralingsbronnen die in de natuur voorkomen natuurlijke stralingsbronnen
De stralingsbronnen die door de mens zijn gecreeërd kunstmatige stralingsbronnen
Je kunt straling opwekken bij een hoge temperatuur en hoge spanning. Sommige stoffen zenden van
zichzelf straling uit: dit gebeurt met stoffen die zich op aarde bevinden (bijvoorbeeld gammastraling)
2.2
Moleculen zijn opgebouwd uit atomen. Bij een chemische reactie valt een molecuul uit elkaar en
ontstaan er nieuwe moleculen. De atomen veranderen niet.
Een atoomsoort heet ook wel een element.
Elementen die in een laboratorium worden gemaakt, vallen meestal na een tijdje uit elkaar: deze
atomen zijn instabiel. Het uit elkaar vallen van een atoom heet vervallen. Een atoom dat vervalt onder
het uitzenden van straling noem je een radioactief atoom. Als een atoom vervalt, kan alfastraling (α),
bètastraling (β) of gammastraling (γ) worden uitgezonden. Gammastraling is elektromagnetische
straling. Alfa- en bètastraling bestaan uit zeer snel bewegende deeltjes, ze hebben massa.
Bij een vervalreactie vallen atomen uit elkaar in andere atomen. Hier komt veel energie bij vrij. In een
kerncentrale wordt deze energie gebruikt om elektriciteit op te wekken.
Als een stof radioactief is, neemt de hoeveelheid stof steeds verder af. Hoe snel een stof vervalt geef je
aan met de halveringstijd.
Percentage overgebleven atomen= ½ˆn x 100%
Met n het aantal halveringstijden dat is verstreken.
2.3
Straling uit radioactieve stoffen kan gevolgen hebben op lange en korte termijn.
Een gevolg op korte termijn is het krijgen van stralingsziekte: door de stralingsenergie gaan veel
lichaamscellen dood. De symptomen zijn vermoeidheid, braken en misselijkheid. Uiteindelijk kan dit
de dood tot gevolg hebben.
Een gevolg op lange termijn is het feit dat DNA-moleculen beschadigd kunnen raken. Als dit gebeurt
in geslachtscellen, kan dit gevolgen hebben voor eventueel nageslacht. Kinderen kunnen dan met
afwijkingen worden geboren.
Het doordringend vermogen geeft aan hoe makkelijk straling ergens doorheen kan gaan. Hoe groter
de dichtheid van een materiaal, des te beter het straling kan stoppen.
Alle materialen hebben een halveringsdikte. De halveringsdikte is de dikte die de helft van de straling
doorlaat. Het percentage doorgelaten straling reken je uit met:
