Hoofdstuk 1.
Paragraaf 1. Patronen: verschillen in welvaart.
Algemene regel: hoe hoger de welvaart, hoe hoger de welzijn.
Hoe meet je welvaart?
Welvaartsverschillen tussen twee landen kun je op 3 manieren meten:
1. Bbp per hoofd -> dat bereken je door de waarde van alle goederen en diensten die door
binnen en buitenlandse personen en bedrijven in een land in 1 jaar worden geproduceerd op
te tellen. Dit bedrag deel je dan door het aantal inwoners.
2. De samenstelling van de beroepsbevolking.
3. De VN-ontwikkelingsindex of welzijnsindex. Hierbij let men op inkomen, levensverwachting
en analfabetisme.
Problemen bij het meten van de welvaart.
Aan meting met bbp per hoofd zit een aantal nadelen.
1. Voor 1 dollar kun je in het ene land veel meer kopen dan een ander land. Hiervoor is de
koopkracht bedacht.
2. De inkomsten uit de informele sector, de ruilhandel en de zelfvoorziening tellen niet mee in
de statistieken van de officiële economie.
3. Het bbp per hoofd is een gemiddeld inkomen en de afwijkingen ten opzichte van het
gemiddeld inkomen er groot zijn. Ongewenste grote verschillen in inkomen en
ontwikkelingskansen tussen groepen mensen noem je sociale ongelijkheid.
4. Het bbp per hoofd laat geen regionale verschillen zien. Onrechtvaardige verschillen in
welvaart en ontwikkeling tussen gebieden noem je regionale ongelijkheid. Het bruto
regionaal product per hoofd verschilt.
De verdeling van de welvaart
De landen kunnen kwa welvaart in 3 groepen verdeeld worden.
Centrum -> de rijke, vooral westerse landen.
Semi-periferie -> landen die de afgelopen 20 jaar een flinke groei gehad hebben gemaakt.
Periferie -> de armste landen
Paragraaf 2. Patronen: bevolkingsspreiding en cultuurgebieden.
Bevolkingsdichtheid en spreiding.
Bevolkingsdichtheid geeft het gemiddeld aantal mensen per km 2 weer.
Bevolkingsspreiding geeft aan waar de mensen wonen.
De spreiding verklaard.
1. De natuurlijke mogelijkheden
2. De ligging
3. Het koloniale verleden
Het mozaïek van culturen.
Het westerse cultuurgebied beslaat het grootste oppervlakte, maar de Chinese cultuur telt de
meeste leden.
, Cultuur -> de manier waarop de mensen hun gebied hebben ingericht, de bouwstijl van huizen en
van religieuze gebouwen.
De verspreiding vanuit een kerngebied van cultuurelementen zoals taal, religie, sport en mode noem
je diffusie. Vaak word hierbij het nieuwe cultuurelementen aangepast aan de bestaande cultuur. Dan
spreek je van cultuurvermenging of acculturatie.
Paragraaf 3. Patronen: de politieke en sociale wereldkaart.
Leven in vrijheid.
De manier waarop een staat wordt bestuurt, blijkt uit het politieke stelsel. Gelet op het democratisch
gehalte
1. Democratie -> de burgers hebben door de vrije verkiezingen grote invloed op het bestuur.
2. Beperkte democratie -> in deze landen wordt de bevolking sterk gecontroleerd door de
centrale overheid. Er is een beperking op dingen zoals persvrijheid, ook is er vaak sprake van
corruptie.
3. Dictatuur -> het land wordt bestuurt door 1 partij, Minderheid of dictator. Politieke en
economische macht gaan hand in hand, de mensenrechten worden bedrukt.
Van bipolair naar multipolair.
Tot 1990 waren er 2 supermachten; USA en Sovjet-Unie -> bipolair.
Kleinere landen gaan vaak samenwerkingsverbanden aan -> multipolair.
Onderwijs, de motor tot ontwikkeling.
Onderwijs leid tot minder armoede, betere gezondheid en een betere positie van vrouwen.
Paragraaf 4. Samenhang: ontwikkeling en werk.
Algemene regel: hoe armer een land, hoe groter het aandeel van de agrarische beroepsbevolking.
Ontwikkeling van de beroepsbevolking.
Er waren 3 grote veranderingen.
1. De agrarische revolutie -> de overgang van jagen en verzamelen naar landbouw.
2. De industriële revolutie -> de overgang van handarbeid naar grootschalige fabrieksmatige
productie.
3. De opkomst van de dienstmaatschappij sinds 1990 begeleid door de digitale revolutie.
De 2 redenen voor verschuivingen zijn
o De stijging van arbeidsproductiviteit
o De stijgende welvaart
Internationale arbeidsverdeling.
Door de globalisering raken gebieden steeds meer met elkaar verweven. Dat heeft ook gevolgen voor
de internationale arbeidsverdeling. Hieronder verstaan we de specialisatie van werkgelegenheid in
de verschillend delen van de wereld. Deze specialisatie kun je aflezen aan]
Paragraaf 1. Patronen: verschillen in welvaart.
Algemene regel: hoe hoger de welvaart, hoe hoger de welzijn.
Hoe meet je welvaart?
Welvaartsverschillen tussen twee landen kun je op 3 manieren meten:
1. Bbp per hoofd -> dat bereken je door de waarde van alle goederen en diensten die door
binnen en buitenlandse personen en bedrijven in een land in 1 jaar worden geproduceerd op
te tellen. Dit bedrag deel je dan door het aantal inwoners.
2. De samenstelling van de beroepsbevolking.
3. De VN-ontwikkelingsindex of welzijnsindex. Hierbij let men op inkomen, levensverwachting
en analfabetisme.
Problemen bij het meten van de welvaart.
Aan meting met bbp per hoofd zit een aantal nadelen.
1. Voor 1 dollar kun je in het ene land veel meer kopen dan een ander land. Hiervoor is de
koopkracht bedacht.
2. De inkomsten uit de informele sector, de ruilhandel en de zelfvoorziening tellen niet mee in
de statistieken van de officiële economie.
3. Het bbp per hoofd is een gemiddeld inkomen en de afwijkingen ten opzichte van het
gemiddeld inkomen er groot zijn. Ongewenste grote verschillen in inkomen en
ontwikkelingskansen tussen groepen mensen noem je sociale ongelijkheid.
4. Het bbp per hoofd laat geen regionale verschillen zien. Onrechtvaardige verschillen in
welvaart en ontwikkeling tussen gebieden noem je regionale ongelijkheid. Het bruto
regionaal product per hoofd verschilt.
De verdeling van de welvaart
De landen kunnen kwa welvaart in 3 groepen verdeeld worden.
Centrum -> de rijke, vooral westerse landen.
Semi-periferie -> landen die de afgelopen 20 jaar een flinke groei gehad hebben gemaakt.
Periferie -> de armste landen
Paragraaf 2. Patronen: bevolkingsspreiding en cultuurgebieden.
Bevolkingsdichtheid en spreiding.
Bevolkingsdichtheid geeft het gemiddeld aantal mensen per km 2 weer.
Bevolkingsspreiding geeft aan waar de mensen wonen.
De spreiding verklaard.
1. De natuurlijke mogelijkheden
2. De ligging
3. Het koloniale verleden
Het mozaïek van culturen.
Het westerse cultuurgebied beslaat het grootste oppervlakte, maar de Chinese cultuur telt de
meeste leden.
, Cultuur -> de manier waarop de mensen hun gebied hebben ingericht, de bouwstijl van huizen en
van religieuze gebouwen.
De verspreiding vanuit een kerngebied van cultuurelementen zoals taal, religie, sport en mode noem
je diffusie. Vaak word hierbij het nieuwe cultuurelementen aangepast aan de bestaande cultuur. Dan
spreek je van cultuurvermenging of acculturatie.
Paragraaf 3. Patronen: de politieke en sociale wereldkaart.
Leven in vrijheid.
De manier waarop een staat wordt bestuurt, blijkt uit het politieke stelsel. Gelet op het democratisch
gehalte
1. Democratie -> de burgers hebben door de vrije verkiezingen grote invloed op het bestuur.
2. Beperkte democratie -> in deze landen wordt de bevolking sterk gecontroleerd door de
centrale overheid. Er is een beperking op dingen zoals persvrijheid, ook is er vaak sprake van
corruptie.
3. Dictatuur -> het land wordt bestuurt door 1 partij, Minderheid of dictator. Politieke en
economische macht gaan hand in hand, de mensenrechten worden bedrukt.
Van bipolair naar multipolair.
Tot 1990 waren er 2 supermachten; USA en Sovjet-Unie -> bipolair.
Kleinere landen gaan vaak samenwerkingsverbanden aan -> multipolair.
Onderwijs, de motor tot ontwikkeling.
Onderwijs leid tot minder armoede, betere gezondheid en een betere positie van vrouwen.
Paragraaf 4. Samenhang: ontwikkeling en werk.
Algemene regel: hoe armer een land, hoe groter het aandeel van de agrarische beroepsbevolking.
Ontwikkeling van de beroepsbevolking.
Er waren 3 grote veranderingen.
1. De agrarische revolutie -> de overgang van jagen en verzamelen naar landbouw.
2. De industriële revolutie -> de overgang van handarbeid naar grootschalige fabrieksmatige
productie.
3. De opkomst van de dienstmaatschappij sinds 1990 begeleid door de digitale revolutie.
De 2 redenen voor verschuivingen zijn
o De stijging van arbeidsproductiviteit
o De stijgende welvaart
Internationale arbeidsverdeling.
Door de globalisering raken gebieden steeds meer met elkaar verweven. Dat heeft ook gevolgen voor
de internationale arbeidsverdeling. Hieronder verstaan we de specialisatie van werkgelegenheid in
de verschillend delen van de wereld. Deze specialisatie kun je aflezen aan]
