Fabrieken en arbeiders
Agrarische en Demografische Revolutie
Tegen verspilling
Jethro Tull was de zoon van een edelman uit Berkshire, hij had zat op
een goede universiteit en leek een goede baan te krijgen. Maar zijn
zwakke gezondheid gooide roet in het eten.
Om aan te sterken maakte hij een rondreis door Europa. Hier maakten
hij kennis met nieuwe dingen. Terug in Engeland stoorde hij zich aan
de verspilling op het landgoed van zijn ouders. Vooral bij het zaaien
ging veel verloren. Jethro Tull bedacht en bouwde een zaaimachine. En
dat was een succes.
Enclosures
Ook voor andere werkzaamheden werden machines uitgevonden. Ze waren
wel heel duur en leverde ze alleen op grote akkers voordeel op. Dit
was een probleem in Engeland, want slechts een klein deel van de
landbouwgrond bestond uit akkerbouw. Dit waren de open fields.
Rond 1700 bestond ongeveer de helft van de landbouwgrond uit
common fields(uitgestrekte weilanden en bossen die door de
dorpsbewoners gemeenschappelijk gebruikt konden worden.
In de achttiende eeuw nam het Engelse parlement wetten aan op common
fields te verkopen. Vooral door de landadel.
Om aan te tonen dat dit nu privébezit is geworden werd er een hekje
muurtje of heg omheen gezet. Dat was een enclosure.
Deze wetten heette de Enclosure Acts. Tussen 1700 en 1750 werden op
deze manier ruim drie miljoen hectare omheind.
Agrarische revolutie
In de loop van de achttiende eeuw steeg de agrarische productie zo
sterk, dat we een van een ‘agrarische revolutie’ spreken.
In de eerste plaats kwam er meer landbouwgrond beschikbaar. De woeste
gronden, die eerst als common fields in gebruik waren, werden
opgedeeld, omheind en ontgonnen.
Veelal adellijke agrarische ondernemers zagen het als een uitdaging
proeven te nemen met nieuwe gewassen en fokmethodes. Zij verbeterde
fokmethoden, pasten zaaizaad selectie toe en hadden meer aandacht voor
onkruidbestrijding en betere werktuigen.
Dankzij hun nieuwe wetenschappelijke vindingen maakten de Engelse
boeren meer gebruik van ingewikkelder vruchtwissel stelsels.
Vanaf midden negentiende eeuw groeide voedselproductie extra door
aardappelareaal, de toepassing van kunstmest en mechanisering.
Het voedsel bereikte steeds beter de stedelijke bevolking.
Door de verbetering van het wegennet en later de aanleg van spoorwegen
werden er steeds meer steden als afzetmarkt bereikbaar.
De boeren gingen zich specialiseren in producten die in de steden een
hoge prijs opleveren.
Demografische revolutie
1
, Als gevolg konden steed meer mensen worden gevoed. Er kwamen ook 3
keer zoveel mensen bij in Engeland. Mensen werden minder snel ziek
waren niet te zwak en kindsterfte nam af. Ook door aanleg riolering en
de beter drink en de betere hygiëne en medische zorg verminderde de
kans op infectieziekten. Er sterfte minder mensen dan voorheen, het
sterftecijfer daalde.
De komst van de fabriek
Huisnijverheid
Alleen in de opkomende steden verdienden ook veel mensen met
nijverheid en handel de kost.
In 17e eeuw boeren bezig met nijverheid.
Dit gebeurde op de boerderij, daarom wordt dit huisnijverheid genoemd.
Wevers en spinners
Bij maken textiel spinnen en weven belangrijkste werkzaamheden.
Om een wever onafgebroken aan het werk te houden waren 7 of 8 spinners
nodig.
1733 schietspoel uitgevonden daarmee kon wever de spoel sneller door
schering schieten.
Uitvinding spinning jenny door James Hargreaves.
Uitvinding kon gemakkelijk worden nagemaakt en dat gebeurde ook.
Er kwam alleen maar meer en beter garen.
Het leef en werkpatroon van thuiswerkers bleef hetzelfde.
Van spierkracht via waterkracht…
In Engeland veel men smaak te pakken na succes
Men ging aan de slag om nog betere machines te ontwikkelen.
Succesvolste wa Richard Arkwright, hij bouwde een spinmachine die met
waterrad werd aangedreven, een waterframe.
Er was snel stromend water nodig, daardoor was dit geen
huisnijverheid.
Een waterrad meestal heel veel energie dat veel machines tegelijk
konden aandrijven.
Veel ondernemers bouwde groot gebouw met veel water frames daar in zo
ontstond de fabriek.
2
Agrarische en Demografische Revolutie
Tegen verspilling
Jethro Tull was de zoon van een edelman uit Berkshire, hij had zat op
een goede universiteit en leek een goede baan te krijgen. Maar zijn
zwakke gezondheid gooide roet in het eten.
Om aan te sterken maakte hij een rondreis door Europa. Hier maakten
hij kennis met nieuwe dingen. Terug in Engeland stoorde hij zich aan
de verspilling op het landgoed van zijn ouders. Vooral bij het zaaien
ging veel verloren. Jethro Tull bedacht en bouwde een zaaimachine. En
dat was een succes.
Enclosures
Ook voor andere werkzaamheden werden machines uitgevonden. Ze waren
wel heel duur en leverde ze alleen op grote akkers voordeel op. Dit
was een probleem in Engeland, want slechts een klein deel van de
landbouwgrond bestond uit akkerbouw. Dit waren de open fields.
Rond 1700 bestond ongeveer de helft van de landbouwgrond uit
common fields(uitgestrekte weilanden en bossen die door de
dorpsbewoners gemeenschappelijk gebruikt konden worden.
In de achttiende eeuw nam het Engelse parlement wetten aan op common
fields te verkopen. Vooral door de landadel.
Om aan te tonen dat dit nu privébezit is geworden werd er een hekje
muurtje of heg omheen gezet. Dat was een enclosure.
Deze wetten heette de Enclosure Acts. Tussen 1700 en 1750 werden op
deze manier ruim drie miljoen hectare omheind.
Agrarische revolutie
In de loop van de achttiende eeuw steeg de agrarische productie zo
sterk, dat we een van een ‘agrarische revolutie’ spreken.
In de eerste plaats kwam er meer landbouwgrond beschikbaar. De woeste
gronden, die eerst als common fields in gebruik waren, werden
opgedeeld, omheind en ontgonnen.
Veelal adellijke agrarische ondernemers zagen het als een uitdaging
proeven te nemen met nieuwe gewassen en fokmethodes. Zij verbeterde
fokmethoden, pasten zaaizaad selectie toe en hadden meer aandacht voor
onkruidbestrijding en betere werktuigen.
Dankzij hun nieuwe wetenschappelijke vindingen maakten de Engelse
boeren meer gebruik van ingewikkelder vruchtwissel stelsels.
Vanaf midden negentiende eeuw groeide voedselproductie extra door
aardappelareaal, de toepassing van kunstmest en mechanisering.
Het voedsel bereikte steeds beter de stedelijke bevolking.
Door de verbetering van het wegennet en later de aanleg van spoorwegen
werden er steeds meer steden als afzetmarkt bereikbaar.
De boeren gingen zich specialiseren in producten die in de steden een
hoge prijs opleveren.
Demografische revolutie
1
, Als gevolg konden steed meer mensen worden gevoed. Er kwamen ook 3
keer zoveel mensen bij in Engeland. Mensen werden minder snel ziek
waren niet te zwak en kindsterfte nam af. Ook door aanleg riolering en
de beter drink en de betere hygiëne en medische zorg verminderde de
kans op infectieziekten. Er sterfte minder mensen dan voorheen, het
sterftecijfer daalde.
De komst van de fabriek
Huisnijverheid
Alleen in de opkomende steden verdienden ook veel mensen met
nijverheid en handel de kost.
In 17e eeuw boeren bezig met nijverheid.
Dit gebeurde op de boerderij, daarom wordt dit huisnijverheid genoemd.
Wevers en spinners
Bij maken textiel spinnen en weven belangrijkste werkzaamheden.
Om een wever onafgebroken aan het werk te houden waren 7 of 8 spinners
nodig.
1733 schietspoel uitgevonden daarmee kon wever de spoel sneller door
schering schieten.
Uitvinding spinning jenny door James Hargreaves.
Uitvinding kon gemakkelijk worden nagemaakt en dat gebeurde ook.
Er kwam alleen maar meer en beter garen.
Het leef en werkpatroon van thuiswerkers bleef hetzelfde.
Van spierkracht via waterkracht…
In Engeland veel men smaak te pakken na succes
Men ging aan de slag om nog betere machines te ontwikkelen.
Succesvolste wa Richard Arkwright, hij bouwde een spinmachine die met
waterrad werd aangedreven, een waterframe.
Er was snel stromend water nodig, daardoor was dit geen
huisnijverheid.
Een waterrad meestal heel veel energie dat veel machines tegelijk
konden aandrijven.
Veel ondernemers bouwde groot gebouw met veel water frames daar in zo
ontstond de fabriek.
2
