Hoofdstuk 12: De Tweede Wereldoorlog
12.1 Nazi-Duitsland en het fascisme in Europa
De Weimarrepubliek (1919, democratie) moest worden afgeschaft →
nationaalsocialisme: oer-Duitse natie kan alleen worden hersteld en versterkt onder een
krachtige leider, wiens gezag niet ter discussie stond (leidersbeginsel: leider belichaamt
de wil van het volk en staat daarom boven de wet) → Het in de praktijk brengen
van een totalitaire ideologie: nationaalsocialisme → Hitler wordt Rijkskanselier in
1933 → schaft direct alle andere politieke partijen af & noemt zichzelf Führer
Nationaalsocialistische idealen worden d.m.v. propaganda op grote schaal
verspreid → De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen
van massaorganisatie → speciale minister Joseph Goebbels om alle Duitsers
nationaalsocialistisch te laten denken → wie afweek van het ideaal had geen
plaats in het nieuwe Duitsland (democratie en kapitalisme, communisme) →
terreur en geweld door geheime staatspolitie en knokploegen van de nazi’s.
Kenmerkend voor het nationaalsocialisme was het extreme antisemitisme → Hitler stelde
dat er wezenlijke verschillen bestonden tussen de menselijke rassen (racisme) en
dat ze daarom verschillend behandeld moesten worden (discriminatie).
Joden krijgen de schuld van de economische en politieke problemen van
Duitsland → worden uitgesloten uit de Duitse samenleving → Neurenberger Wetten
(1935): Joden mogen niet trouwen met niet-Joden. Bovendien verloren Joden hun
burgerrechten. Kristallnacht (1938) → georganiseerde aanval op Joden
Ideologische basis van nationaalsocialisme is de volksgemeenschap tussen
werkgevers en werknemers → samenwerken i.p.v. elkaar bestrijden → geen
plaats voor vakbonden, maar 1 staatsorganisatie waarin alle arbeidsvoorwaarden
worden vastgesteld: DAF → in de hoop klassenstrijd te voorkomen en de
nationale eenheid/economie te versterken.
Economische politiek:
- Bestrijden van de grote werkloosheid
- Gemengde economie (ruimte voor privé-eigendom, maar forse ingreep van de staat)
- Onafhankelijk van het buitenland
- Algemeen belang 1e plek
Hitler liet werklozen snelwegen aanleggen, nam ze op in het leger of zeggen ze
aan het werk in de wapenproductie → werkloosheid verdween, maar overheid
maakt wel schulden en schendt het Verdrag van Versailles.
, Antisemitisme bestond altijd al (joden waren een makkelijk doelwit omdat het
altijd een minderheid was), het nationaalsocialismee was echter wel nieuw →
komt voort uit het fascisme, oorzaken voor het ontstaan:
- Na WOI hadden veel mensen hun vertrouwen in de democratie en het
kapitalisme verloren → regeringen niet stabiel & grote economische
problemen: onmacht → mensen begonnen te verlangen naar een sterke
leider
- Veel mensen waren bang voor de communisten die in Rusland de macht
hadden gegrepen → beter zwakke, democratische regeringen te vervangen
Italië → Benito Mussolini → grondlegger fascisme → ontwikkelt zich in vier jaar tijd
tot
dictator → beloofde grote werkloosheid op te lossen en herinnerde
Italianen aan hun
trotse verleden: dat van het Romeinse ras. Mussolini gebruikte zijn macht tegen
iedereen die het niet met hem eens was of die afweek van wat hij als ‘normaal’
beschouwde (gehoorzaamheid, nationale trots, man hoofd gezin en
heteroseksualiteit) → Voorbeeld voor Hitler (voegt zelf o.a. rassenleer toe)
Spanje → Franco → Spaanse Burgeroorlog (“proeftuin Tweede Wereldoorlog”)
tegen
democratische regering (sociaaldemocraten en communisten) → had
verschillende
redenen
- Landbouwgrond onteigend → grondbezitters de dupe
- Rooms-katholieke kerk macht beperkt
- Bezuinigingen op het leger
- Sommige gebieden kregen te veel zelfstandigheid
12.1 Nazi-Duitsland en het fascisme in Europa
De Weimarrepubliek (1919, democratie) moest worden afgeschaft →
nationaalsocialisme: oer-Duitse natie kan alleen worden hersteld en versterkt onder een
krachtige leider, wiens gezag niet ter discussie stond (leidersbeginsel: leider belichaamt
de wil van het volk en staat daarom boven de wet) → Het in de praktijk brengen
van een totalitaire ideologie: nationaalsocialisme → Hitler wordt Rijkskanselier in
1933 → schaft direct alle andere politieke partijen af & noemt zichzelf Führer
Nationaalsocialistische idealen worden d.m.v. propaganda op grote schaal
verspreid → De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen
van massaorganisatie → speciale minister Joseph Goebbels om alle Duitsers
nationaalsocialistisch te laten denken → wie afweek van het ideaal had geen
plaats in het nieuwe Duitsland (democratie en kapitalisme, communisme) →
terreur en geweld door geheime staatspolitie en knokploegen van de nazi’s.
Kenmerkend voor het nationaalsocialisme was het extreme antisemitisme → Hitler stelde
dat er wezenlijke verschillen bestonden tussen de menselijke rassen (racisme) en
dat ze daarom verschillend behandeld moesten worden (discriminatie).
Joden krijgen de schuld van de economische en politieke problemen van
Duitsland → worden uitgesloten uit de Duitse samenleving → Neurenberger Wetten
(1935): Joden mogen niet trouwen met niet-Joden. Bovendien verloren Joden hun
burgerrechten. Kristallnacht (1938) → georganiseerde aanval op Joden
Ideologische basis van nationaalsocialisme is de volksgemeenschap tussen
werkgevers en werknemers → samenwerken i.p.v. elkaar bestrijden → geen
plaats voor vakbonden, maar 1 staatsorganisatie waarin alle arbeidsvoorwaarden
worden vastgesteld: DAF → in de hoop klassenstrijd te voorkomen en de
nationale eenheid/economie te versterken.
Economische politiek:
- Bestrijden van de grote werkloosheid
- Gemengde economie (ruimte voor privé-eigendom, maar forse ingreep van de staat)
- Onafhankelijk van het buitenland
- Algemeen belang 1e plek
Hitler liet werklozen snelwegen aanleggen, nam ze op in het leger of zeggen ze
aan het werk in de wapenproductie → werkloosheid verdween, maar overheid
maakt wel schulden en schendt het Verdrag van Versailles.
, Antisemitisme bestond altijd al (joden waren een makkelijk doelwit omdat het
altijd een minderheid was), het nationaalsocialismee was echter wel nieuw →
komt voort uit het fascisme, oorzaken voor het ontstaan:
- Na WOI hadden veel mensen hun vertrouwen in de democratie en het
kapitalisme verloren → regeringen niet stabiel & grote economische
problemen: onmacht → mensen begonnen te verlangen naar een sterke
leider
- Veel mensen waren bang voor de communisten die in Rusland de macht
hadden gegrepen → beter zwakke, democratische regeringen te vervangen
Italië → Benito Mussolini → grondlegger fascisme → ontwikkelt zich in vier jaar tijd
tot
dictator → beloofde grote werkloosheid op te lossen en herinnerde
Italianen aan hun
trotse verleden: dat van het Romeinse ras. Mussolini gebruikte zijn macht tegen
iedereen die het niet met hem eens was of die afweek van wat hij als ‘normaal’
beschouwde (gehoorzaamheid, nationale trots, man hoofd gezin en
heteroseksualiteit) → Voorbeeld voor Hitler (voegt zelf o.a. rassenleer toe)
Spanje → Franco → Spaanse Burgeroorlog (“proeftuin Tweede Wereldoorlog”)
tegen
democratische regering (sociaaldemocraten en communisten) → had
verschillende
redenen
- Landbouwgrond onteigend → grondbezitters de dupe
- Rooms-katholieke kerk macht beperkt
- Bezuinigingen op het leger
- Sommige gebieden kregen te veel zelfstandigheid
