Arbeidsverhoudingen P2
Week 1 Overzicht Arbeidsverhoudingen:
Definitie arbeidsverhoudingen:
- Verhouding tussen een werkgever en werknemer (micro). Hierover gaat het vak
Arbeidsrecht -> recht 1,2
- Verhouding tussen een werkgever (onderneming/organisatie) en haar werknemers
(micro).
- Verhouding tussen werkgevers en werknemers (bedrijfstak) -> meso.
- Verhouding tussen de werkgevers en de werknemers (landelijk of zelfs
internationaal) -> macro
Arbeidsverhoudingen en HRM belang
- Begrijpen van de context waarin jij je werk doet (re-integratie, participatiewet, CAO:
arbeidsvoorwaarden in jouw organisatie)
- Uitkomsten van overleg kom je tegen in je dagelijks werk (wet, centrale afspraken en
CAO)
- Adviseren bij cao-onderhandeling en uitleg geven aan directie over geldende regels.
- Adviseren bij overleg met de OR (b.v. in geval van reorganisatie
- Anticiperen op (centrale) maatregelen (centraal akkoord)
Leerdoelen:
1. De rol en belangen van diverse actoren in het veld van de arbeidsverhoudingen
beschrijven.
2. Uitleggen in hoeverre cao’s van invloed zijn op individuele arbeidscontracten.
3. Beoordelen of en in hoeverre collectieve actievormen in de Nederlandse rechtspraktijk
rechtmatig worden bevonden. 4. Vormen van participatie onderscheiden.
5. Voor – en nadelen van participatie voor werkgevers en werknemers benoemen.
6. Motieven voor participatie toelichten vanuit verschillende visies op participatie.
7. De belangrijkste rechten uit de wet op de ondernemingsraden toepassen op
praktijksituaties.
8. Het belang van internationale rechtsregels voor de Nederlandse arbeidsverhoudingen
beschrijven.
9. De student kan rechtsregels op het gebied van collectief ontslag toepassen op casuïstiek.
,Literatuur:
• Loonstra, C.J. (2020). Hoofdstukken Sociaal Recht.
Beschikbaar via Lesmateriaal op vaksite:
Boselie, J.P.P.E.F. (2010). Strategic human resource management: A balanced
approach.
Bakker, P., Evers, S., Hovens, N., Snelder H., & Weggeman, M. (2005). Het Rijnlands
model als inspiratiebron.
Leede, J. de, & Looise, J.K. (2005). Arbeidsverhoudingen en Innovatie. In F. Kluijtmans
(red.), Leerboek Personeelsmanagement (pp. 501- 525).
Reader ‘collectief ontslag’
Week 2
Kennisclip 1 inleiding CAO (hoofdstuk 6 Loonstra)
Leerdoel: uitleggen in hoeverre cao’s van invloed zijn op individuele arbeidscontracten
Definitie CAO:
De overeenkomst aangegaan door:
- Enerzijds één of meer werkgevers of één of meer verenigingen met volledige
rechtsbevoegdheid van werkgevers EN
- Eén of meer verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid van werknemers, waarbij
voornamelijk of uitsluitend worden geregeld arbeidsvoorwaarden, bij (individuele)
arbeidsovereenkomsten in acht te nemen.
Vorm CAO
Formeel overeenkomst
- CAO moet schriftelijk worden opgemaakt
- Aangegaan worden voor maximaal 5 jaar
- Rechtsbevoegdheid van alle partijen
- Aanmelding bij afdeling Registratie, beheer en informatie (SZW)
Geschiedenis CAO
- Medio 19e eeuw: industriële revolutie;
- 1872: vakverenigingsvrijheid, hiervoor verbod;
- 1914: Eerste landelijke cao (sector Typografie)
- 1927: Wet op de cao;
- Na WO-II groei aantal werknemers onder cao;
- In de jaren zestig en zeventig krijgen vakbonden meer ruimte om zelf te
onderhandelen;
- Na 1982 zet die decentralisatie verder door. Cao`s steeds meer maatwerk;
- Nu: 85 % van de werknemers valt onder een cao.
Waarom een CAO?
- Collectieve belangenbehartiging
- Machtsongelijkheid: samen een vuist maken!
, - Ondergeschiktheidscompensatie?????
- Veel dwingend recht in het arbeidsrecht, maar ook ¾ dwingend recht: mogelijkheid
om (slechts) bij CAO van de wet af te wijken
- Regelvrijheid sociale partners generen
- Poldermodel
Voordelen cao
- WG hoeft niet met elke individu te onderhandelen over zijn arbeidsvoorwaarden.
- Transparantie tussen werknemers: geen jaloezie
- WG’s en WN’s verengingen weten wat ze moeten inbrengen individuele wg’s en wn’s
niet
- Cao voor gehele bedrijfstak: rechtspositie is overal hetzelfde-> rust, geen onderlinge
concurrentie.
Nadelen cao:
- Voor iedereen hetzelfde
- Voorspelbaarheid salarispatronen
Passend in deze tijd?
- Cao= collectieve arbeidsovereenkomst
- Past dat in deze tijd?
- Van individualisering en flexibilsering
Nieuwe ontwikkeling: cao á la carte
- Ook wel cafetaria model
- Wn kan bepaalde arbeidsvoorwaarden tegen elkaar uitruilen
- Gebruikt om arbeidsvoorwaarden passend te maken aan de wensen en voorkeuren
van de werknemer
o Bedrijfsfitness of fietsplan?
Kennisclip 2 inhoud cao (hoofdstuk 6 Loonstra)
Leerdoel: uiteggen in hoeverre cao’s van invloed zijn op individuele arbeidscontracten
Wat mag erin een cao?
- Beginstel van contractvrijheid: alle punten waarover werknemers en werkgevers met
elkaar afspraken over willen maker, kunnen erin worden opgenomen. Men is in
beginsel vrij te bepalen of en zo ja met wie en waarover men contracteer.
- MAAR: afspraken in de cao mogen niet in strijd zijn met dwingendrechtelijke
bepalingen van de wet:
o Burgerlijk Wetboek
o Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag
Verhouding cao-wet
- Hoger loon afgesproken dan het minimumloon.
- Meer vakantiedagen dan het wettelijk minimum aan vakantiedagen
Dus;
- Niet minder vakantiedagen dan in het BW
- Geen lager loon dan minimumloon
Week 1 Overzicht Arbeidsverhoudingen:
Definitie arbeidsverhoudingen:
- Verhouding tussen een werkgever en werknemer (micro). Hierover gaat het vak
Arbeidsrecht -> recht 1,2
- Verhouding tussen een werkgever (onderneming/organisatie) en haar werknemers
(micro).
- Verhouding tussen werkgevers en werknemers (bedrijfstak) -> meso.
- Verhouding tussen de werkgevers en de werknemers (landelijk of zelfs
internationaal) -> macro
Arbeidsverhoudingen en HRM belang
- Begrijpen van de context waarin jij je werk doet (re-integratie, participatiewet, CAO:
arbeidsvoorwaarden in jouw organisatie)
- Uitkomsten van overleg kom je tegen in je dagelijks werk (wet, centrale afspraken en
CAO)
- Adviseren bij cao-onderhandeling en uitleg geven aan directie over geldende regels.
- Adviseren bij overleg met de OR (b.v. in geval van reorganisatie
- Anticiperen op (centrale) maatregelen (centraal akkoord)
Leerdoelen:
1. De rol en belangen van diverse actoren in het veld van de arbeidsverhoudingen
beschrijven.
2. Uitleggen in hoeverre cao’s van invloed zijn op individuele arbeidscontracten.
3. Beoordelen of en in hoeverre collectieve actievormen in de Nederlandse rechtspraktijk
rechtmatig worden bevonden. 4. Vormen van participatie onderscheiden.
5. Voor – en nadelen van participatie voor werkgevers en werknemers benoemen.
6. Motieven voor participatie toelichten vanuit verschillende visies op participatie.
7. De belangrijkste rechten uit de wet op de ondernemingsraden toepassen op
praktijksituaties.
8. Het belang van internationale rechtsregels voor de Nederlandse arbeidsverhoudingen
beschrijven.
9. De student kan rechtsregels op het gebied van collectief ontslag toepassen op casuïstiek.
,Literatuur:
• Loonstra, C.J. (2020). Hoofdstukken Sociaal Recht.
Beschikbaar via Lesmateriaal op vaksite:
Boselie, J.P.P.E.F. (2010). Strategic human resource management: A balanced
approach.
Bakker, P., Evers, S., Hovens, N., Snelder H., & Weggeman, M. (2005). Het Rijnlands
model als inspiratiebron.
Leede, J. de, & Looise, J.K. (2005). Arbeidsverhoudingen en Innovatie. In F. Kluijtmans
(red.), Leerboek Personeelsmanagement (pp. 501- 525).
Reader ‘collectief ontslag’
Week 2
Kennisclip 1 inleiding CAO (hoofdstuk 6 Loonstra)
Leerdoel: uitleggen in hoeverre cao’s van invloed zijn op individuele arbeidscontracten
Definitie CAO:
De overeenkomst aangegaan door:
- Enerzijds één of meer werkgevers of één of meer verenigingen met volledige
rechtsbevoegdheid van werkgevers EN
- Eén of meer verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid van werknemers, waarbij
voornamelijk of uitsluitend worden geregeld arbeidsvoorwaarden, bij (individuele)
arbeidsovereenkomsten in acht te nemen.
Vorm CAO
Formeel overeenkomst
- CAO moet schriftelijk worden opgemaakt
- Aangegaan worden voor maximaal 5 jaar
- Rechtsbevoegdheid van alle partijen
- Aanmelding bij afdeling Registratie, beheer en informatie (SZW)
Geschiedenis CAO
- Medio 19e eeuw: industriële revolutie;
- 1872: vakverenigingsvrijheid, hiervoor verbod;
- 1914: Eerste landelijke cao (sector Typografie)
- 1927: Wet op de cao;
- Na WO-II groei aantal werknemers onder cao;
- In de jaren zestig en zeventig krijgen vakbonden meer ruimte om zelf te
onderhandelen;
- Na 1982 zet die decentralisatie verder door. Cao`s steeds meer maatwerk;
- Nu: 85 % van de werknemers valt onder een cao.
Waarom een CAO?
- Collectieve belangenbehartiging
- Machtsongelijkheid: samen een vuist maken!
, - Ondergeschiktheidscompensatie?????
- Veel dwingend recht in het arbeidsrecht, maar ook ¾ dwingend recht: mogelijkheid
om (slechts) bij CAO van de wet af te wijken
- Regelvrijheid sociale partners generen
- Poldermodel
Voordelen cao
- WG hoeft niet met elke individu te onderhandelen over zijn arbeidsvoorwaarden.
- Transparantie tussen werknemers: geen jaloezie
- WG’s en WN’s verengingen weten wat ze moeten inbrengen individuele wg’s en wn’s
niet
- Cao voor gehele bedrijfstak: rechtspositie is overal hetzelfde-> rust, geen onderlinge
concurrentie.
Nadelen cao:
- Voor iedereen hetzelfde
- Voorspelbaarheid salarispatronen
Passend in deze tijd?
- Cao= collectieve arbeidsovereenkomst
- Past dat in deze tijd?
- Van individualisering en flexibilsering
Nieuwe ontwikkeling: cao á la carte
- Ook wel cafetaria model
- Wn kan bepaalde arbeidsvoorwaarden tegen elkaar uitruilen
- Gebruikt om arbeidsvoorwaarden passend te maken aan de wensen en voorkeuren
van de werknemer
o Bedrijfsfitness of fietsplan?
Kennisclip 2 inhoud cao (hoofdstuk 6 Loonstra)
Leerdoel: uiteggen in hoeverre cao’s van invloed zijn op individuele arbeidscontracten
Wat mag erin een cao?
- Beginstel van contractvrijheid: alle punten waarover werknemers en werkgevers met
elkaar afspraken over willen maker, kunnen erin worden opgenomen. Men is in
beginsel vrij te bepalen of en zo ja met wie en waarover men contracteer.
- MAAR: afspraken in de cao mogen niet in strijd zijn met dwingendrechtelijke
bepalingen van de wet:
o Burgerlijk Wetboek
o Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag
Verhouding cao-wet
- Hoger loon afgesproken dan het minimumloon.
- Meer vakantiedagen dan het wettelijk minimum aan vakantiedagen
Dus;
- Niet minder vakantiedagen dan in het BW
- Geen lager loon dan minimumloon
