DOMEIN G
Risicoavers gedrag: mensen hebben verschillende voorkeur voor risico’s, maar de meeste
mensen hebben er een afkeer (aversie) tegen. Het is risicomijdend gedrag. Voorbeeld:
iemand kan direct €50 krijgen OF 50% kans op €0 of €100, risicoavers iemand zal het eerste
kiezen.
Asymmetrische informatie: er is ongelijke kennis aanwezig bij de betrokkenen die een
transactie aangaan. Er is ook onvolledige informatie, dan is de info niet compleet. Een
verzekeringsmaatschappij heeft een informatieachterstand want hij kent alleen de
gemiddelde kans op schade en dus risico, de verzekeringsnemer heeft meer informatie over
het nemen van risico’s bijvoorbeeld.
Onderpand: een zekerheid in de vorm van geld, goederen of rechten. Bijvoorbeeld bij een
lening is soms sprake van een onderpand: degene die geld leent of aanneemt, geeft
een onderpand aan de geldgever. Deze geldgever kan het onderpand opeisen als de lener
niet aan zijn verplichtingen voldoet.
Averechtse selectie: treedt op bij een verzekeringsmaatschappij, voor een bepaalde
verzekering verzekeren alleen mensen zich met een hoog risico.
Moral hazard (moreel wangedrag): mensen met een verzekering hebben de neiging zich
roekelozer te gedragen. Kans op schade neemt dan toe, dat is niet erg want het risico is
verzekerd. Als er een eigen riscio wordt ingesteld zal er minder van dit soort gedrag zijn,
omdat men eerst een deel zelf moet betalen aan geld, voor de verzekering pas mee betaalt.
Situatie van asymmetrische info, averechtse selectie en moral hazard is vaak bij principaal-
agentrelaties. Dit zijn relaties tussen bijvoorbeeld:
1. Opdrachtgever en -nemer
2. Aandeelhouders en directie van onderneming
3. Kredietgevers en -nemers
Toezichthouder: wordt door de overheid aangesteld om onafhankelijk op een markt te
controleren of er voldaan wordt aan wet en regelgeving door bedrijven. Voorbeelden:
- Autoriteit Financiële Markten (AFM): controleert aanbieders op financiële markten
- Autoriteit Consument en Markt (ACM) gaat na of de concurrentieregels eerlijk worden
nageleefd, controleert de telecommarkt en het consumentenrecht.
Solidariteit: de mate waarin risico’s worden gedeeld met andere deelnemers
Verplichte solidariteit: degenen met lage risico’s betalen ook mee omdat anders de premie
te hoog is voor mensen met een hoog risico. Voorbeeld: basiszorgverzekering.
Bonusmalus: een tabel waarmee verzekeraars no-claimkorting bij je autoverzekering
bepalen. Hoe meer schadevrije jaren hoe hoger de korting. Als je wel schade krijgt val je
terug op de ladder. Hierdoor gaan mensen voorzichtiger rijden er is er minder kans op moral
hazard.
Sociale zekerheid in NL bestaat uit:
1. Sociale voorzieningen, wordt gefinancierd met de AOW, Wlz, Anw en AKW
2. Sociale verzekeringen (volksverzekeringen en werknemersverzekeringen) wordt
gefinancierd met ZW, WW, WIA en WAZO
Risicoavers gedrag: mensen hebben verschillende voorkeur voor risico’s, maar de meeste
mensen hebben er een afkeer (aversie) tegen. Het is risicomijdend gedrag. Voorbeeld:
iemand kan direct €50 krijgen OF 50% kans op €0 of €100, risicoavers iemand zal het eerste
kiezen.
Asymmetrische informatie: er is ongelijke kennis aanwezig bij de betrokkenen die een
transactie aangaan. Er is ook onvolledige informatie, dan is de info niet compleet. Een
verzekeringsmaatschappij heeft een informatieachterstand want hij kent alleen de
gemiddelde kans op schade en dus risico, de verzekeringsnemer heeft meer informatie over
het nemen van risico’s bijvoorbeeld.
Onderpand: een zekerheid in de vorm van geld, goederen of rechten. Bijvoorbeeld bij een
lening is soms sprake van een onderpand: degene die geld leent of aanneemt, geeft
een onderpand aan de geldgever. Deze geldgever kan het onderpand opeisen als de lener
niet aan zijn verplichtingen voldoet.
Averechtse selectie: treedt op bij een verzekeringsmaatschappij, voor een bepaalde
verzekering verzekeren alleen mensen zich met een hoog risico.
Moral hazard (moreel wangedrag): mensen met een verzekering hebben de neiging zich
roekelozer te gedragen. Kans op schade neemt dan toe, dat is niet erg want het risico is
verzekerd. Als er een eigen riscio wordt ingesteld zal er minder van dit soort gedrag zijn,
omdat men eerst een deel zelf moet betalen aan geld, voor de verzekering pas mee betaalt.
Situatie van asymmetrische info, averechtse selectie en moral hazard is vaak bij principaal-
agentrelaties. Dit zijn relaties tussen bijvoorbeeld:
1. Opdrachtgever en -nemer
2. Aandeelhouders en directie van onderneming
3. Kredietgevers en -nemers
Toezichthouder: wordt door de overheid aangesteld om onafhankelijk op een markt te
controleren of er voldaan wordt aan wet en regelgeving door bedrijven. Voorbeelden:
- Autoriteit Financiële Markten (AFM): controleert aanbieders op financiële markten
- Autoriteit Consument en Markt (ACM) gaat na of de concurrentieregels eerlijk worden
nageleefd, controleert de telecommarkt en het consumentenrecht.
Solidariteit: de mate waarin risico’s worden gedeeld met andere deelnemers
Verplichte solidariteit: degenen met lage risico’s betalen ook mee omdat anders de premie
te hoog is voor mensen met een hoog risico. Voorbeeld: basiszorgverzekering.
Bonusmalus: een tabel waarmee verzekeraars no-claimkorting bij je autoverzekering
bepalen. Hoe meer schadevrije jaren hoe hoger de korting. Als je wel schade krijgt val je
terug op de ladder. Hierdoor gaan mensen voorzichtiger rijden er is er minder kans op moral
hazard.
Sociale zekerheid in NL bestaat uit:
1. Sociale voorzieningen, wordt gefinancierd met de AOW, Wlz, Anw en AKW
2. Sociale verzekeringen (volksverzekeringen en werknemersverzekeringen) wordt
gefinancierd met ZW, WW, WIA en WAZO
