Kenmerkend Aspect
Historische gebeurtenis
Persoon
Begrip
Deelcontext 1: Twee ideologische blokken (1945 - 1955)
In 1917 komt de Communistische Partij aan de macht, zij streven naar een klasseloze
samenleving met als uiteindelijk doel een wereldrevolutie die een einde zou maken aan
het kapitalisme → gelijkheid
Onder partijleider Jozef Stalin veranderde de Sovjet-Unie in een totalitaire staat (alle
macht lag bij de staat → economisch, politiek, cultureel en sociaal) → De rol van
moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie &
Het in de praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en
fascisme/nationaalsocialisme
Verenigde Staten zijn het tegenovergestelde van de Sovjet-Unie → individuele
vrijheid als uitgangspunt → democratie (bescherming politieke rechten van het
individu & kapitalisme)
In 1941 krijgen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten met elkaar te maken
doordat ze beide betrokken raken bij de Tweede Wereldoorlog → Het voeren van
twee wereldoorlogen → de landen besluiten ondanks tegengestelde ideologieën
samen te werken en zo de asmogendheden (Italië, nazi-Duitsland en Japan) te
laten capituleren → ondanks succes namen de spanningen in de slotfase van de
oorlog snel toe door verschillende visies op het ideale bestuur (vrije verkiezingen
& communistische regeringen) → deze tegenstellingen verscherpten zich tijdens
de Conferentie van Potsdam (1945) → Attlee, Truman, Stalin → Wat moet er met
Duitsland gebeuren? → geen definitief antwoord → Duitsland blijft verdeeld in vier
militaire bezettingszones
Het wantrouwen bleef toenemen → er ontstonden twee invloedssferen: een
communistische en een democratische/kapitalistische
- Oost: volksdemocratieën door Stalin → burgers mogen stemmen op
goedgekeurde kandidaten door de Communistische Partij (vazalstaten)
- West: liberale democratieën met een kapitalistische economie
Truman was bang voor een communistisch Europa met het oog op de armoede en
introduceerde daarom in 1947 de Trumandoctrine: Marshallplan (1947) →
hulpprogramma om de Europese economische positie te verbeteren (12 miljard
voor Europese wederopbouw (1948-1952)) & Europese samenwerking verbeteren
→ De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog & de
eenwording van Europa
, Tijdens de Blokkade van Berlijn (1948) blijkt hoe hoog de spanningen konden
oplopen → als reactie op het invoeren van de Duitse mark liet Stalin alle
toegangswegen tot West-Berlijn afsluiten → Truman reageert met een luchtbrug →
kort na de opheffing van de blokkade werd Duitsland formeel in tweeën gedeeld
(1949) → Bondsrepubliek Duitsland (BRD) en de Duitse Democratische Republiek
(DDR)
De opkomst van kernwapens vergrootte het wantrouwen → Verenigde Staten
waren een grootmacht geworden na een Atoombom op Hiroshima (Truman) → Het
voeren van twee wereldoorlogen & Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal
door massavernietigingswapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij de
oorlogvoering & De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep
van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
Sovjets blijken in 1949 ook in staat om atoomwapens te maken → beide landen
proberen elkaar te overtroeven met de productie van steeds meer en steeds
krachtigere atoomwapens → begin wapenwedloop
Bovendien werden er militaire bondgenootschappen gesloten → de Noord-
Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) (1949) en het Warschaupact (1955)
Door deze ontwikkelingen kwamen de machtsblokken steeds grimmiger
tegenover elkaar te staan → dit wordt versterkt door Joseph McCarthy →
communistenjager die overal anti-Amerikaanse complotten zag → mccarthyisme
(anticommunistische politiek) → Redevoering senator McCarthy over communisten
in de Verenigde Staten (1950) → zijn beschuldigingen bleken onzin maar toch door
de oorlog tussen Noord-Korea en Zuid-Korea een ware heksenjacht op
communisten, vaak was er geen tot weinig bewijs maar i.v.m. de grote angst
voor het communisme en de Sovjet-Unie als atoommacht verloren toch veel
verdachten vanwege hun on-Amerikaanse activiteiten hun baan of kregen zij een
gevangenisstraf → De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en
vormen van massaorganisatie & De verdeling van de wereld in twee ideologische
blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van
een atoomoorlog
Historische gebeurtenis
Persoon
Begrip
Deelcontext 1: Twee ideologische blokken (1945 - 1955)
In 1917 komt de Communistische Partij aan de macht, zij streven naar een klasseloze
samenleving met als uiteindelijk doel een wereldrevolutie die een einde zou maken aan
het kapitalisme → gelijkheid
Onder partijleider Jozef Stalin veranderde de Sovjet-Unie in een totalitaire staat (alle
macht lag bij de staat → economisch, politiek, cultureel en sociaal) → De rol van
moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie &
Het in de praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en
fascisme/nationaalsocialisme
Verenigde Staten zijn het tegenovergestelde van de Sovjet-Unie → individuele
vrijheid als uitgangspunt → democratie (bescherming politieke rechten van het
individu & kapitalisme)
In 1941 krijgen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten met elkaar te maken
doordat ze beide betrokken raken bij de Tweede Wereldoorlog → Het voeren van
twee wereldoorlogen → de landen besluiten ondanks tegengestelde ideologieën
samen te werken en zo de asmogendheden (Italië, nazi-Duitsland en Japan) te
laten capituleren → ondanks succes namen de spanningen in de slotfase van de
oorlog snel toe door verschillende visies op het ideale bestuur (vrije verkiezingen
& communistische regeringen) → deze tegenstellingen verscherpten zich tijdens
de Conferentie van Potsdam (1945) → Attlee, Truman, Stalin → Wat moet er met
Duitsland gebeuren? → geen definitief antwoord → Duitsland blijft verdeeld in vier
militaire bezettingszones
Het wantrouwen bleef toenemen → er ontstonden twee invloedssferen: een
communistische en een democratische/kapitalistische
- Oost: volksdemocratieën door Stalin → burgers mogen stemmen op
goedgekeurde kandidaten door de Communistische Partij (vazalstaten)
- West: liberale democratieën met een kapitalistische economie
Truman was bang voor een communistisch Europa met het oog op de armoede en
introduceerde daarom in 1947 de Trumandoctrine: Marshallplan (1947) →
hulpprogramma om de Europese economische positie te verbeteren (12 miljard
voor Europese wederopbouw (1948-1952)) & Europese samenwerking verbeteren
→ De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog & de
eenwording van Europa
, Tijdens de Blokkade van Berlijn (1948) blijkt hoe hoog de spanningen konden
oplopen → als reactie op het invoeren van de Duitse mark liet Stalin alle
toegangswegen tot West-Berlijn afsluiten → Truman reageert met een luchtbrug →
kort na de opheffing van de blokkade werd Duitsland formeel in tweeën gedeeld
(1949) → Bondsrepubliek Duitsland (BRD) en de Duitse Democratische Republiek
(DDR)
De opkomst van kernwapens vergrootte het wantrouwen → Verenigde Staten
waren een grootmacht geworden na een Atoombom op Hiroshima (Truman) → Het
voeren van twee wereldoorlogen & Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal
door massavernietigingswapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij de
oorlogvoering & De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep
van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
Sovjets blijken in 1949 ook in staat om atoomwapens te maken → beide landen
proberen elkaar te overtroeven met de productie van steeds meer en steeds
krachtigere atoomwapens → begin wapenwedloop
Bovendien werden er militaire bondgenootschappen gesloten → de Noord-
Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) (1949) en het Warschaupact (1955)
Door deze ontwikkelingen kwamen de machtsblokken steeds grimmiger
tegenover elkaar te staan → dit wordt versterkt door Joseph McCarthy →
communistenjager die overal anti-Amerikaanse complotten zag → mccarthyisme
(anticommunistische politiek) → Redevoering senator McCarthy over communisten
in de Verenigde Staten (1950) → zijn beschuldigingen bleken onzin maar toch door
de oorlog tussen Noord-Korea en Zuid-Korea een ware heksenjacht op
communisten, vaak was er geen tot weinig bewijs maar i.v.m. de grote angst
voor het communisme en de Sovjet-Unie als atoommacht verloren toch veel
verdachten vanwege hun on-Amerikaanse activiteiten hun baan of kregen zij een
gevangenisstraf → De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en
vormen van massaorganisatie & De verdeling van de wereld in twee ideologische
blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van
een atoomoorlog
