16.2 Amfolyten
Sterkte van zuren en basen
In BT49 staan de zuren gerangschikt naar afnemende zuursterkte. Als een zuur een H+-ion
afstaat, ontstaat de geconjugeerde (bijbehorende) base van dat zuur. De sterkte van een
zuur en een base kun je afleiden uit de waarde van de Kz en de Kb.
Een sterk zuur splitst in water volledig in ionen: dit is een aflopende reactie. Een zwak zuur
splitst in water gedeeltelijk in ionen, dit is een evenwichtsreactie. Dit geld ook bij basen.
In een reactiemengsel reageert het sterkste zuur steeds met de sterkste base.
Amfolyten
Een amfolyt is een deeltje dat als zuur en base kan reageren. HPO42- komt voor in de kolom
‘zuren’ en ‘basen’. Dit geldt ook voor H2PO4-.
Wat doet een amfolyt in water?
Als diwaterstoffosfaat zich gedraagt als een zuur, stelt zich het volgende evenwicht in:
H2PO4-(aq) + H2O(l) HPO42-(aq) + H3O+(aq)
Als diwaterstoffosfaat zich gedraagt als een base, stelt zich het volgende evenwicht in:
H2PO4-(aq) + H2O(l) H3PO4(aq) + OH-(aq)
Om te begrijpen door welk van beide evenwichten de pH van de oplossing wordt bepaald,
kun je de Kz en de Kb van het diwaterstoffosfaation met elkaar vergelijken.
Een amfolyt gedraagt zich in water als een zuur als geldt: Kz > Kb en als base als geldt: Kb > Kz.
Aminozuren zijn amfolyten.
Sterkte van zuren en basen
In BT49 staan de zuren gerangschikt naar afnemende zuursterkte. Als een zuur een H+-ion
afstaat, ontstaat de geconjugeerde (bijbehorende) base van dat zuur. De sterkte van een
zuur en een base kun je afleiden uit de waarde van de Kz en de Kb.
Een sterk zuur splitst in water volledig in ionen: dit is een aflopende reactie. Een zwak zuur
splitst in water gedeeltelijk in ionen, dit is een evenwichtsreactie. Dit geld ook bij basen.
In een reactiemengsel reageert het sterkste zuur steeds met de sterkste base.
Amfolyten
Een amfolyt is een deeltje dat als zuur en base kan reageren. HPO42- komt voor in de kolom
‘zuren’ en ‘basen’. Dit geldt ook voor H2PO4-.
Wat doet een amfolyt in water?
Als diwaterstoffosfaat zich gedraagt als een zuur, stelt zich het volgende evenwicht in:
H2PO4-(aq) + H2O(l) HPO42-(aq) + H3O+(aq)
Als diwaterstoffosfaat zich gedraagt als een base, stelt zich het volgende evenwicht in:
H2PO4-(aq) + H2O(l) H3PO4(aq) + OH-(aq)
Om te begrijpen door welk van beide evenwichten de pH van de oplossing wordt bepaald,
kun je de Kz en de Kb van het diwaterstoffosfaation met elkaar vergelijken.
Een amfolyt gedraagt zich in water als een zuur als geldt: Kz > Kb en als base als geldt: Kb > Kz.
Aminozuren zijn amfolyten.
