Economie H1
1.1 / behoeften, goederen & schaarste
● Primaire goederen en diensten
- noodzakelijke goederen en diensten om te overleven.
● Luxe goederen en diensten
- goederen en diensten die ver boven het bestaansminimum uitsteken.
● Statusgoederen
- Goederen waarmee men wil laten zien wat ze hebben bereikt. (pronken)
consumeren (kopen van producten)
➙ produceren (maken)
➙ productiefactoren nodig:
○ Kapitaal
■ Hulpmiddelen die noodzakelijk zijn voor
productie/vergemakkelijken. (kapitaalgoederen)
○ Arbeid
■ Inspanning van de werkenden.
■ inbreng van menselijk kapitaal.
○ Natuur
■ Plaats waar productie plaatsvindt & de grondstoffen
die voor de productie worden gebruikt.
○ Ondernemerschap
■ Het initiatief om over te gaan tot productie.
nationaal product = waarde van productie in 1 land optellen.
schaarse goederen = goederen/diensten waarvan middelen
(productiefactoren) beperkt zijn.
vrije goederen = goederen waar geen productiefactoren beperkend zijn.
- zeewater
- lucht, zonlicht
1
, huishoudens leveren productiefactoren ➙ beloning:
● Rente = beloning voor productiefactor kapitaal.
● Loon = beloning voor productiefactor arbeid.
● Pacht = beloning voor productiefactor natuur.
● Winst = beloning voor productiefactor ondernemerschap.
nationaal inkomen = Alle beloningen van de productiefactoren van een
land.
paragraaf 1.2 / het budget
budget = hoeveelheid geld die je kunt gebruiken in bepaalde periode.
begroting = overzicht van de verwachte inkomsten en de verwachte
uitgaven.
- budgettair probleem = als je uitgaven groter zijn dan je inkomsten.
➙ begroting niet sluitend, ➙ kosten verhogen of uitgaven verlagen
- om inzicht krijgen in spanning tussen je behoeften & je budget.
verschillende uitgaven:
● Dagelijkse uitgaven = uitgaven voor levensonderhoud.
● Vaste uitgaven = uitgaven welke iedere periode terugkomen.
● Incidentele uitgaven = uitgaven die af en toe voorkomen.
budgetlijn = geeft de grenzen van je budget weer.
- om inzicht krijgen in spanning tussen je behoeften & je budget.
- budgetset = gebied links van budgetlijn inclusief budgetlijn zelf.
- budget groter = budgetlijn evenwijdig naar rechts
- budget kleiner = budgetlijn naar links
Reken met budgetlijnen: https://youtu.be/OhhxBCZBbiQ
opofferingskosten / alternatieve kosten = gemiste netto baten van de
beste, gemiste alternatieve keuze.
- 1 minuut bellen … zoveel minder mb
2
1.1 / behoeften, goederen & schaarste
● Primaire goederen en diensten
- noodzakelijke goederen en diensten om te overleven.
● Luxe goederen en diensten
- goederen en diensten die ver boven het bestaansminimum uitsteken.
● Statusgoederen
- Goederen waarmee men wil laten zien wat ze hebben bereikt. (pronken)
consumeren (kopen van producten)
➙ produceren (maken)
➙ productiefactoren nodig:
○ Kapitaal
■ Hulpmiddelen die noodzakelijk zijn voor
productie/vergemakkelijken. (kapitaalgoederen)
○ Arbeid
■ Inspanning van de werkenden.
■ inbreng van menselijk kapitaal.
○ Natuur
■ Plaats waar productie plaatsvindt & de grondstoffen
die voor de productie worden gebruikt.
○ Ondernemerschap
■ Het initiatief om over te gaan tot productie.
nationaal product = waarde van productie in 1 land optellen.
schaarse goederen = goederen/diensten waarvan middelen
(productiefactoren) beperkt zijn.
vrije goederen = goederen waar geen productiefactoren beperkend zijn.
- zeewater
- lucht, zonlicht
1
, huishoudens leveren productiefactoren ➙ beloning:
● Rente = beloning voor productiefactor kapitaal.
● Loon = beloning voor productiefactor arbeid.
● Pacht = beloning voor productiefactor natuur.
● Winst = beloning voor productiefactor ondernemerschap.
nationaal inkomen = Alle beloningen van de productiefactoren van een
land.
paragraaf 1.2 / het budget
budget = hoeveelheid geld die je kunt gebruiken in bepaalde periode.
begroting = overzicht van de verwachte inkomsten en de verwachte
uitgaven.
- budgettair probleem = als je uitgaven groter zijn dan je inkomsten.
➙ begroting niet sluitend, ➙ kosten verhogen of uitgaven verlagen
- om inzicht krijgen in spanning tussen je behoeften & je budget.
verschillende uitgaven:
● Dagelijkse uitgaven = uitgaven voor levensonderhoud.
● Vaste uitgaven = uitgaven welke iedere periode terugkomen.
● Incidentele uitgaven = uitgaven die af en toe voorkomen.
budgetlijn = geeft de grenzen van je budget weer.
- om inzicht krijgen in spanning tussen je behoeften & je budget.
- budgetset = gebied links van budgetlijn inclusief budgetlijn zelf.
- budget groter = budgetlijn evenwijdig naar rechts
- budget kleiner = budgetlijn naar links
Reken met budgetlijnen: https://youtu.be/OhhxBCZBbiQ
opofferingskosten / alternatieve kosten = gemiste netto baten van de
beste, gemiste alternatieve keuze.
- 1 minuut bellen … zoveel minder mb
2
