Werkgroep 1 – Loon, ziekte en arbeidsongeschiktheid
Uitwerking (casus)opdrachten
Opdracht 1
Een chauffeur meldt zich ziek vanwege overspannenheid en depressieve klachten. Als hij een tijdje
ziek is, veroorzaakt hij een aanrijding. Bij hem wordt een dusdanig hoog alcoholpromillage
vastgesteld dat zijn rijbewijs wordt ingenomen. De werkgever meent dat hij niet langer verplicht is
om het loon door te betalen.
Ondanks het feit dat de werknemer nog ziek is, heeft hij geen recht op loon.
Leg uit welk probleem de stelling aan de orde stelt. Neem vervolgens gemotiveerd een standpunt in.
Beantwoording van de stelling
Hoofdregel: geen arbeid, geen loon (artikel 7:627 BW)
Uitzondering: omstandigheid in de risicosfeer van de werkgever (artikel 7:628 BW)
Ziekte is een omstandigheid die voor rekening en risico van de werknemer komt, maar artikel 7:629
BW verplaatst deze omstandigheid naar de risicosfeer van de werkgever voor een periode van 104
weken. Na verloop van 104 weken gaat het weer om een omstandigheid die voor rekening en risico
van de werknemer komt.
Standpunt werkgever: geen arbeid, geen loon (het kwijtraken van je rijbewijs is een omstandigheid
die voor rekening en risico van de werknemer komt)
Standpunt werknemer: er is sprake van ziekte in de zin van artikel 7:629 BW
Probleem: hoe verhouden artikel 7:627 BW en artikel 7:629 BW tot elkaar? We hebben hier te maken
met meerdere omstandigheden die tot niet-werken leiden!
Argumenten advocaat werknemer:
Systeem van de wet: artikel 7:629 BW is een lex specialis van de algemene risicoregeling. Dat
het om een lex specialis gaat, heeft tot gevolg dat je zou kunnen betogen dat artikel 7:629
BW voorgaat op artikel 7:628 BW.
De omstandigheid ‘ziekte’ heeft zich eerder voorgedaan dan de omstandigheid ‘verlies
rijbewijs’.
Argumenten advocaat werkgever:
Systeem van de wet: artikel 7:628 BW moet dienen als een voorportaal voor artikel 7:629
BW. Met andere woorden: je komt pas aan artikel 7:629 BW toe als artikel 7:628 BW de
werknemer recht geeft op loon.
Lagere rechters gaan op zoek naar de eigenlijke reden dat de werknemer niet werkt. Die
vinden ze door middel van het gelijkheidsbeginsel. Ze maken een vergelijking met de situatie
dat de werknemer gezond zou zijn geweest. Ga je uit van de situatie dat de werknemer
gezond is en heeft de werknemer in dat geval recht op loon, dan komen we toe aan artikel
7:629 BW. Ga je uit van de situatie dat de werknemer gezond is en heeft de werknemer in
dat geval geen recht op loon (bijv. doordat hij zijn rijbewijs is kwijtgeraakt), dan kom je niet
, toe aan artikel 7:629 BW. In deze visie doet niet ter zake in welke volgorde de
omstandigheden zich hebben voorgedaan.
De verwachting is dat de Hoge Raad de lijn uit de lagere rechtspraak zal volgen. De
belangrijkste reden is gelegen in de ratio van artikel 7:629 BW. Het is niet de bedoeling om
de zieke werknemer een voordeel te geven ten opzichte van zijn collega die niet ziek is.
Conclusie Laagland: de stelling is juist.
Nuancering: de omstandigheden zijn nauw met elkaar verbonden (de werknemer verliest zijn
rijbewijs omdat hij in de auto stapt en als gevolg van zijn depressie een ongeval veroorzaakt). In zo’n
geval zou je kunnen betogen dat een vergelijking met een gezonde werknemer niet opgaat. Het feit
dat de werknemer zijn rijbewijs heeft verloren, heeft te maken met zijn ziekte. In dat geval blijf je
binnen het stramien van artikel 7:629 BW en dan heeft de werknemer dus wel recht op loon.
Eigenlijk is dit geen nuancering, want dit zit al ingebakken in het gelijkheidsbeginsel! Het verlies van
het rijbewijs valt in dit geval samen met de ziekte. Denk je de ziekte weg, dan blijft een recht op loon
bestaan. De zieke werknemer wordt in dit geval niet bevoordeeld ten opzichte van zijn gezonde
collega.
Kritiekpunt: werknemer wordt in het kader van opzegverboden ook bevoordeeld, dus waarom wordt
hier zo veel waarde gehecht aan het feit dat de zieke werknemer niet beschermd moet worden ten
opzichte van de gezonde werknemer?
Opmerking: in beginsel heeft de werknemer recht op loon indien de primaire reden gelegen is in
ziekte van de werknemer, tenzij door de subsidiaire reden het regime van artikel 7:628a (re-
integratieproces) wordt belemmerd.
Casus 1
De heer Albers (62 jaar) werkt al 18 jaar als controller op de financiële administratie bij een groot
productiebedrijf, gespecialiseerd in veevoer. Op 15 september 2017 heeft de heer Albers een
functioneringsgesprek waarin hij wordt aangesproken op zijn functioneren. De heer Albers kan
volgens zijn leidinggevende (de heer Franssen) niet mee met de digitaliseringsslag die heeft
plaatsgevonden. Het valt de heer Albers ‘rauw op zijn dak’; hij is het absoluut niet eens met de
kritiek. Daarnaast heeft hij te kampen met een depressie. Hierover heeft hij de heer Franssen niet
eerder geïnformeerd. Het functioneringsgesprek is de ‘druppel die de emmer doet overlopen’ en de
heer Albers meldt zich op 16 september 2017 ziek bij de heer Franssen.
De heer Franssen gelooft niet dat de heer Albers ‘echt’ ziek is en laat hem met spoed oproepen bij de
bedrijfsarts. De bedrijfsarts oordeelt op 18 september 2017 dat de heer Albers niet ziek is. De
depressieve gevoelens zijn volgens de bedrijfsarts het gevolg van de kritiek die de heer Albers heeft
gekregen op zijn functioneren. De bedrijfsarts adviseert partijen om binnen twee weken met elkaar
om de tafel te gaan om één en ander uit te praten. De heer Franssen roept de heer Albers nog
dezelfde dag op om op 19 september 2017 weer op het werk te verschijnen.
a. Moet de heer Albers gehoor geven aan deze oproep? Wat zijn de consequenties als hij weigert te
verschijnen?
Probleem: voor wiens risico komt het niet-werken van de heer Albers en welke consequenties heeft
dit voor de betaling van het loon?
Uitwerking (casus)opdrachten
Opdracht 1
Een chauffeur meldt zich ziek vanwege overspannenheid en depressieve klachten. Als hij een tijdje
ziek is, veroorzaakt hij een aanrijding. Bij hem wordt een dusdanig hoog alcoholpromillage
vastgesteld dat zijn rijbewijs wordt ingenomen. De werkgever meent dat hij niet langer verplicht is
om het loon door te betalen.
Ondanks het feit dat de werknemer nog ziek is, heeft hij geen recht op loon.
Leg uit welk probleem de stelling aan de orde stelt. Neem vervolgens gemotiveerd een standpunt in.
Beantwoording van de stelling
Hoofdregel: geen arbeid, geen loon (artikel 7:627 BW)
Uitzondering: omstandigheid in de risicosfeer van de werkgever (artikel 7:628 BW)
Ziekte is een omstandigheid die voor rekening en risico van de werknemer komt, maar artikel 7:629
BW verplaatst deze omstandigheid naar de risicosfeer van de werkgever voor een periode van 104
weken. Na verloop van 104 weken gaat het weer om een omstandigheid die voor rekening en risico
van de werknemer komt.
Standpunt werkgever: geen arbeid, geen loon (het kwijtraken van je rijbewijs is een omstandigheid
die voor rekening en risico van de werknemer komt)
Standpunt werknemer: er is sprake van ziekte in de zin van artikel 7:629 BW
Probleem: hoe verhouden artikel 7:627 BW en artikel 7:629 BW tot elkaar? We hebben hier te maken
met meerdere omstandigheden die tot niet-werken leiden!
Argumenten advocaat werknemer:
Systeem van de wet: artikel 7:629 BW is een lex specialis van de algemene risicoregeling. Dat
het om een lex specialis gaat, heeft tot gevolg dat je zou kunnen betogen dat artikel 7:629
BW voorgaat op artikel 7:628 BW.
De omstandigheid ‘ziekte’ heeft zich eerder voorgedaan dan de omstandigheid ‘verlies
rijbewijs’.
Argumenten advocaat werkgever:
Systeem van de wet: artikel 7:628 BW moet dienen als een voorportaal voor artikel 7:629
BW. Met andere woorden: je komt pas aan artikel 7:629 BW toe als artikel 7:628 BW de
werknemer recht geeft op loon.
Lagere rechters gaan op zoek naar de eigenlijke reden dat de werknemer niet werkt. Die
vinden ze door middel van het gelijkheidsbeginsel. Ze maken een vergelijking met de situatie
dat de werknemer gezond zou zijn geweest. Ga je uit van de situatie dat de werknemer
gezond is en heeft de werknemer in dat geval recht op loon, dan komen we toe aan artikel
7:629 BW. Ga je uit van de situatie dat de werknemer gezond is en heeft de werknemer in
dat geval geen recht op loon (bijv. doordat hij zijn rijbewijs is kwijtgeraakt), dan kom je niet
, toe aan artikel 7:629 BW. In deze visie doet niet ter zake in welke volgorde de
omstandigheden zich hebben voorgedaan.
De verwachting is dat de Hoge Raad de lijn uit de lagere rechtspraak zal volgen. De
belangrijkste reden is gelegen in de ratio van artikel 7:629 BW. Het is niet de bedoeling om
de zieke werknemer een voordeel te geven ten opzichte van zijn collega die niet ziek is.
Conclusie Laagland: de stelling is juist.
Nuancering: de omstandigheden zijn nauw met elkaar verbonden (de werknemer verliest zijn
rijbewijs omdat hij in de auto stapt en als gevolg van zijn depressie een ongeval veroorzaakt). In zo’n
geval zou je kunnen betogen dat een vergelijking met een gezonde werknemer niet opgaat. Het feit
dat de werknemer zijn rijbewijs heeft verloren, heeft te maken met zijn ziekte. In dat geval blijf je
binnen het stramien van artikel 7:629 BW en dan heeft de werknemer dus wel recht op loon.
Eigenlijk is dit geen nuancering, want dit zit al ingebakken in het gelijkheidsbeginsel! Het verlies van
het rijbewijs valt in dit geval samen met de ziekte. Denk je de ziekte weg, dan blijft een recht op loon
bestaan. De zieke werknemer wordt in dit geval niet bevoordeeld ten opzichte van zijn gezonde
collega.
Kritiekpunt: werknemer wordt in het kader van opzegverboden ook bevoordeeld, dus waarom wordt
hier zo veel waarde gehecht aan het feit dat de zieke werknemer niet beschermd moet worden ten
opzichte van de gezonde werknemer?
Opmerking: in beginsel heeft de werknemer recht op loon indien de primaire reden gelegen is in
ziekte van de werknemer, tenzij door de subsidiaire reden het regime van artikel 7:628a (re-
integratieproces) wordt belemmerd.
Casus 1
De heer Albers (62 jaar) werkt al 18 jaar als controller op de financiële administratie bij een groot
productiebedrijf, gespecialiseerd in veevoer. Op 15 september 2017 heeft de heer Albers een
functioneringsgesprek waarin hij wordt aangesproken op zijn functioneren. De heer Albers kan
volgens zijn leidinggevende (de heer Franssen) niet mee met de digitaliseringsslag die heeft
plaatsgevonden. Het valt de heer Albers ‘rauw op zijn dak’; hij is het absoluut niet eens met de
kritiek. Daarnaast heeft hij te kampen met een depressie. Hierover heeft hij de heer Franssen niet
eerder geïnformeerd. Het functioneringsgesprek is de ‘druppel die de emmer doet overlopen’ en de
heer Albers meldt zich op 16 september 2017 ziek bij de heer Franssen.
De heer Franssen gelooft niet dat de heer Albers ‘echt’ ziek is en laat hem met spoed oproepen bij de
bedrijfsarts. De bedrijfsarts oordeelt op 18 september 2017 dat de heer Albers niet ziek is. De
depressieve gevoelens zijn volgens de bedrijfsarts het gevolg van de kritiek die de heer Albers heeft
gekregen op zijn functioneren. De bedrijfsarts adviseert partijen om binnen twee weken met elkaar
om de tafel te gaan om één en ander uit te praten. De heer Franssen roept de heer Albers nog
dezelfde dag op om op 19 september 2017 weer op het werk te verschijnen.
a. Moet de heer Albers gehoor geven aan deze oproep? Wat zijn de consequenties als hij weigert te
verschijnen?
Probleem: voor wiens risico komt het niet-werken van de heer Albers en welke consequenties heeft
dit voor de betaling van het loon?
