SCRIPTIE
Diëtistische interventies en
multidisciplinaire samenwerking bij
kinderen met ASS en eetproblemen
Geschreven door ..
, SCRIPTIE
Diëtistische interventies en multidisciplinaire
samenwerking bij kinderen met ASS en
eetproblemen
Plaats, december 2025
,Voorwoord
Mijn naam is Lisse Bruers, student aan de hogeschool NTI bachelor Voeding en Diëtetiek. Met trots
presenteer ik deze scriptie als afronding van mijn onderzoek naar ‘Diëtistische interventies en
multidisciplinaire samenwerking bij kinderen met autisme en eetproblemen’. Ik ben blij dat ik mij tijdens
het afstudeerproject heb mogen verdiepen in een onderwerp dat mijn interesse heeft gewekt, en
waarvan ik geloof dat het bijdraagt aan een betere begeleiding van eetproblemen bij kinderen met
ASS.
Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van Diëtistengroep DITO, met als doel: Het doel van dit
onderzoek is om Diëtistengroep DITO meer kennis te geven over de eetproblemen die voorkomen bij
kinderen met ASS en het beter begrijpen van de bevorderende en belemmerende factoren die hierbij
een rol spelen. Daarnaast richt dit onderzoek zich op het verkrijgen van inzicht in effectieve,
wetenschappelijk onderbouwde dieetinterventies en de daarbij behorende tools, zodat diëtisten
gerichtere en beter onderbouwde keuzes kunnen maken binnen de behandeling. Hiermee wordt de
onzekerheid en het vastlopen in de praktijk verminderd. Tot slot heeft het onderzoek als doel om
inzicht te geven in de mogelijkheden voor regionale multidisciplinaire samenwerking in Tilburg en
omstreken, ter ondersteuning van factoren die buiten de diëtistische expertise vallen. De scriptie kan
gebruikt worden door professionals die werken met kinderen met ASS, zoals psychologen,
ergotherapeuten, logopedisten en gedragsdeskundigen, om inzicht te krijgen in het belang van
voeding en multidisciplinaire samenwerking bij deze doelgroep. Ook kan het dienen als leidraad voor
ouders en verzorgers die in de praktijk tegen eetproblemen bij hun kind aanlopen.
Graag wil ik de respondenten van mijn praktijkonderzoek bedanken voor hun tijd en waardevolle
informatie. Mijn dank gaat ook uit naar het afstudeerbedrijf Diëtistengroep DITO voor de kans en
begeleiding tijdens dit proces. Tot slot wil ik mijn scriptiebegeleider L. Bruns-Hogervorst van
hogeschool NTI bedanken voor de professionele begeleiding en ondersteuning gedurende dit proces,
hierdoor heb ik het gehele proces als leuk en leerzaam ervaren.
3
, Samenvatting
Omschrijving opdrachtgever
Voor de opleiding Voeding en Diëtetiek aan de hogeschool NTI is dit verslag voortgekomen waarbij de
doelgroep kinderen met ASS centraal staat. Dit afstudeeronderzoek is uitgevoerd voor Diëtistengroep
DITO, een Diëtistenpraktijk waar zeven diëtisten werkzaam zijn, waarvan twee gespecialiseerd in
kinderen. Diëtistengroep DITO werkt op 12 verschillende locaties in Tilburg en omstreken. Zij zijn
werkzaam in de 1e lijn diëtetiek waar verschillende ziektebeelden behandeld worden.
Aanleiding van het onderzoek
Kinderen met een autismespectrumstoornis (ASS) ervaren vaak eetproblemen. Dit beïnvloedt niet
alleen hun dagelijks functioneren, maar ook hun eetgedrag. In Nederland heeft ongeveer 3% van de
kinderen van 4–12 jaar ASS, en 60 tot 70% van hen krijgt te maken met eetproblemen. Deze
problemen verschillen per kind en kunnen zich uiten in te weinig eten, overeten of een zeer selectief
eetgedrag. Omdat eetgedrag afhankelijk is van hoeveelheid, variatie en gedrag, vormen eetproblemen
een risico voor voedingstekorten en de groei- en ontwikkeling. Oorzaken liggen vaak in sensorische
overgevoeligheid, angst, motorische achterstanden of maag-darmklachten, waardoor kinderen
bepaalde structuren, geuren of smaken vermijden. Selectief of restrictief eetgedrag komt dan ook veel
voor, en kan in sommige gevallen leiden tot Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder (ARFID).
Ondanks de hoge prevalentie van eetproblemen bij kinderen met ASS ervaren de diëtisten van
Diëtistengroep DITO belemmeringen in de behandeling van eetproblemen bij deze doelgroep. Deze
belemmeringen bestaan uit: onvoldoende kennis over de verschillende eetproblemen die voorkomen
bij kinderen met ASS, de bijbehorende bevorderende en belemmerende factoren, evenals
onduidelijkheid over welke wetenschappelijk onderbouwde dieetinterventies en bijbehorende tools het
meest passend en effectief zijn in de praktijk. Hoewel de diëtisten werken volgens bestaande
richtlijnen, missen zij een concreet en toepasbaar overzicht om dieetinterventies af te stemmen op de
complexe en uiteenlopende eetproblematiek binnen deze doelgroep. Hierdoor lopen zij vast in de
behandeling, ervaren zij onzekerheid over hun handelen en blijft verbetering van de eetproblemen
soms uit. Daarnaast beïnvloeden factoren zoals sensorische gevoeligheden, motorische beperkingen
en psychologische problematiek het eetgedrag, terwijl deze factoren deels buiten de expertise van de
diëtist vallen. Door het ontbreken van voldoende inzicht in passende multidisciplinaire samenwerking
en een regionaal netwerk in Tilburg en omstreken, is het lastig om deze factoren structureel mee te
nemen in de behandeling, wat de begeleiding van kinderen met ASS verder belemmert.
Doel van het onderzoek
Het doel van dit onderzoek is om Diëtistengroep DITO meer kennis te geven over de eetproblemen
die voorkomen bij kinderen met ASS en het beter begrijpen van de bevorderende en belemmerende
factoren die hierbij een rol spelen. Daarnaast richt dit onderzoek zich op het verkrijgen van inzicht in
effectieve, wetenschappelijk onderbouwde dieetinterventies en de daarbij behorende tools, zodat
diëtisten gerichtere en beter onderbouwde keuzes kunnen maken binnen de behandeling. Hiermee
wordt de onzekerheid en het vastlopen in de praktijk verminderd. Tot slot heeft het onderzoek als doel
om inzicht te geven in de mogelijkheden voor regionale multidisciplinaire samenwerking in Tilburg en
omstreken, ter ondersteuning van factoren die buiten de diëtistische expertise vallen.
Centrale vraag en deelvragen
De centrale vraag van het onderzoek luidt als volgt: “Op welke wijze kunnen diëtisten gebruik
maken van passende dieetinterventies, daarbij behorende tools en regionale multidisciplinaire
samenwerking met als doel de behandeling van eetproblemen bij kinderen met ASS te
verbeteren?”.
Daarbij behorende deelvragen zijn opgesteld om het onderzoek gestructureerd uit te voeren:
1. Wat zijn volgens de literatuur effectieve dieetinterventies en de daar bijbehorende tools
voor eetproblemen bij kinderen met ASS?
2. Wat zijn volgens de literatuur bevorderende en belemmerende factoren voor de
voedselinname van kinderen met ASS?
3. Welke voedingsadviezen geven andere Nederlandse diëtisten in de praktijk bij de
behandeling van eetproblemen bij kinderen met ASS?
4. Welke regionale disciplines in de omgeving Tilburg kunnen door de diëtist
ingeschakeld worden voor de samenwerking bij de behandeling van eetproblemen bij
kinderen met ASS?
4
Diëtistische interventies en
multidisciplinaire samenwerking bij
kinderen met ASS en eetproblemen
Geschreven door ..
, SCRIPTIE
Diëtistische interventies en multidisciplinaire
samenwerking bij kinderen met ASS en
eetproblemen
Plaats, december 2025
,Voorwoord
Mijn naam is Lisse Bruers, student aan de hogeschool NTI bachelor Voeding en Diëtetiek. Met trots
presenteer ik deze scriptie als afronding van mijn onderzoek naar ‘Diëtistische interventies en
multidisciplinaire samenwerking bij kinderen met autisme en eetproblemen’. Ik ben blij dat ik mij tijdens
het afstudeerproject heb mogen verdiepen in een onderwerp dat mijn interesse heeft gewekt, en
waarvan ik geloof dat het bijdraagt aan een betere begeleiding van eetproblemen bij kinderen met
ASS.
Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van Diëtistengroep DITO, met als doel: Het doel van dit
onderzoek is om Diëtistengroep DITO meer kennis te geven over de eetproblemen die voorkomen bij
kinderen met ASS en het beter begrijpen van de bevorderende en belemmerende factoren die hierbij
een rol spelen. Daarnaast richt dit onderzoek zich op het verkrijgen van inzicht in effectieve,
wetenschappelijk onderbouwde dieetinterventies en de daarbij behorende tools, zodat diëtisten
gerichtere en beter onderbouwde keuzes kunnen maken binnen de behandeling. Hiermee wordt de
onzekerheid en het vastlopen in de praktijk verminderd. Tot slot heeft het onderzoek als doel om
inzicht te geven in de mogelijkheden voor regionale multidisciplinaire samenwerking in Tilburg en
omstreken, ter ondersteuning van factoren die buiten de diëtistische expertise vallen. De scriptie kan
gebruikt worden door professionals die werken met kinderen met ASS, zoals psychologen,
ergotherapeuten, logopedisten en gedragsdeskundigen, om inzicht te krijgen in het belang van
voeding en multidisciplinaire samenwerking bij deze doelgroep. Ook kan het dienen als leidraad voor
ouders en verzorgers die in de praktijk tegen eetproblemen bij hun kind aanlopen.
Graag wil ik de respondenten van mijn praktijkonderzoek bedanken voor hun tijd en waardevolle
informatie. Mijn dank gaat ook uit naar het afstudeerbedrijf Diëtistengroep DITO voor de kans en
begeleiding tijdens dit proces. Tot slot wil ik mijn scriptiebegeleider L. Bruns-Hogervorst van
hogeschool NTI bedanken voor de professionele begeleiding en ondersteuning gedurende dit proces,
hierdoor heb ik het gehele proces als leuk en leerzaam ervaren.
3
, Samenvatting
Omschrijving opdrachtgever
Voor de opleiding Voeding en Diëtetiek aan de hogeschool NTI is dit verslag voortgekomen waarbij de
doelgroep kinderen met ASS centraal staat. Dit afstudeeronderzoek is uitgevoerd voor Diëtistengroep
DITO, een Diëtistenpraktijk waar zeven diëtisten werkzaam zijn, waarvan twee gespecialiseerd in
kinderen. Diëtistengroep DITO werkt op 12 verschillende locaties in Tilburg en omstreken. Zij zijn
werkzaam in de 1e lijn diëtetiek waar verschillende ziektebeelden behandeld worden.
Aanleiding van het onderzoek
Kinderen met een autismespectrumstoornis (ASS) ervaren vaak eetproblemen. Dit beïnvloedt niet
alleen hun dagelijks functioneren, maar ook hun eetgedrag. In Nederland heeft ongeveer 3% van de
kinderen van 4–12 jaar ASS, en 60 tot 70% van hen krijgt te maken met eetproblemen. Deze
problemen verschillen per kind en kunnen zich uiten in te weinig eten, overeten of een zeer selectief
eetgedrag. Omdat eetgedrag afhankelijk is van hoeveelheid, variatie en gedrag, vormen eetproblemen
een risico voor voedingstekorten en de groei- en ontwikkeling. Oorzaken liggen vaak in sensorische
overgevoeligheid, angst, motorische achterstanden of maag-darmklachten, waardoor kinderen
bepaalde structuren, geuren of smaken vermijden. Selectief of restrictief eetgedrag komt dan ook veel
voor, en kan in sommige gevallen leiden tot Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder (ARFID).
Ondanks de hoge prevalentie van eetproblemen bij kinderen met ASS ervaren de diëtisten van
Diëtistengroep DITO belemmeringen in de behandeling van eetproblemen bij deze doelgroep. Deze
belemmeringen bestaan uit: onvoldoende kennis over de verschillende eetproblemen die voorkomen
bij kinderen met ASS, de bijbehorende bevorderende en belemmerende factoren, evenals
onduidelijkheid over welke wetenschappelijk onderbouwde dieetinterventies en bijbehorende tools het
meest passend en effectief zijn in de praktijk. Hoewel de diëtisten werken volgens bestaande
richtlijnen, missen zij een concreet en toepasbaar overzicht om dieetinterventies af te stemmen op de
complexe en uiteenlopende eetproblematiek binnen deze doelgroep. Hierdoor lopen zij vast in de
behandeling, ervaren zij onzekerheid over hun handelen en blijft verbetering van de eetproblemen
soms uit. Daarnaast beïnvloeden factoren zoals sensorische gevoeligheden, motorische beperkingen
en psychologische problematiek het eetgedrag, terwijl deze factoren deels buiten de expertise van de
diëtist vallen. Door het ontbreken van voldoende inzicht in passende multidisciplinaire samenwerking
en een regionaal netwerk in Tilburg en omstreken, is het lastig om deze factoren structureel mee te
nemen in de behandeling, wat de begeleiding van kinderen met ASS verder belemmert.
Doel van het onderzoek
Het doel van dit onderzoek is om Diëtistengroep DITO meer kennis te geven over de eetproblemen
die voorkomen bij kinderen met ASS en het beter begrijpen van de bevorderende en belemmerende
factoren die hierbij een rol spelen. Daarnaast richt dit onderzoek zich op het verkrijgen van inzicht in
effectieve, wetenschappelijk onderbouwde dieetinterventies en de daarbij behorende tools, zodat
diëtisten gerichtere en beter onderbouwde keuzes kunnen maken binnen de behandeling. Hiermee
wordt de onzekerheid en het vastlopen in de praktijk verminderd. Tot slot heeft het onderzoek als doel
om inzicht te geven in de mogelijkheden voor regionale multidisciplinaire samenwerking in Tilburg en
omstreken, ter ondersteuning van factoren die buiten de diëtistische expertise vallen.
Centrale vraag en deelvragen
De centrale vraag van het onderzoek luidt als volgt: “Op welke wijze kunnen diëtisten gebruik
maken van passende dieetinterventies, daarbij behorende tools en regionale multidisciplinaire
samenwerking met als doel de behandeling van eetproblemen bij kinderen met ASS te
verbeteren?”.
Daarbij behorende deelvragen zijn opgesteld om het onderzoek gestructureerd uit te voeren:
1. Wat zijn volgens de literatuur effectieve dieetinterventies en de daar bijbehorende tools
voor eetproblemen bij kinderen met ASS?
2. Wat zijn volgens de literatuur bevorderende en belemmerende factoren voor de
voedselinname van kinderen met ASS?
3. Welke voedingsadviezen geven andere Nederlandse diëtisten in de praktijk bij de
behandeling van eetproblemen bij kinderen met ASS?
4. Welke regionale disciplines in de omgeving Tilburg kunnen door de diëtist
ingeschakeld worden voor de samenwerking bij de behandeling van eetproblemen bij
kinderen met ASS?
4
