Kunstgs samenvatting Architectuur
1750-1900
Verlichting in architectuur
- Er waren in het midden van de 18e eeuw grote vraagstukken waar men mee
worstelde. Hoe moest bouwkunst in ideale architectuur eruit zien?
- Het hier en nu gekoppeld aan het historisch bewustzijn van de mens stond
tegenover de zoektocht naar absolute waarheid met onveranderbare wetten.(het
heden was nog maar een ‘stadium).
- Klassieke en Griekse architectuur moesten als leidraad dienen.
- Ontstaan van archeologie en hierdoor werd drang naar zuivere benadering van
Griekse stijl groter
- Oudheid was groot voorbeeld! Werd geassocieerd met oorsprong van democratie
en republiek
- Basis voor veel architecten: ‘oerhut’ van Laugier —> geen plaats voor onnodig
decoratieve of niet structurele onderdelen.
- Vinden van juist karakter
St.Geneviève goed voorbeeld van 18e eeuws ‘verlichtingsarchitectuur’
omdat:
1. Veel kennis en onderzoek naar Griekse en Gotische architectuur
gebruikt
2. Historisch besef en taak vanuit kennis van verleden tot een hoger niveau
te komen (ontwerp was bewuste voortzetting van kerkdesign)
3. Metalen bewapening (onderzoek naar materialen en versteviging van
constructie als echte ingenieur)
Er ontstaan nieuwe typen gebouwen, typisch bij de nieuwe tijd
In de 18e/19e eeuw veranderde ‘het weefsel van de stad’. Architecten moesten aan de slag met
nieuwe ontwerpen: treinstations, ziekenhuizen, gevangenissen, scholen etc. —> zorgde voor veel
architectonische experimenten en filosofische geschriften.
Gedecoreerde architectuur draaide om gezien te worden
panopticon: koepelgevangenis. Principe: cilinder met kleine cellen in de schil en een wachthuisje
centraal zodat een bewaker in 1 oogopslag alle cellen kon overzien.
Visie op openbare ruimte ontwikkelt zich
Stratenplannen worden steeds meer vanuit overkoepelende visie ontwikkelt (parijs is bijv. Door
Haussman gemoderniseerd, waarbij lange boulevards in een logistiek netwerk het middeleeuwse
verving)
De moderne ‘schone’ straat ontstaat (riolering, fonteinen, hygiene)
Aandacht voor historische monumenten en visuele samenhang
Architectuur kreeg functie om publiek op te voeden/verheffen en historisch
verleden moest zichtbaar worden in een stad. Aan einde van lange
boulevards werden grote monumentale gebouwen gebouwd. Middeleeuwse
(organisch zonder plan) huizenblokken werden gesloopt. Monumenten
moesten kunnen ‘ademen’
Uitvinding van bouwmaterialen (beton, metaal, glas)
- nieuwe mogelijkheden.
- Grotere (hoogbouw) en transparantere architectuur
- Debat of materiaal zichtbaar mocht zijn
- Ruimte om te experimenteren
Neoclassicisme
- reactie op zweverige speelse stijl van rococo
- Grondige studies naar klassieke oudheid en opkomst van
archeologie zorgt er voor dat veel architecten ‘terug’ willen
- Later in 18e eeuw toen Griekenland toegankelijk werd voor
1750-1900
Verlichting in architectuur
- Er waren in het midden van de 18e eeuw grote vraagstukken waar men mee
worstelde. Hoe moest bouwkunst in ideale architectuur eruit zien?
- Het hier en nu gekoppeld aan het historisch bewustzijn van de mens stond
tegenover de zoektocht naar absolute waarheid met onveranderbare wetten.(het
heden was nog maar een ‘stadium).
- Klassieke en Griekse architectuur moesten als leidraad dienen.
- Ontstaan van archeologie en hierdoor werd drang naar zuivere benadering van
Griekse stijl groter
- Oudheid was groot voorbeeld! Werd geassocieerd met oorsprong van democratie
en republiek
- Basis voor veel architecten: ‘oerhut’ van Laugier —> geen plaats voor onnodig
decoratieve of niet structurele onderdelen.
- Vinden van juist karakter
St.Geneviève goed voorbeeld van 18e eeuws ‘verlichtingsarchitectuur’
omdat:
1. Veel kennis en onderzoek naar Griekse en Gotische architectuur
gebruikt
2. Historisch besef en taak vanuit kennis van verleden tot een hoger niveau
te komen (ontwerp was bewuste voortzetting van kerkdesign)
3. Metalen bewapening (onderzoek naar materialen en versteviging van
constructie als echte ingenieur)
Er ontstaan nieuwe typen gebouwen, typisch bij de nieuwe tijd
In de 18e/19e eeuw veranderde ‘het weefsel van de stad’. Architecten moesten aan de slag met
nieuwe ontwerpen: treinstations, ziekenhuizen, gevangenissen, scholen etc. —> zorgde voor veel
architectonische experimenten en filosofische geschriften.
Gedecoreerde architectuur draaide om gezien te worden
panopticon: koepelgevangenis. Principe: cilinder met kleine cellen in de schil en een wachthuisje
centraal zodat een bewaker in 1 oogopslag alle cellen kon overzien.
Visie op openbare ruimte ontwikkelt zich
Stratenplannen worden steeds meer vanuit overkoepelende visie ontwikkelt (parijs is bijv. Door
Haussman gemoderniseerd, waarbij lange boulevards in een logistiek netwerk het middeleeuwse
verving)
De moderne ‘schone’ straat ontstaat (riolering, fonteinen, hygiene)
Aandacht voor historische monumenten en visuele samenhang
Architectuur kreeg functie om publiek op te voeden/verheffen en historisch
verleden moest zichtbaar worden in een stad. Aan einde van lange
boulevards werden grote monumentale gebouwen gebouwd. Middeleeuwse
(organisch zonder plan) huizenblokken werden gesloopt. Monumenten
moesten kunnen ‘ademen’
Uitvinding van bouwmaterialen (beton, metaal, glas)
- nieuwe mogelijkheden.
- Grotere (hoogbouw) en transparantere architectuur
- Debat of materiaal zichtbaar mocht zijn
- Ruimte om te experimenteren
Neoclassicisme
- reactie op zweverige speelse stijl van rococo
- Grondige studies naar klassieke oudheid en opkomst van
archeologie zorgt er voor dat veel architecten ‘terug’ willen
- Later in 18e eeuw toen Griekenland toegankelijk werd voor
