Samenvatting van Grondtrekken van het
Nederlandse strafrecht
Auteurs: Kronenberg & De Wilde
8e druk
Samenvatting van het boek Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht van Kronenberg & de
Wilde (2020 • Druk 8 • ISBN 9789013158779 ) .
Alle arrestnrs staan in de samenvatting erbij. In de samenvatting staat alle stof uit het boek. Dit zijn
hoofdstuk 1 t/m 16.
• Hoofdstuk 1 Inleiding
• Hoofdstuk 2 Inleiding materieel strafrecht
• Hoofdstuk 3 Opzet en schuld
• Hoofdstuk 4 Strafuitsluitingsgronden •
Hoofdstuk 5 Poging en voorbereiding
• Hoofdstuk 6 Deelneming
• Hoofdstuk 7 Inleiding strafprocesrecht
• Hoofdstuk 8 Het voorbereidend onderzoek
• Hoofdstuk 9 Vervolging
• Hoofdstuk 10 Het onderzoek ter terechtzitting
• Hoofdstuk 11 Het rechterlijk beslissingsschema
• Hoofdstuk 12 Bewijsrecht
• Hoofdstuk 13 Straffen en maatregelen
• Hoofdstuk 14 Rechtsmiddelen
• Hoofdstuk 15 Mensenrechten en strafrecht
• Hoofdstuk 16 Strafrechtelijke rechtsvinding
, Het strafrecht is een van de meest besproken rechtsgebieden. Dit met name omdat de media hier
veel aandacht aan besteedt. Daarnaast is de criminaliteit ook zichtbaar op straat. Hierdoor worden
mensen dagelijks, direct of indirect, geconfronteerd met strafrechtelijke zaken. Het strafrecht als
rechtsgebied is sterk verbonden met zaken als moraal, veiligheid en rechtvaardigheid en dat spreekt
mensen aan.
De plaats van het strafrecht
Er zijn binnen het recht veel verschillende rechtsgebieden te onderscheiden. Het strafrecht houdt
zich bezig met het bestraffen van personen die een strafbaar feit hebben gepleegd. De Staat als
overheid heeft het monopolie om te straffen namens de samenleving. Het verschil met het
civielrechtelijk rechtsgebied is dat daar de verhouding tussen burgers onderling wordt geregeld. Als
twee burgers een civielrechtelijk geschil hebben, dan is dat hun zaak en niet een zaak van de
overheid. Het bestuursrecht regelt ook voor een groot gedeelte de verhouding tussen de burger en de
Staat. Algemene regels omtrent het bestuursrecht vindt men in de Algemene wet Bestuursrecht
(Awb). De verhouding tussen het bestuurs- en strafrecht is complex, omdat soms bestuurlijke
sancties kunnen worden opgelegd voor gedragingen die vroeger strafrechtelijk werden afgedaan
(denk hier aan een bepaalde verkeersdelicten en bestuurlijke sancties). De officier van justitie (OvJ)
is de vertegenwoordiger van het staatsorgaan dat belast is met de vervolging van verdachten
(openbaar ministerie; het OM). Het hebben van een ‘vertegenwoordiger’, voorkomt eigenrichting
(het recht in eigen handen nemen). Dit is namelijk verboden. De verdachte kan worden gedagvaard
door de OvJ, maar dit is een ander soort dagvaarding dan de dagvaarding in civielrechtelijke zin.
Het komt vaak voor dat het slachtoffer schade heeft geleden en de verdachte een boete moet
betalen. Deze boete is bedoeld als straf en heeft niets te maken met de aangerichte schade. Los van
de strafrechtelijke veroordeling kan het slachtoffer uiteraard de schade verhalen (bij de civiele
rechter). Binnen het Strafrecht bestaat er de mogelijkheid voor slachtoffers om als 'benadeelde
partij' schadevergoeding te verzoeken aan de strafrechter, waardoor er geen aparte civiele procedure
hoeft te worden gestart.
Doelen van het strafrecht
Een straf opleggen heeft twee doelen: vergelding en preventie. De dader heeft door het plegen van
een strafbaar feit kwaad veroorzaakt bij het slachtoffer en/of de maatschappij. Vergelding vindt
plaats door het opleggen van een straf, waardoor er sprake is van leedtoevoeging. Dit kan zorgen
voor morele genoegdoening: de dader heeft kwaad afgeroepen over de samenleving en daarom
roept de samenleving kwaad af over de dader. Het opleggen van een straf werkt ook preventief,
omdat hierdoor minder mensen strafbare feiten plegen. Er zijn twee vormen van preventie: speciale-
en generale preventie. Speciale preventie is de gedachte dat de dader die in aanraking is gekomen
met de gevolgen van de straf, de volgende keer twee keer zal nadenken voordat hij nog eens de
strafrechtelijke norm overschrijdt. Een voorbeeld van deze gedachte is het opleggen van een
voorwaardelijke straf, waardoor de dader ontmoedigd wordt om wederom de fout in te gaan.
Generale preventie is de gedachte dat de gestrafte een voorbeeld is voor anderen en potentiële
wetsovertreders afschrikt.
Materieel strafrecht, het formeel strafrecht en het sanctierecht
Het strafrecht kan in drie delen worden onderverdeeld:
1. Het materieel strafrecht heeft betrekking op de vraag wat een strafbaar feit is. Deze
Nederlandse strafrecht
Auteurs: Kronenberg & De Wilde
8e druk
Samenvatting van het boek Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht van Kronenberg & de
Wilde (2020 • Druk 8 • ISBN 9789013158779 ) .
Alle arrestnrs staan in de samenvatting erbij. In de samenvatting staat alle stof uit het boek. Dit zijn
hoofdstuk 1 t/m 16.
• Hoofdstuk 1 Inleiding
• Hoofdstuk 2 Inleiding materieel strafrecht
• Hoofdstuk 3 Opzet en schuld
• Hoofdstuk 4 Strafuitsluitingsgronden •
Hoofdstuk 5 Poging en voorbereiding
• Hoofdstuk 6 Deelneming
• Hoofdstuk 7 Inleiding strafprocesrecht
• Hoofdstuk 8 Het voorbereidend onderzoek
• Hoofdstuk 9 Vervolging
• Hoofdstuk 10 Het onderzoek ter terechtzitting
• Hoofdstuk 11 Het rechterlijk beslissingsschema
• Hoofdstuk 12 Bewijsrecht
• Hoofdstuk 13 Straffen en maatregelen
• Hoofdstuk 14 Rechtsmiddelen
• Hoofdstuk 15 Mensenrechten en strafrecht
• Hoofdstuk 16 Strafrechtelijke rechtsvinding
, Het strafrecht is een van de meest besproken rechtsgebieden. Dit met name omdat de media hier
veel aandacht aan besteedt. Daarnaast is de criminaliteit ook zichtbaar op straat. Hierdoor worden
mensen dagelijks, direct of indirect, geconfronteerd met strafrechtelijke zaken. Het strafrecht als
rechtsgebied is sterk verbonden met zaken als moraal, veiligheid en rechtvaardigheid en dat spreekt
mensen aan.
De plaats van het strafrecht
Er zijn binnen het recht veel verschillende rechtsgebieden te onderscheiden. Het strafrecht houdt
zich bezig met het bestraffen van personen die een strafbaar feit hebben gepleegd. De Staat als
overheid heeft het monopolie om te straffen namens de samenleving. Het verschil met het
civielrechtelijk rechtsgebied is dat daar de verhouding tussen burgers onderling wordt geregeld. Als
twee burgers een civielrechtelijk geschil hebben, dan is dat hun zaak en niet een zaak van de
overheid. Het bestuursrecht regelt ook voor een groot gedeelte de verhouding tussen de burger en de
Staat. Algemene regels omtrent het bestuursrecht vindt men in de Algemene wet Bestuursrecht
(Awb). De verhouding tussen het bestuurs- en strafrecht is complex, omdat soms bestuurlijke
sancties kunnen worden opgelegd voor gedragingen die vroeger strafrechtelijk werden afgedaan
(denk hier aan een bepaalde verkeersdelicten en bestuurlijke sancties). De officier van justitie (OvJ)
is de vertegenwoordiger van het staatsorgaan dat belast is met de vervolging van verdachten
(openbaar ministerie; het OM). Het hebben van een ‘vertegenwoordiger’, voorkomt eigenrichting
(het recht in eigen handen nemen). Dit is namelijk verboden. De verdachte kan worden gedagvaard
door de OvJ, maar dit is een ander soort dagvaarding dan de dagvaarding in civielrechtelijke zin.
Het komt vaak voor dat het slachtoffer schade heeft geleden en de verdachte een boete moet
betalen. Deze boete is bedoeld als straf en heeft niets te maken met de aangerichte schade. Los van
de strafrechtelijke veroordeling kan het slachtoffer uiteraard de schade verhalen (bij de civiele
rechter). Binnen het Strafrecht bestaat er de mogelijkheid voor slachtoffers om als 'benadeelde
partij' schadevergoeding te verzoeken aan de strafrechter, waardoor er geen aparte civiele procedure
hoeft te worden gestart.
Doelen van het strafrecht
Een straf opleggen heeft twee doelen: vergelding en preventie. De dader heeft door het plegen van
een strafbaar feit kwaad veroorzaakt bij het slachtoffer en/of de maatschappij. Vergelding vindt
plaats door het opleggen van een straf, waardoor er sprake is van leedtoevoeging. Dit kan zorgen
voor morele genoegdoening: de dader heeft kwaad afgeroepen over de samenleving en daarom
roept de samenleving kwaad af over de dader. Het opleggen van een straf werkt ook preventief,
omdat hierdoor minder mensen strafbare feiten plegen. Er zijn twee vormen van preventie: speciale-
en generale preventie. Speciale preventie is de gedachte dat de dader die in aanraking is gekomen
met de gevolgen van de straf, de volgende keer twee keer zal nadenken voordat hij nog eens de
strafrechtelijke norm overschrijdt. Een voorbeeld van deze gedachte is het opleggen van een
voorwaardelijke straf, waardoor de dader ontmoedigd wordt om wederom de fout in te gaan.
Generale preventie is de gedachte dat de gestrafte een voorbeeld is voor anderen en potentiële
wetsovertreders afschrikt.
Materieel strafrecht, het formeel strafrecht en het sanctierecht
Het strafrecht kan in drie delen worden onderverdeeld:
1. Het materieel strafrecht heeft betrekking op de vraag wat een strafbaar feit is. Deze
