Verbintenissenrecht samenvatting
Week 1: Algemeen & totstandkoming
Verbintenis = rechtsverhouding van twee partijen waarin de schuldenaar
(debiteur) een prestatie verschuldigd is aan de schuldeiser (crediteur) die deze
prestatie kan vorderen.
- Actief: plicht, passief: recht
Afdwingbaarheid vloeit voort uit 3:296 (m.u.v. 6:3)
Verbintenissen ontstaan slecht als dit uit de wet voortvloeit (6:1)
Maar: geen gesloten stelsel o.g.v. HR Quint/Te Poel – zolang het past in het stelsel
en aansluit bij de in de wet geregelde gevallen
Beginselen contractenrecht
1. Contractsvrijheid
2. Pacta sunt servanda: verbindende kracht
3. Consensualisme: vormvrijheid
Inhoud en uitleg overeenkomst
6:248 – niet alleen de door de partijen overeengekomen rechtsgevolgen, maar
ook …
HR Haviltex – de zin die partijen in de gegeven omstandigheden aan de bepaling
mochten toekennen en hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar
mochten verwachten
HR DSM/FOX – Haviltex en Cao vloeiende overgang: redelijkheid en billijkheid
HR Lundiform/Mexx – voorhands taalkundige uitleg, maar Haviltex blijft
beslissend
HR Vos/Heipro – specifieke bepaling overeenkomst prevaleert niet automatisch
boven een bepaling in de algemene voorwaarden, maar fungeert slechts als
gezichtspunt
Exoneraties
HR Saladin/HBU – afhankelijk van zwaarte schuld, aard en ernst betrokken
belangen, aard en inhoud overeenkomst, maatschappelijke positie,
totstandkoming overeenkomst en bewustzijn van bepalingen
HR Gemeente Stein/Driessen – onaanvaardbaar indien schade te wijten is aan
opzet/bewuste roekeloosheid van de schuldenaar of de leiding
Totstandkoming overeenkomst
1. 6:217-1 – aanbod en aanvaarding
2. 3:33 jo. 3:35 – op rechtsgevolg gerichte wil door verklaring geopenbaard
3. 3:37
a. Lid 1: vormvrij
b. Lid 3: ontvangsttheorie
4. Afwijkend aanbod?
a. 6:225-1 – nieuw aanbod
5. Herroeping?
a. 6:219-1/2 – mogelijk totdat aanvaarding verzonden is
b. 3:37-3 – vormvrij
, 3:38-1 – rechtshandeling onder tijdsbepaling of voorwaarde in beginsel
toegestaan
- Tijdsbepaling: zeker dat gaat gebeuren
- Voorwaarde: niet zeker of het gaat gebeuren
Let op: zonder terugwerkende kracht
Precontractuele fase
1. Is er sprake van een (voor/romp)overeenkomst?
Geen concrete afspraak? Precontractueel
2. HR Baris/Riezenkamp
a. Partijen komen door in onderhandeling te treden tot elkaar te staan
in een bijzondere, door de redelijkheid en billijkheid beheerste
rechtsverhouding, waarbij zij hun gedrag moeten laten bepalen door
de gerechtvaardigde belangen van de wederpartij.
b. Dit betekent dat partijen zich op een bepaalde manier moeten
gedragen tijdens onderhandelingen, dit volgt tevens uit artikel 6:2
lid 1 BW.
3. HR Plas/Valburg
Er zijn in de precontractuele fase drie stadia te onderscheiden
a. Vrijheid om onderhandelingen af te breken
b. Afbreken (eenzijdig) mag nog, maar niet zonder kostenvergoeding:
vergoeding van het negatief contractbelang (restitutie +
voorbereidingsinvesteringen)
c. Afbreken (eenzijdig) is niet meer mogelijk, indien dit toch gebeurt
dient de afbrekende partij de kosten te vergoeding, inclusief de
gederfde winst: vergoeding van het positief contractbelang
(restitutie + voorbereidingsinvesteringen + gederfde winst)
Hier is het vertrouwen gewekt dat de overeenkomst wel tot stand
zou komen
4. HR CBB/JPO
Het is onaanvaardbaar om in het derde stadium eenzijdig af te breken in
verband met totstandkomingsvertrouwen of andere omstandigheden.
Hierbij dient rekening gehouden te worden met de bijdrage van de
afbrekende partij aan dit vertrouwen, diens gerechtvaardigde belangen en
onvoorziene omstandigheden. Let hierbij op dat deze maatstaf streng en
terughoudend wordt toegepast: contractsvrijheid gaat voor.
5. Toepassing op casus
a. Precontractuele fase
b. Welk stadium
c. Kostenvergoeding
Week 1: Algemeen & totstandkoming
Verbintenis = rechtsverhouding van twee partijen waarin de schuldenaar
(debiteur) een prestatie verschuldigd is aan de schuldeiser (crediteur) die deze
prestatie kan vorderen.
- Actief: plicht, passief: recht
Afdwingbaarheid vloeit voort uit 3:296 (m.u.v. 6:3)
Verbintenissen ontstaan slecht als dit uit de wet voortvloeit (6:1)
Maar: geen gesloten stelsel o.g.v. HR Quint/Te Poel – zolang het past in het stelsel
en aansluit bij de in de wet geregelde gevallen
Beginselen contractenrecht
1. Contractsvrijheid
2. Pacta sunt servanda: verbindende kracht
3. Consensualisme: vormvrijheid
Inhoud en uitleg overeenkomst
6:248 – niet alleen de door de partijen overeengekomen rechtsgevolgen, maar
ook …
HR Haviltex – de zin die partijen in de gegeven omstandigheden aan de bepaling
mochten toekennen en hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar
mochten verwachten
HR DSM/FOX – Haviltex en Cao vloeiende overgang: redelijkheid en billijkheid
HR Lundiform/Mexx – voorhands taalkundige uitleg, maar Haviltex blijft
beslissend
HR Vos/Heipro – specifieke bepaling overeenkomst prevaleert niet automatisch
boven een bepaling in de algemene voorwaarden, maar fungeert slechts als
gezichtspunt
Exoneraties
HR Saladin/HBU – afhankelijk van zwaarte schuld, aard en ernst betrokken
belangen, aard en inhoud overeenkomst, maatschappelijke positie,
totstandkoming overeenkomst en bewustzijn van bepalingen
HR Gemeente Stein/Driessen – onaanvaardbaar indien schade te wijten is aan
opzet/bewuste roekeloosheid van de schuldenaar of de leiding
Totstandkoming overeenkomst
1. 6:217-1 – aanbod en aanvaarding
2. 3:33 jo. 3:35 – op rechtsgevolg gerichte wil door verklaring geopenbaard
3. 3:37
a. Lid 1: vormvrij
b. Lid 3: ontvangsttheorie
4. Afwijkend aanbod?
a. 6:225-1 – nieuw aanbod
5. Herroeping?
a. 6:219-1/2 – mogelijk totdat aanvaarding verzonden is
b. 3:37-3 – vormvrij
, 3:38-1 – rechtshandeling onder tijdsbepaling of voorwaarde in beginsel
toegestaan
- Tijdsbepaling: zeker dat gaat gebeuren
- Voorwaarde: niet zeker of het gaat gebeuren
Let op: zonder terugwerkende kracht
Precontractuele fase
1. Is er sprake van een (voor/romp)overeenkomst?
Geen concrete afspraak? Precontractueel
2. HR Baris/Riezenkamp
a. Partijen komen door in onderhandeling te treden tot elkaar te staan
in een bijzondere, door de redelijkheid en billijkheid beheerste
rechtsverhouding, waarbij zij hun gedrag moeten laten bepalen door
de gerechtvaardigde belangen van de wederpartij.
b. Dit betekent dat partijen zich op een bepaalde manier moeten
gedragen tijdens onderhandelingen, dit volgt tevens uit artikel 6:2
lid 1 BW.
3. HR Plas/Valburg
Er zijn in de precontractuele fase drie stadia te onderscheiden
a. Vrijheid om onderhandelingen af te breken
b. Afbreken (eenzijdig) mag nog, maar niet zonder kostenvergoeding:
vergoeding van het negatief contractbelang (restitutie +
voorbereidingsinvesteringen)
c. Afbreken (eenzijdig) is niet meer mogelijk, indien dit toch gebeurt
dient de afbrekende partij de kosten te vergoeding, inclusief de
gederfde winst: vergoeding van het positief contractbelang
(restitutie + voorbereidingsinvesteringen + gederfde winst)
Hier is het vertrouwen gewekt dat de overeenkomst wel tot stand
zou komen
4. HR CBB/JPO
Het is onaanvaardbaar om in het derde stadium eenzijdig af te breken in
verband met totstandkomingsvertrouwen of andere omstandigheden.
Hierbij dient rekening gehouden te worden met de bijdrage van de
afbrekende partij aan dit vertrouwen, diens gerechtvaardigde belangen en
onvoorziene omstandigheden. Let hierbij op dat deze maatstaf streng en
terughoudend wordt toegepast: contractsvrijheid gaat voor.
5. Toepassing op casus
a. Precontractuele fase
b. Welk stadium
c. Kostenvergoeding
