Hoofdstuk 2 (Tijd van Grieken en Romeinen: 3000 v. Chr. – 500 na Chr.)
KA. De ontwikkeling van het wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in
de Griekse stadstaat:
- In Griekenland ontstond poleis (= stadsstaten) met edelen aan de macht
- Staat is een stuk gebied met eigen grenzen, bestuur en beleid
- Sterke bevolkingsgroei voedseltekorten koloniën stichten aan Middellandse Zee
Perzische oorlogen gewonnen door Grieken dmv samenwerking
- Veel kunstenaars, filosofen en specialisten naar Athene cultureel, filosofisch en
wetenschappelijk centrum (geen verklaring meer bij God, maar zelf nadenken)
- Voorwaarden van wetenschappelijk denken: vrijheid (in godsdienst en meningsuiting) en
welvaart
- Ook anders nadenken over politiek in Athene beperkte democratie
Burgerschap hangt af van plaats en tijd: verschil Sparta en Athene in Sparta eigen wapenuitrusting
betalen, in Athene vrije Atheense mannen pelopennesische oorlog
- Democratie = iedereen mag meebeslissen
- Oligarchie = 10 mensen hebben de macht
- Aristocratie = groep (rijke) mensen hebben de macht
KA. De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur:
- In Athene en andere poleis werd bouwkunst en beeldhouwkunst gestimuleerd (bv zuilen)
economische groei
KA. De groei van het Romeinse Imperium, waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa
verspreidde:
- Alexander de Grote verovert groot deel van Azië tot India: wilt gemengde Grieks/Romeinse
cultuur bereiken mislukt, omdat Grieken te veel vasthielden aan eigen cultuur Griekse
cultuur wel verspreid
- Koning in Rome verjaagd van koninkrijk naar republiek: macht verdeeld over aantal
mensen voor 1 jaar
- Consults (opperbevelhebbers van het leger) en senaat meeste invloed
- Rome overwint Middellands zeegebied, Spanje en Noord-Afrika Imperium Romanum
- Griekse kunst en bouwkunst naar Rome door generaals + slaven brachten Griekse cultuur en
wetenschap mee (ook Romeinse cultuur, omdat ze sommige delen van Griekse cultuur
aanpasten)
- Romeins imperialisme leidt tot ondergang Romeinse Republiek, omdat de soldaten niet meer
voor de Republiek / senaat, maar voor generaal vechten senaat en generaals vechten om
de macht winnaar Augustus van republiek naar keizerrijk
Hellenisme = verspreiding Griekse cultuur vanaf Alexander de Grote
KA. De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse cultuur van Noordwest-
Europa
- Grote groepen Germanen vielen het Romeinse Rijk binnen door volksverhuizingen
stichtten zelfstandige koninkrijken en staten + plunderingen
- Romeinen moesten steeds meer geld geven aan Germanen geen geld voor door oorlogen
- Geld werd minder waard
KA. De ontwikkeling van het wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in
de Griekse stadstaat:
- In Griekenland ontstond poleis (= stadsstaten) met edelen aan de macht
- Staat is een stuk gebied met eigen grenzen, bestuur en beleid
- Sterke bevolkingsgroei voedseltekorten koloniën stichten aan Middellandse Zee
Perzische oorlogen gewonnen door Grieken dmv samenwerking
- Veel kunstenaars, filosofen en specialisten naar Athene cultureel, filosofisch en
wetenschappelijk centrum (geen verklaring meer bij God, maar zelf nadenken)
- Voorwaarden van wetenschappelijk denken: vrijheid (in godsdienst en meningsuiting) en
welvaart
- Ook anders nadenken over politiek in Athene beperkte democratie
Burgerschap hangt af van plaats en tijd: verschil Sparta en Athene in Sparta eigen wapenuitrusting
betalen, in Athene vrije Atheense mannen pelopennesische oorlog
- Democratie = iedereen mag meebeslissen
- Oligarchie = 10 mensen hebben de macht
- Aristocratie = groep (rijke) mensen hebben de macht
KA. De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur:
- In Athene en andere poleis werd bouwkunst en beeldhouwkunst gestimuleerd (bv zuilen)
economische groei
KA. De groei van het Romeinse Imperium, waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa
verspreidde:
- Alexander de Grote verovert groot deel van Azië tot India: wilt gemengde Grieks/Romeinse
cultuur bereiken mislukt, omdat Grieken te veel vasthielden aan eigen cultuur Griekse
cultuur wel verspreid
- Koning in Rome verjaagd van koninkrijk naar republiek: macht verdeeld over aantal
mensen voor 1 jaar
- Consults (opperbevelhebbers van het leger) en senaat meeste invloed
- Rome overwint Middellands zeegebied, Spanje en Noord-Afrika Imperium Romanum
- Griekse kunst en bouwkunst naar Rome door generaals + slaven brachten Griekse cultuur en
wetenschap mee (ook Romeinse cultuur, omdat ze sommige delen van Griekse cultuur
aanpasten)
- Romeins imperialisme leidt tot ondergang Romeinse Republiek, omdat de soldaten niet meer
voor de Republiek / senaat, maar voor generaal vechten senaat en generaals vechten om
de macht winnaar Augustus van republiek naar keizerrijk
Hellenisme = verspreiding Griekse cultuur vanaf Alexander de Grote
KA. De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse cultuur van Noordwest-
Europa
- Grote groepen Germanen vielen het Romeinse Rijk binnen door volksverhuizingen
stichtten zelfstandige koninkrijken en staten + plunderingen
- Romeinen moesten steeds meer geld geven aan Germanen geen geld voor door oorlogen
- Geld werd minder waard
