Hoofdstuk 13: Europa en de Wereld 1945 - 1989
13.1 Oost en West
Na de Tweede Wereldoorlog ontstond een permanente vijandigheid tussen de
Verenigde Staten en de Sovjet-Unie → Koude Oorlog (1945 - 1989)
Vijandbeelden Verenigde Staten Sovjet-Unie
Gedachten Sovjet-Unie streeft een Verenigde Staten zijn
communistische agressieve mogendheid die
wereldrevolutie na → alle communistische landen
einde wil vernietigen
kapitalisme/vrijheid
Communistische Verenigde Staten willen
wereldrevolutie is de reden enkel afzetmarkten en
van communistische grondstoffen verkrijgen door
activiteiten in andere landen politieke macht en
economische invloed overal
ter wereld
Buitenlandse politiek Trumandoctrine (1947) en Verdedigen tegen het
Marshallplan (1947 - 1952) oprukkende westen →
steunen communistische
landen & promoten
Binnenlandse politiek Jacht op ‘Roden’ Eigen bevolking afsluiten
(vermeende van informatie en producten
communisten) → uit het westen & reizen van
Redevoering McCarthy Oost naar West alleen met
toestemming
Nov 1943: Teheran Feb 1945: Jalta Juli 1945: Potsdam
GB: Churchill GB: Churchill GB: Attlee
VS: Roosevelt VS: Roosevelt VS: Truman
SU: Stalin SU: Stalin SU: Stalin
- Westfront juni 1944 D-day - Verdeling invloedssferen - Bevestiging afspraken Jalta
- Bevrijding Europa Oost-West - Truman kondigt gebruik
- Verdeling DU + Berlijn in 4 atoombom aan op Hiroshima,
bezettingszones: VS + GB + Nagasaki (ka 40, 43, 45)
FR + SU
- Oprichting VN
, 1e fase → blokvorming
De Koude Oorlog begon met een fase van blokvorming → De verdeling van de wereld in
twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit
voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
- Conferentie van Teheran → Stalin macht over Polen, Hongarije, etc
- Conferentie van Jalta (februari 1945) → Stalin, Roosevelt en Churchill →
Verdeling Duitsland in bezettingszones (democratie tegenover
communisme)
In 1948 voeren de westerse geallieerden een gezamenlijke munt in
→ Stalin begint de blokkade van Berlijn in juni 1948 → luchtbrug →
blokkade Berlijn eindigt in mei 1949 → BRD en DDR komen tot stand
→ blokvorming definitief
In 1949 richtten de Verenigde Staten, Canada en de meeste West-Europese landen de
Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) op → doel = vrede en stabiliteit in
Europa bewaren en vrijheid verdedigen d.m.v. militaire samenwerking (1 voor
allen, allen voor 1 gedachte)
2e fase → wapenwedloop
Steeds meer landen beschikken over kernwapens → groeiende spanningen in de
internationale verhoudingen → als de ene een kernwapen in zou zetten, zou de
ander dit bijna zeker ook doen → wederzijdse afschrikking zorgt ervoor dat de
Koude Oorlog nooit ‘heet’ wordt → angst zorgt voor een dure wedloop om steeds
betere en nieuwe kernbommen/raketten te maken.
In 1953 overlijdt Stalin en komt Nikita Chroesjtsjov aan de macht → houdt in 1956
een rede waarin hij zeer kritisch was over de stalinistische onderdrukking → het
lijkt alsof er ruimte is voor kritiek op communistische regering = schijn;
Chroesjtsjov grijpt hard militair in in Hongarije → in het Oostblok was geen ruimte
voor eigen ontwikkeling i.v.m. Sovjet-Unie en het westen
Het spannendste moment van de Koude Oorlog was de Cubacrisis in 1962
John Kennedy ←→ Chroesjtsjov
Er dreigde een atoomoorlog, op het laatste moment sloten beide leiders een deels geheime
overeenkomst
13.1 Oost en West
Na de Tweede Wereldoorlog ontstond een permanente vijandigheid tussen de
Verenigde Staten en de Sovjet-Unie → Koude Oorlog (1945 - 1989)
Vijandbeelden Verenigde Staten Sovjet-Unie
Gedachten Sovjet-Unie streeft een Verenigde Staten zijn
communistische agressieve mogendheid die
wereldrevolutie na → alle communistische landen
einde wil vernietigen
kapitalisme/vrijheid
Communistische Verenigde Staten willen
wereldrevolutie is de reden enkel afzetmarkten en
van communistische grondstoffen verkrijgen door
activiteiten in andere landen politieke macht en
economische invloed overal
ter wereld
Buitenlandse politiek Trumandoctrine (1947) en Verdedigen tegen het
Marshallplan (1947 - 1952) oprukkende westen →
steunen communistische
landen & promoten
Binnenlandse politiek Jacht op ‘Roden’ Eigen bevolking afsluiten
(vermeende van informatie en producten
communisten) → uit het westen & reizen van
Redevoering McCarthy Oost naar West alleen met
toestemming
Nov 1943: Teheran Feb 1945: Jalta Juli 1945: Potsdam
GB: Churchill GB: Churchill GB: Attlee
VS: Roosevelt VS: Roosevelt VS: Truman
SU: Stalin SU: Stalin SU: Stalin
- Westfront juni 1944 D-day - Verdeling invloedssferen - Bevestiging afspraken Jalta
- Bevrijding Europa Oost-West - Truman kondigt gebruik
- Verdeling DU + Berlijn in 4 atoombom aan op Hiroshima,
bezettingszones: VS + GB + Nagasaki (ka 40, 43, 45)
FR + SU
- Oprichting VN
, 1e fase → blokvorming
De Koude Oorlog begon met een fase van blokvorming → De verdeling van de wereld in
twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit
voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
- Conferentie van Teheran → Stalin macht over Polen, Hongarije, etc
- Conferentie van Jalta (februari 1945) → Stalin, Roosevelt en Churchill →
Verdeling Duitsland in bezettingszones (democratie tegenover
communisme)
In 1948 voeren de westerse geallieerden een gezamenlijke munt in
→ Stalin begint de blokkade van Berlijn in juni 1948 → luchtbrug →
blokkade Berlijn eindigt in mei 1949 → BRD en DDR komen tot stand
→ blokvorming definitief
In 1949 richtten de Verenigde Staten, Canada en de meeste West-Europese landen de
Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) op → doel = vrede en stabiliteit in
Europa bewaren en vrijheid verdedigen d.m.v. militaire samenwerking (1 voor
allen, allen voor 1 gedachte)
2e fase → wapenwedloop
Steeds meer landen beschikken over kernwapens → groeiende spanningen in de
internationale verhoudingen → als de ene een kernwapen in zou zetten, zou de
ander dit bijna zeker ook doen → wederzijdse afschrikking zorgt ervoor dat de
Koude Oorlog nooit ‘heet’ wordt → angst zorgt voor een dure wedloop om steeds
betere en nieuwe kernbommen/raketten te maken.
In 1953 overlijdt Stalin en komt Nikita Chroesjtsjov aan de macht → houdt in 1956
een rede waarin hij zeer kritisch was over de stalinistische onderdrukking → het
lijkt alsof er ruimte is voor kritiek op communistische regering = schijn;
Chroesjtsjov grijpt hard militair in in Hongarije → in het Oostblok was geen ruimte
voor eigen ontwikkeling i.v.m. Sovjet-Unie en het westen
Het spannendste moment van de Koude Oorlog was de Cubacrisis in 1962
John Kennedy ←→ Chroesjtsjov
Er dreigde een atoomoorlog, op het laatste moment sloten beide leiders een deels geheime
overeenkomst
