Sociologie ''Primaire Orde'' samenvatting

Primaire sociale orde
samenvatting
De samenleving beïnvloedt het individu, maar ook andersom. De samenleving is heel complex,
daarom wordt er in de sociologie gebruik gemaakt van het omop-model. Dit model is dus een
vereenvoudigde weergave van de samenleving.

Omop- model
 Overheid = wetten, regels. Wanneer de overheid taken van PSO op zich neemt spreken we van
een verzorgingsstaat. De overheid kan ook taken afstoten naar PSO, een voorbeeld hiervan is
mantelzorg.
 Markt = economische kant
 Organisaties = functioneren van groepen, samenwerking
 Primaire sociale orde = gaat over het functioneren van de mensen in zo’n orde.

Primaire sociale orde Markt
Een spontane sociale orde Een spontane sociale orde
Relaties zijn gebaseerd op een indirecte ruil Relaties zijn gebaseerd op een directe ruil
Persoonlijke relaties op basis van Onpersoonlijke relaties op basis van
wederkerigheid (reciprociteit) vraag/aanbod (prijsmechanisme)
Gericht op sociale welvaart Gericht op economische welvaart




Organisaties Overheid
Een geconstrueerde orde Een geconstrueerde orde
Specifiek gezag op basis van zeggenschap Algemeen gezag op basis van een belasting en
geweldsmonopolie
Door het afstemmen van taken leidt al het input Zorgt voor collectieve goederen en geldt overal.
tot een gezamenlijke output

Hoe verhoudt het omop-model zich met de sociologie;
 Wederkerigheid = uitgestelde ruil. Met de vraag; wat ben je bereid te doen voor iemand?
o Balance of dept= het is continu geven-ontvangen-geven, dit houdt mensen verbonden.
o Shadow of the future = men moet er zeker van zijn dat men de persoon in de toekomst nog
een keer tegenkomt

Artikel reader; sociologische perspectieven in de Nederlandse sociologie – Engbersen en de Haan
 De maatschappijwetenschappen zijn er voor eeuwig; vragen over sociale ongelijkheid, sociale
cohesie, rationalisering of modernisering en identiteit worden steeds opnieuw gesteld en
geherformuleerd. (de antwoorden zijn echter tijd en plaatsgebonden)
Artikel nestor; heeft de sociologie een toekomst? – Glebbeek en de Vos
 Probleem van de sociologie = de sociologie heeft geen eigen domein en betrekt eigenlijk alle
vlakken van de samenleving. De sociologie moet beleid adviseren en daarom focussen op sociale
welvaart net zoals economen zich focussen op economische welvaart. Hierbij moeten sociologen
focussen op hoe de PSO functioneert in wisselwerking met de drie andere ordes.
 Hofnar functie = achteraf wordt een besluit bekritiseerd vanwege de ongewenste gevolgen

,  Raadsheer functie = voor het besluit wordt beter gekeken wat de mogelijke gevolgen zijn
 Volarisatie= verspreiding en het effect van wetenschappelijke kennis over de samenleving.

Wederkerigheid perspectieven
 Structureel functionalisme = bij dit perspectief staat de functie van wederkerigheid centraal,
want wat is eigenlijk het nut van wederkerigheid voor de samenleving? (Durkheim).
o Wederkerigheid als in rituelen en uitgestelde ruil zorgen voor verbindingen met andere
mensen. Wederkerigheid is eigenlijk de cement van de samenleving.
 Normatief perspectief = bij dit perspectief is wederkerigheid een gedeelde norm of opvatting.
o Moral obligation = normen bepalen wat moreel verantwoord is en dus wat verwacht wordt
van wederkerigheid, zo hebben de meeste mensen als norm, dat als iemand iets voor ons
doet je ook voor die gene iets terug doet.
o Dit benadrukt de gedeelde norm in een omgeving.
 Rationele-keuze = bij dit perspectief vind er een afweging plaats van de kosten en baten. Er
wordt hier gekeken naar de opbrengsten van wederkerigheid.
 Symbolisch interactionisme = dit perspectief laat zien wat de betekenis van iemands gedrag is
(Goffmann).
o Relatiesignalen = wat je doet voor iemand of wat je in staat bent om te doen voor iemand
brengt een idee over wat je vind van de relatie
 Evolutionaire psychologie = volgens dit perspectief is wederkerigheid nodig om te overleven. Je
kan immers niet alles alleen doen. Wederkerigheid zit in de aard van de mens.

Wederkerigheid motieven (Weber)
 Doel-rationeel = het handelen is gericht op de opbrengst. Self interest en personal gain staat
centraal. Dit kan leiden tot overbenefitting als iemand meer uit een relatie haalt dan wat hij er in
stopt of dan wat de ander krijgt.
o Dit is een rationeel motief en lijkt op de rationele-keuze perspectief.
 Waarde-rationeel = handelen wordt bepaald door bepaalde normen en waarden. Wanneer
iemand iets voor je doet moet je vanuit de morele verplichting iets terug doen. Deze kracht is zo
sterk, dat machtsuitbuiting hierdoor wordt voorkomen, ongeacht de machtsverschillen.
o Dit is een rationeel motief en lijkt op het normatieve en structureel functionalisme
perspectief.
 Traditioneel = het handelen is gebaseerd op gewoontes en tradities.
o Dit is niet een rationeel motief.
 Affectief = handelen op basis van emotie. Hierbij is geen focus op de balans van wederkerigheid,
maar help je iemand als je ziet dat die gene het nodig heeft.
o Dit is niet een rationeel motief en lijkt op het symbolisch interactionisme.

Wederkerigheid relaties (Blokland)
Dimensies; sociabiliteit, instrumentaliteit,
rationaliteit
1. Transacties = markt (weber; doel-
rationeel)
2. Interdependenties = afhankelijkheid
van anderen zonder dat je daarvan
bewust bent