Samenvatting sammenvatting hoofdstuk 1 vmbo-kgt

Hoofstuk 1
Koninkrijk der Nederlanden

 Februarie 1815, napoleon ‘ontsnapt’ van Elba.
 Juni 1815, napoleon komt Waterloo in de slag met coalitie van Britten, Nederlanders en
Pruisen.

 Napoleon verslagen bij Waterloo.
 1815 ‘’Congres van Wenen’’
 De ‘restauratie’ van Europa, herstel van de absolute monarchieën.
 Het ‘concert van Europa’
 Alle landen in Europa krijgen weer een absolute vorst.

 ‘Bufferstaat’= een staat die de eerste klap moet opvangen.
 Koning in plaats van een stadhouder.
 Willem Frederik Prins van Oranje-Nassau word Willem 1
 1815 word het Koninkrijk der Nederlanden opgericht.

Regeringsvormen
 Monarchie staatshoofd bepaald door erfopvolging.
 Absolute monarchie  monarch heeft onbeperkte macht.
 Constitutionele monarchie macht van de monarch beperkt door de grondwet.
 Ceremoniële monarchie monarch heeft geen politieke macht.
 Republiek staatshoofd bepaald door verkiezingen.
 Presidentiele republiek president heeft de meeste macht.
 Parlementaire republiek volksvertegenwoordiging heeft de meeste macht.

Grondwetswijziging 1848
 Liberale revolutie in belangrijke steden.
 Willem II maakt zich zorgen om zijn positie.
 Willem II geeft liever een deel van zijn macht op dan zijn positie als staatshoofd.
 Willem II vraagt Johan Thorbecke om een nieuwe, liberale grondwet te schrijven.
 Thorbecke maakt een grondwet waarin de macht van de koning wordt verkleint en de macht
van het volk groter word.

 Invoering van de politieke ministeriële verantwoordelijkheid: de ministers zijn
verantwoordelijk, de koning is onschendbaar.
 Ministeriële verantwoordelijkheid: ministers zijn verantwoordelijk voor de daden van
de regering, en niet het staatshoofd.
 Onschendbaarheid: voor alles wat de koning doet of zegt kan de direct
verantwoordelijke minister door het parlement ter verantwoording worden geroepen.

 Rechtstreekse verkiezingen van de tweede kamer, gemeenteraden en provinciale staten op
de grond van het censuskiesrecht.
 Census= 1 lijn trekken.
 Het stemrecht is voorbehouden aan personen die vermogend genoeg zijn om
minimaal een bepaald bedrag aan belastingen te betalen.
 Indirecte verkiezingen van de eerste kamer waarbij alleen de rijksten uit iedere provincie lid
kunnen worden
 Openbaarheid van vergaderingen van alle vertegenwoordigende organen.
 Willem I (1815-1840)

,  1831: Belgische onafhankelijkheid
 1839: Nederland erkent Belgische onafhankelijkheid.
 Willem II (1840-1849)
 1848: grondwetswijziging
 Willem III (1849-1890)
 Wilhelmina (1890-1948)
 Juliana (1948-1980)
 Beatrix (1980-2013)
 Willem-Alexander (2013 tot nu)

Bestuur

 Koning  minister president  ministers  staatssecretarissen
 Maken wetten en zorgen dat deze wetten worden uitgevoerd.
 Eerste kamer (75 zetels)
 Tweede kamer (150 zetels)
 Controleren namens het Nederlandse volk de bestuurders.

Luxemburgse kwestie

 De Franse willen Luxemburg hebben.
 1860 is Luxemburg nog van Nederland.
 Frankrijk mag Luxemburg hebben als Pruisen het goed vind.
 Pruisen gaat akkoord allen wilt die niet dat het bekend word.
 Tweede kamer staat lijnrecht tegenover de regering van Willem III.
 Regering weigert af te treden.
 Er komen nieuwe verkiezingen maar die word verloren door Willem III.
 De regering treed af van Willem III.
 In Nederland kun je niet regeren zonder de 2 e kamer = vertrouwensregel

Grondwet

 Nederland kent sinds 1798 een grondwet.
 Huidige grondwet is van 1815.
 De grondwet geld voor alle Nederlandse burgers.

Grondrechten

 Klassieke grondrechten
 Klassieke grondrechten komen voort uit de ideeën van de Franse Revolutie. Ze gaan over
de rechten die de vrijheid van burgers garanderen en de burgers beschermen tegen de
overheid.
 Vrijheid van meningsuiting
 Stemrecht
 Vrijheid van godsdienst




 Sociale grondrechten