Aardrijkskunde

2.2 Water en land in Israël

Het land loopt vol
Voor de oprichting van Israël bestond de wrijving tussen de Arabieren en de Joden er al. Beide
gemeenschappen vonden dat ze recht hadden op Palestina. De Joodse bevolkingsgroei nam snel toe
door een aantal immigratiegolven. Dat had te maken met de opkomst van een zionistische beweging.
Zionisten zijn Joden die voorstanders zijn voor een eigen staat Palestina. De Britten veroverden het
gebied. Later deelden de Engelsen het gebied op in twee eenheden: Palestina en Trans-Jordanië. De
Arabieren waren hier niet blij mee, omdat ze toezegging hadden gekregen dat er in Palestina een
Arabische staat zou worden gevestigd. Na de Tweede Wereldoorlog besloten de Verenigde Naties
het gebied op te splitsen in een Arabische en een Joodse staat.

Omstreden grenzen
Als gevolg van een oorlog kreeg Israël een groter grondgebied onder controle. Op deze manier
ontstonden de zogenoemde bezette gebieden: de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. De
nieuwe gebieden waren van groot belang, omdat ze een bufferzone vormden tussen de nieuwe staat
en zijn vijandige buurlanden. Ze boden ook ruimte om de snelgroeiende bevolking op te vangen. Ook
gaven de gebieden toegang tot belangrijke waterbronnen.

Migratiestromen
Het ontstaan van Israël en de daarop volgende strijd met buurlanden gingen samen met een enorme
stroom migranten. Ten eerste kwamen Joden vanuit de hele wereld om zich in de nieuwe staat Israël
te vestigen. De tweede groep bestond uit Arabieren die hun geboortegrond achter zich lieten zodra
de staat Israël een feit was. De derde groep migranten werd gevormd door Joodse kolonisten die zich
vestigden in de bezette gebieden: Gaza en de Westoever.

Zonder water geen leven
De hoeveelheid zoet water in het Midden-Oosten is beperkt. Die wordt gevormd door de neerslag
die terechtkomt in meren en rivieren en in grondwater. Een eeuw geleden was er nauwelijks sprake
van waterconflicten tussen Joden en Arabieren. Met de groeiende bevolking in dit semi-aride gebied
was intensieve irrigatielandbouw noodzakelijk. Dankzij deze traditionele mediterrane landbouw
konden ze zich goed redden met de neerslag die in het winterseizoen viel en beperkte irrigatie.

Zoetwaterbronnen
Er zijn vier brongebieden die zoet water leveren: het Meer van Kinneret, de Jordaan, het bergaquifer
westelijk van de Jordaan en het kustaquifer met een zuidelijke uitloper naar Gaza. Het meer van
Kinneret is één groot meer van betekenis als waterreservoir. Voor de irrigatie van akkers is een
ingewikkeld systeem ontworpen om zoet water aan te voeren naar gebieden waar het water nodig
is: de steden en de landbouwgebieden in de kuststrook en in de Negevwoestijn. Het bergaquifer
wordt opgepompt door steeds dieper te gaan. Daardoor daalt de grondwaterspiegel en leveren de
kleinere Palestijnse bronnen minder water. Ten slotte is er het kustaquifer. Sinds vele jaren
gebruiken de Palestijnen meer water uit het aquifer dan dat er aan regen bij komt. De
grondwaterspiegel daalt daardoor, en naar binnen sijpelend zout zeewater maakt het grondwater
brak.

Meer water dankzij duurzame technieken
Met de volgende maatregelen maakt Israël zich minder afhankelijk van water over de grenzen:
- Van al het afvalwater wordt 80% gezuiverd en hergebruikt (landbouw)
- Een deel van het afvalwater wordt gezuiverd tot drinkwater
- Zeewater wordt ontzilt
- Druppelirrigatie