Hersenschimmen
Titelbeschrijving
Hendrik Jan Marsman (J. Bernlef), Hersenschimmen, Querido, 1984 Amsterdam, 180 blz.
Titelverklaring
Maarten is de hoofdpersoon, hij zit in een verergerend proces van dementie. Hersenschimmen kan
naar de schimmige herinneringen wijzen die Maarten herhaaldelijk ervaart. Hersenschimmen kan
ook verwijzen naar zijn ‘schimmige’ verleden.
Motto
“A touching dream to which we all are lulled
But wake from separately.” – Philip Larking
“Een ontroerende droom waarin we allemaal worden gesust
Maar afzonderlijk van wakker worden.”
De uitleg bij dit motto hoort bij het boek, omdat iedereen in dezelfde droom en dezelfde wereld lijkt
te leven. Wanneer men wakker wordt, of ouder wordt, wordt Maarten een soort van wakker, maar in
een andere realiteit. Dit komt door zijn dementie.
Samenvatting
Maarten en Vera Klein wonen al een tijd in Gloucester, Massachusetss. In de jaren vijftig zijn ze
vanuit Nederland naar de Verenigde Staten geëmigreerd. Kitty en Fred, hun kinderen zijn
teruggegaan naar Nederland. Tot Maarten zijn pensionering werkte hij bij een instituut voor
visserijonderzoek in Boston.Maarten begint alles door elkaar te halen, in het begin nog niet zo erg, de
dagen en hij wacht op de schoolbus. Hij is steeds vaker in gedachten verzonken. Hij kan zich steeds
minder herinneren, en als hij weer iets herinnert, gaat hij daar volledig in op. Later denkt hij ook dat
hij weer in de kleuterklas zit en klimt op een stoel om iets te pakken. Dan staat Vera achter hem en
haalt hem uit zijn droom, hij staat op een stoel in het washok. Zijn vermoeidheid en
concentratieverlies geeft hij de schuld aan de lange winter. Maarten denkt erg na over zijn
vergeetachtigheid. Hij weet dat er iets mis is, maar niet precies wat. Hij praat hardop in zichzelf en hij
heeft dit later ook door. Zijn gedachten dwalen vaak doof naar gebeurtenissen uit het verleden, zijn
jeugd, de Tweede Wereldoorlog en de tijd op zijn werk. De herinneringen die soms in zijn hoofd
komen, roepen handelingen op waarvan hij zich niet bewust is.
Als Maarten een wandeling maakt met de hond, gaat hij weer terug in het verleden. Hij herkent zijn
eerste vriendin, in het meisjes achter de bar in het café. Hij dwaalt verder door de stad, en Vera vindt
Titelbeschrijving
Hendrik Jan Marsman (J. Bernlef), Hersenschimmen, Querido, 1984 Amsterdam, 180 blz.
Titelverklaring
Maarten is de hoofdpersoon, hij zit in een verergerend proces van dementie. Hersenschimmen kan
naar de schimmige herinneringen wijzen die Maarten herhaaldelijk ervaart. Hersenschimmen kan
ook verwijzen naar zijn ‘schimmige’ verleden.
Motto
“A touching dream to which we all are lulled
But wake from separately.” – Philip Larking
“Een ontroerende droom waarin we allemaal worden gesust
Maar afzonderlijk van wakker worden.”
De uitleg bij dit motto hoort bij het boek, omdat iedereen in dezelfde droom en dezelfde wereld lijkt
te leven. Wanneer men wakker wordt, of ouder wordt, wordt Maarten een soort van wakker, maar in
een andere realiteit. Dit komt door zijn dementie.
Samenvatting
Maarten en Vera Klein wonen al een tijd in Gloucester, Massachusetss. In de jaren vijftig zijn ze
vanuit Nederland naar de Verenigde Staten geëmigreerd. Kitty en Fred, hun kinderen zijn
teruggegaan naar Nederland. Tot Maarten zijn pensionering werkte hij bij een instituut voor
visserijonderzoek in Boston.Maarten begint alles door elkaar te halen, in het begin nog niet zo erg, de
dagen en hij wacht op de schoolbus. Hij is steeds vaker in gedachten verzonken. Hij kan zich steeds
minder herinneren, en als hij weer iets herinnert, gaat hij daar volledig in op. Later denkt hij ook dat
hij weer in de kleuterklas zit en klimt op een stoel om iets te pakken. Dan staat Vera achter hem en
haalt hem uit zijn droom, hij staat op een stoel in het washok. Zijn vermoeidheid en
concentratieverlies geeft hij de schuld aan de lange winter. Maarten denkt erg na over zijn
vergeetachtigheid. Hij weet dat er iets mis is, maar niet precies wat. Hij praat hardop in zichzelf en hij
heeft dit later ook door. Zijn gedachten dwalen vaak doof naar gebeurtenissen uit het verleden, zijn
jeugd, de Tweede Wereldoorlog en de tijd op zijn werk. De herinneringen die soms in zijn hoofd
komen, roepen handelingen op waarvan hij zich niet bewust is.
Als Maarten een wandeling maakt met de hond, gaat hij weer terug in het verleden. Hij herkent zijn
eerste vriendin, in het meisjes achter de bar in het café. Hij dwaalt verder door de stad, en Vera vindt
