Samenvatting Media Narratieven Analyse

Literatuur:
Week 1
Interpretation Theory

Interpretatieve benadering van de sociale wetenschappen
 Nadruk op het begrijpen van specifieke culturen en betekenisvolle
menselijke praktijken
 Fundamenteel onderscheid tussen verklaring en begrip:
o Verklaring richt zich op algemene oorzaken
o Begrip  draait om het achterhalen van de betekenis van
handelingen en praktijken binnen een specifieke sociale
context

De interpretatieve benadering is hermeneutisch: sociale fenomenen
worden behandeld als teksten die geïnterpreteerd moeten worden.
 Sociale wetenschappen verschillen hierdoor radicaal van
natuurwetenschappen
o Natuurwetenschappen  objectieve causale processen
bestuderen
o Sociale wetenschappen  betekenisvolle handelingen en
praktijken die interpretatie vereisen. Begrip is het centrale
doel van sociale wetenschap.

Charles Taylor:
- Sociale wetenschap is noodzakelijk interpretatief
- Een adequate sociale verklaring moet menselijke handelingen
begrijpelijk maken vanuit het perspectief van de handelende actoren
zelf, niet alleen gebeurtenissen voorspellen

De kernstellingen van de interpretatieve benadering:
 Individuele handelingen en overtuigingen kunnen alleen begrepen
worden via interpretatie van hun betekenis voor de actor
 Culturen verschillen radicaal in hoe zij sociale werkelijkheid
conceptualiseren
 Sociale praktijken worden gevormd door de betekenissen die
deelnemers eraan toekennen
 Er bestaan geen betekenisloze (‘brute’) feiten in de sociale
wetenschap

Een sociaal fenomeen kan alleen adequaat worden geanalyseerd door de
betekenissen te reconstrueren die actoren zelf aan hun handelingen en
relaties toeschrijven.

Voorbeeld: analyse van het Balinese hanengevecht:
 C. Geertz interpreteert het hanengevecht niet causaal of rationeel,
maar als een cultureel symbool dat diepere sociale relaties en
opvattingen over identiteit, status en goed en kwaad weerspiegelt

,  Deze analyse biedt geen verklaring in termen van oorzaken of
individuele belangen, maar een interpretatie van betekenis binnen
de Balinese cultuur

Interpretatie draait om agency:
 Mensen zijn doelbewuste, symbolische actoren die handelen op
basis van hun wereldbeeld, waarden, normen en begrip.
 De rationele keuze theorie hanteert een te beperkte visie op agency
 interpretatieve sociale wetenschap vraagt om rijkere
beschrijvingen van de mentale en culturele context van handelen

Een interpretatie maakt handelingen begrijpelijk door ze te plaatsen
binnen een culturele betekenisstructuur.

Interpretatie lijkt sterk op literaire tekstanalyse: de onderzoeker zoekt
samenhang tussen betekenisvolle elementen,
 Handelingen zijn niet irrationeel, maar passen binnen een coherent
cultureel systeem.
 Handelingen kunnen worden geïnterpreteerd als doelgericht,
symbolisch, ritueel of dramaturgisch.

Verstehen (Weber):
 De sociale wetenschapper formuleert hypothesen over de
overtuigingen, waarden en doelen van actoren en toetst deze aan
empirisch bewijs, zoals uitspraken en gedrag.
 Er bestaat geen vaste interpretatiemethode  interpretatie is een
vorm van hypothesevorming zonder vaste regels.

De beoordeling van interpretaties roept het probleem van verificatie op:
 Coherentie is een belangrijk criterium maar onvoldoende: een
interpretatie moet niet alleen logisch consistent zijn, maar ook
empirisch ondersteund worden.
 Empirisch bewijs kan bestaan uit uitspraken van actoren zelf of
gedragsregulariteiten
o Getuigenissen zijn niet doorslaggevend maar kunnen
interpretaties ondersteunen of ontkrachten

Interpretaties zijn verklarend in een beperkte zin: zij maken handelingen
begrijpelijk.
 Maar ze voldoen niet aan het klassieke verklaringsmodel dat zoekt
naar noodzakelijke of waarschijnlijke causale ketens.
 Interpretaties beschrijven eerder een semiotische toestand: een
configuratie van betekenissen
 Toch kunnen interpretaties de basis vormen voor causale
verklaringen, omdat redenen en betekenissen gezien kunnen worden
als oorzaken van handelen.
 Verder uitgewerkt in Michael Adas zijn analyse van millenaristische
opstanden tegen koloniale overheersing:

, o Hij interpreteert deze bewegingen vanuit hun religieuze
betekenissen en laat zien hoe deze ideologieën functioneerden
als een begrijpelijke reactie op koloniale macht, en als basis
voor collectieve mobilisatie.

Een centraal uitgangspunt van interpretatietheorie is dat sociale
handelingen inherent betekenisvol zijn
 Sociale fenomenen zijn niet objectief zoals natuurverschijnselen,
maar worden mede gevormd door de opvattingen en intenties van
deelnemers
 Abstracte, betekenisvolle beschrijvingen zijn onvoldoende om
sociale praktijken te begrijpen  inzicht vereist kennis van de
concrete betekenissen die deelnemers eraan toekennen.
 Interpretatie is daarom nodig op twee niveaus:
o Om individuele handelingen te begrijpen
o Om sociale praktijken te doorgronden
 Sociale praktijken bestaan slechts via de betekenissen
die mensen eraan geven

Verschillende modellen voor het interpreteren van betekenisvol
sociaal handelen:
1. Ritueel (Geertz): symbolisch, herhaald gedrag met religieuze of
culturele betekenis
2. Drama (Turner): sociale processen als temporele, gestructureerde
interacties met fasen zoals conflict en herstel
3. Praktijk (Bourdieu): gedrag als resultaat van strategische, vaak
impliciete handelingen binnen sociale beperkingen, samengevat in
het concept van habitus
Criminological Verstehen: Inside the immediacy of crime

Direct veldonderzoek binnen criminele werelden:
 Is veelbelovend en problematisch
o Risicovol veldwerk biedt toegang tot criminelen en criminele
groepen, maar ook een kans op gedeeltelijke immersie in de
‘situated logic and emotion’ die criminaliteit van binnenuit
vormgeeft
 Die ervaringsgerichte immersie kan bovendien ook
inzichten geven in ervaringen van slachtoffers, crime
control agents en anderen rond criminaliteit en
strafrecht
o Tegelijk brengt deze methode een complex geheel van
ethische tegenstrijdigheden, juridische ambiguïteiten en
persoonlijke/professionele risico’s met zich mee

Voorbeeld: veldwerk in de graffiti-underground:
 Twee jaar intensieve participerende observatie bij niet-bende
gebonden graffiti schrijvers, die zich organiseren rond illegale
publieke uitingen van kunst en stijl

, o Het onderzoek richt zich op zowel subculturele dynamieken als
op de toenemende criminalisering van schrijvers door een
stedelijke campagne tegen graffiti
o Onderzoeker besluit niet te schuilen achter de rol van
onderzoeker, maar zoveel mogelijk volledig mee te doen aan
risicovolle processen
 Tijdens het maken van een grote nachtelijke muurschildering in een
gevaarlijker gebied dan gepland, ontstaat spanning doordat jonge,
onervaren writers teveel lawaai en bewegingen veroorzaken
o Het maken van graffiti gaat gepaard met kenmerkende
ervaring: tens excitement: een bijna bedwelmend plezier dat
voortkomt uit de combinatie van artistieke productie, illegaal
handelen en avontuur
 Sommige kunnen dit zien als ‘going native’ en als onprofessioneel:
het vervaagt de grens tussen criminoloog en crimineel, en er waren
meerdere aanklachten mogelijk.
o Toch: invloedrijk criminologisch veldwerk waarin onderzoekers
soms illegale lijnen overschrijden, door deelname, getuige zijn
of bezitten van ‘dirty knowledge’

Methodologisch kader: reflexiviteit en ‘true confessions’:
 Gevestigde veldwerktradities en binnen nieuwere heroriëntaties 
benadrukken belang van interpretatieve, etnografische methoden
om criminaliteit ‘van dichtbij’ te begrijpen en verborgen aspecten
van de sociale wereld zichtbaar te maken.
 Ze stellen ook dat etnografie inherent persoonlijk, politiek en
partieel is, en pleiten voor reflexieve, autobiografische
verslaglegging en ‘true confessions’ situatief waarheidsgetrouwe
representaties die de grenzen van objectiviteit en absolute waarheid
erkennen.
 Methodologie is daarbij onlosmakelijk verbonden met theorie,
politieke keuzes en de praktijksituaties waarin onderzoek
plaatsvindt.

Een veldonderzoeker kan zich niet eenvoudig distantiëren van subjecten of
juridische onzekerheid om een veilig ‘objectief’ onderzoek te maken.
 In de praktijk raakt veldwerk verstrikt in ambigue relaties met
onderzoeksdeelnemers, verantwoordelijkheid en legaliteit.
 Vanuit dit perspectief wordt illegaal veldwerk niet alleen gezien als
een bijwerking of mislukking, maar ook als iets dat openlijk
onderzocht kan worden vanwege het methodologisch potentieel
o Tegelijkertijd mogelijke negatieve gevolgen:
 Gevangenisstraf, kosten, verraad, professionele censuur,
negatieve media-aandacht en schade aan academische
legitimiteit
o Onderzoekers moeten ook afwegen welke vormen van
criminaliteit wel of niet geschikt zijn voor studie en welke
verantwoordelijkheden zij hebben tegenover criminelen,
handhavers en slachtoffers