Thema 6 Mens en milieu
1. De relatie mens en milieu
Biodiversiteit
De diensten en producten die ecosystemen aan mensen leveren, noem je
ecosysteemdiensten.
Drie categorieën zijn:
- Productiediensten: het verstrekken van een product door een ecosysteem
(drinkwater)
- Culturele diensten: gelegenheid geven tot recreatie
- Regulerende diensten: dienst die de andere diensten ondersteunt
(kringloop van nutriënten)
Mensen beïnvloeden het milieu
De mens voegt stoffen aan het milieu toe, wat kan leiden tot vervuiling. Als we
veel stoffen aan het milieu onttrekken, ontstaat juist uitputting. Als we het milieu
ernstig veranderen, spreek je van aantasting.
Door verstoring ontstaat variatie in bodem, waterhuishouding, reliëf en
weersinvloeden (denk aan beschutte plekken).
Duurzame ontwikkeling
Als onze vooruitgang niet ten koste gaat van de huidige generatie mensen of de
natuur en ook niet van de generaties die na ons komen, is er sprake van
duurzame ontwikkeling.
Een kringloopeconomie (ook wel circulaire economie genoemd) is een
economisch en industrieel systeem waarin de grondstofvoorraden niet worden
uitgeput en waarin reststoffen opnieuw worden ingezet in het proces.
Het tegenovergestelde van een kringloopeconomie is een lineaire economie.
Dit is een economisch systeem waarbij grondstofvoorraden worden uitgeput en,
na gebruik, als onbruikbaar afval in het milieu terechtkomen.
Oorzaken van milieuproblemen
De bevolkingsdruk is de verhouding tussen het aantal mensen in een gebied en
de beschikbare hulpbronnen. Door een hoge bevolkingsdruk neemt de druk op
het milieu toe. Hierdoor kunnen ecosystemen uit evenwicht raken.
2. Kringlopen
Koolstofkringloop
Binas Tabel 93F
In deze kringloop gaat koolstof in maximaal een paar honderd jaar eenmaal rond.
Daarom noem je deze kringloop de huidige of kortlopende koolstofkringloop.
Wanneer organische stoffen gedeeltelijk door anaerobe bacteriën worden
, afgebroken, kunnen fossiele brandstoffen ontstaan. Doordat fossiele
brandstoffen miljoenen jaren geleden zijn gevormd en de opgeslagen koolstof nu
bij verbranding weer in de koolstofkringloop terechtkomt, noem je dit de
langlopende koolstofkringloop.
Stikstofkringloop
Binas Tabel 93G
Planten gebruiken de stikstof om organische stoffen te vormen, zoals aminozuren
en eiwitten (= stikstofassimilatie).
De eiwitten in detritus en de afbraakproducten van eiwitten in urine worden
opgenomen door rottingsbacteriën en urobacteriën. Bi de dissimilatie van deze
stoffen door bacteriën ontstaat ammoniak (= ammonificatie).
Het proces waarbij ammonium en zuurstof worden omgezet in nitriet, dat
vervolgens met zuurstof wordt omgezet in nitraat, heet nitrificatie.
Denitrificerende bacteriën gebruiken geen zuurstof, maar nitraationen bij de
afbraak van organische stoffen. Ze zetten nitraationen uit de bodem om in
gasvormige stikstof die in de lucht verdwijnt, en in zuurstof die deels door de
wortels wordt opgenomen (= denitrificatie).
Stikstofbinding
In de bodem komen bacteriën voor die stikstof uit de lucht kunne gebruiken voor
hun stofwisseling. Deze bacteriën bezitten het enzym nitrogenase, dat
stikstofmoleculen kan splitsen in twee stikstofatomen. De vrijkomende
stikstofatomen binden aan waterstofatomen, waardoor ammoniak ontstaat (=
stikstofbinding / stikstoffixatie). Dit kan alleen plaatsvinden onder anaerobe
omstandigheden.
3. Voedselproductie
Bemesting
1. De relatie mens en milieu
Biodiversiteit
De diensten en producten die ecosystemen aan mensen leveren, noem je
ecosysteemdiensten.
Drie categorieën zijn:
- Productiediensten: het verstrekken van een product door een ecosysteem
(drinkwater)
- Culturele diensten: gelegenheid geven tot recreatie
- Regulerende diensten: dienst die de andere diensten ondersteunt
(kringloop van nutriënten)
Mensen beïnvloeden het milieu
De mens voegt stoffen aan het milieu toe, wat kan leiden tot vervuiling. Als we
veel stoffen aan het milieu onttrekken, ontstaat juist uitputting. Als we het milieu
ernstig veranderen, spreek je van aantasting.
Door verstoring ontstaat variatie in bodem, waterhuishouding, reliëf en
weersinvloeden (denk aan beschutte plekken).
Duurzame ontwikkeling
Als onze vooruitgang niet ten koste gaat van de huidige generatie mensen of de
natuur en ook niet van de generaties die na ons komen, is er sprake van
duurzame ontwikkeling.
Een kringloopeconomie (ook wel circulaire economie genoemd) is een
economisch en industrieel systeem waarin de grondstofvoorraden niet worden
uitgeput en waarin reststoffen opnieuw worden ingezet in het proces.
Het tegenovergestelde van een kringloopeconomie is een lineaire economie.
Dit is een economisch systeem waarbij grondstofvoorraden worden uitgeput en,
na gebruik, als onbruikbaar afval in het milieu terechtkomen.
Oorzaken van milieuproblemen
De bevolkingsdruk is de verhouding tussen het aantal mensen in een gebied en
de beschikbare hulpbronnen. Door een hoge bevolkingsdruk neemt de druk op
het milieu toe. Hierdoor kunnen ecosystemen uit evenwicht raken.
2. Kringlopen
Koolstofkringloop
Binas Tabel 93F
In deze kringloop gaat koolstof in maximaal een paar honderd jaar eenmaal rond.
Daarom noem je deze kringloop de huidige of kortlopende koolstofkringloop.
Wanneer organische stoffen gedeeltelijk door anaerobe bacteriën worden
, afgebroken, kunnen fossiele brandstoffen ontstaan. Doordat fossiele
brandstoffen miljoenen jaren geleden zijn gevormd en de opgeslagen koolstof nu
bij verbranding weer in de koolstofkringloop terechtkomt, noem je dit de
langlopende koolstofkringloop.
Stikstofkringloop
Binas Tabel 93G
Planten gebruiken de stikstof om organische stoffen te vormen, zoals aminozuren
en eiwitten (= stikstofassimilatie).
De eiwitten in detritus en de afbraakproducten van eiwitten in urine worden
opgenomen door rottingsbacteriën en urobacteriën. Bi de dissimilatie van deze
stoffen door bacteriën ontstaat ammoniak (= ammonificatie).
Het proces waarbij ammonium en zuurstof worden omgezet in nitriet, dat
vervolgens met zuurstof wordt omgezet in nitraat, heet nitrificatie.
Denitrificerende bacteriën gebruiken geen zuurstof, maar nitraationen bij de
afbraak van organische stoffen. Ze zetten nitraationen uit de bodem om in
gasvormige stikstof die in de lucht verdwijnt, en in zuurstof die deels door de
wortels wordt opgenomen (= denitrificatie).
Stikstofbinding
In de bodem komen bacteriën voor die stikstof uit de lucht kunne gebruiken voor
hun stofwisseling. Deze bacteriën bezitten het enzym nitrogenase, dat
stikstofmoleculen kan splitsen in twee stikstofatomen. De vrijkomende
stikstofatomen binden aan waterstofatomen, waardoor ammoniak ontstaat (=
stikstofbinding / stikstoffixatie). Dit kan alleen plaatsvinden onder anaerobe
omstandigheden.
3. Voedselproductie
Bemesting
