Opdrachten erfrecht
Je gaat, als iemand overleden is, drie vragen beantwoorden:
1. Wie erft?
2. Wie erft wat?
3. Hoe wordt er verdeeld?
Wat kun je regelen in een testament + wetsartikelen
1. Wie je erfgenamen zijn
Je kunt zelf bepalen wie jouw erfenis krijgt (bijv. partner, kinderen, vrienden of
een goed doel).
Wettelijke bepaling:
Art. 4:1 BW – Erfrecht
Art. 4:115 BW – Erfstelling (iemand tot erfgenaam benoemen)
2. Wie wat krijgt (verdeling van de nalatenschap)
Je kunt vastleggen welke bezittingen naar welke persoon gaan.
Wettelijke bepaling:
Art. 4:117 BW – Legaat (een specifiek goed nalaten)
3. Iemand onterven
Je kunt in een testament bepalen dat iemand geen erfgenaam is (bijvoorbeeld
een kind of familielid).
Wettelijke bepaling:
Art. 4:63 BW – Legitieme portie (kinderen houden recht op een
minimumdeel)
4. Executeur benoemen
Je kunt iemand aanwijzen die de erfenis regelt en afwikkelt.
Wettelijke bepaling:
Art. 4:142 BW – Benoeming executeur
, 5. Voogd voor minderjarige kinderen aanwijzen
Je kunt vastleggen wie voor je kinderen zorgt als beide ouders overlijden.
Wettelijke bepaling:
Art. 1:292 BW – Voogdij na overlijden ouders
6. Bewind over erfenis
Je kunt bepalen dat iemand het erfdeel van een erfgenaam beheert,
bijvoorbeeld als een kind nog jong is.
Wettelijke bepaling:
Art. 4:153 BW – Testamentair bewind
Vraag 1: Hoe bepaal je of iemand wel of niet bevoegd en in staat is om
een testament te maken? Welke wetten en (beleids-)regels dien je
hierbij in acht te nemen?
Het maken van een testament is een eenzijdige rechtshandeling: iedere
natuurlijke persoon is bekwaam tot het verrichten van rechtshandelingen voor
zover de wet niet anders bepaald (art. 32 lid 1 BW).
1. Een minderjarige die wel de leeftijd van 16 jaar bereikt heeft kan een
testament maken art. 4:55 lid 1 BW.
2. Om te controleren of de persoon in kwestie is wie hij zegt dat hij is: Werk
conform de WWFT handleiding (Wet ter voorkoming van witwassen en
financiering van terrorisme) en Wet op het notarisambt (art. 39 lid 1 WNA):
legitimeren en controleren! Je gaat een BRP (uittreksel Basisregistratie Personen)
aanvragen en legitimatiebewijs kopiëren en VISsen (checken in Verificatie
Informatie Systeem of het geldig is).
3. Om te controleren of hij daarnaast beschikkingsbevoegd is: check het landelijk
Insolventieregister. De wet beperkt namelijk de bevoegdheden van onder andere
de curandus, de onderbewindgestelde, de failliet, saniet en sursiet (en ook de
minderjarige!).
Wellicht is deze beschikkingsonbevoegdheid in beginsel helemaal geen beletstel
om een testament te maken! Een failliet, saniet of sursiet kan dat best. Een
curandus of onderbewindgestelde: dat is lastiger te beoordelen, vaak is iemand
dan geestelijk gehandicapt, drugs-/alcohol-/gokverslaafd of dementerend. Bij een
curandus kun je dan eventueel vervangende toestemming aan de kantonrechter
vragen, art. 4:55 lid 2 BW. Een beperking in de beschikkingsbevoegdheid levert
dus vaak ook een beperking in de wilsbekwaamheid op!
4. Indien je redenen hebt om te twijfelen aan de geestesvermogens van de
persoon in kwestie, omdat hij signalen van vergeetachtigheid of verwardheid
vertoont (Alzheimer, Korsakov, ouderdom, verstandelijke handicap, maar ook
onder druk staan, depressiviteit etc.) wat doe je dan? Dan volg je het
“Stappenplan Beoordeling Wilsbekwaamheid ten behoeve van notariële
dienstverlening”.
Vraag 2: Moeten er bij het opmaken van een testament getuigen
aanwezig zijn? Waarom/wanneer wel/niet?
Antwoord vraag 2
Bij het passeren van een testament hoeven geen getuigen meer aanwezig te zijn.
Vóór de invoering van de huidige Notariswet was het bij elk testament een
Je gaat, als iemand overleden is, drie vragen beantwoorden:
1. Wie erft?
2. Wie erft wat?
3. Hoe wordt er verdeeld?
Wat kun je regelen in een testament + wetsartikelen
1. Wie je erfgenamen zijn
Je kunt zelf bepalen wie jouw erfenis krijgt (bijv. partner, kinderen, vrienden of
een goed doel).
Wettelijke bepaling:
Art. 4:1 BW – Erfrecht
Art. 4:115 BW – Erfstelling (iemand tot erfgenaam benoemen)
2. Wie wat krijgt (verdeling van de nalatenschap)
Je kunt vastleggen welke bezittingen naar welke persoon gaan.
Wettelijke bepaling:
Art. 4:117 BW – Legaat (een specifiek goed nalaten)
3. Iemand onterven
Je kunt in een testament bepalen dat iemand geen erfgenaam is (bijvoorbeeld
een kind of familielid).
Wettelijke bepaling:
Art. 4:63 BW – Legitieme portie (kinderen houden recht op een
minimumdeel)
4. Executeur benoemen
Je kunt iemand aanwijzen die de erfenis regelt en afwikkelt.
Wettelijke bepaling:
Art. 4:142 BW – Benoeming executeur
, 5. Voogd voor minderjarige kinderen aanwijzen
Je kunt vastleggen wie voor je kinderen zorgt als beide ouders overlijden.
Wettelijke bepaling:
Art. 1:292 BW – Voogdij na overlijden ouders
6. Bewind over erfenis
Je kunt bepalen dat iemand het erfdeel van een erfgenaam beheert,
bijvoorbeeld als een kind nog jong is.
Wettelijke bepaling:
Art. 4:153 BW – Testamentair bewind
Vraag 1: Hoe bepaal je of iemand wel of niet bevoegd en in staat is om
een testament te maken? Welke wetten en (beleids-)regels dien je
hierbij in acht te nemen?
Het maken van een testament is een eenzijdige rechtshandeling: iedere
natuurlijke persoon is bekwaam tot het verrichten van rechtshandelingen voor
zover de wet niet anders bepaald (art. 32 lid 1 BW).
1. Een minderjarige die wel de leeftijd van 16 jaar bereikt heeft kan een
testament maken art. 4:55 lid 1 BW.
2. Om te controleren of de persoon in kwestie is wie hij zegt dat hij is: Werk
conform de WWFT handleiding (Wet ter voorkoming van witwassen en
financiering van terrorisme) en Wet op het notarisambt (art. 39 lid 1 WNA):
legitimeren en controleren! Je gaat een BRP (uittreksel Basisregistratie Personen)
aanvragen en legitimatiebewijs kopiëren en VISsen (checken in Verificatie
Informatie Systeem of het geldig is).
3. Om te controleren of hij daarnaast beschikkingsbevoegd is: check het landelijk
Insolventieregister. De wet beperkt namelijk de bevoegdheden van onder andere
de curandus, de onderbewindgestelde, de failliet, saniet en sursiet (en ook de
minderjarige!).
Wellicht is deze beschikkingsonbevoegdheid in beginsel helemaal geen beletstel
om een testament te maken! Een failliet, saniet of sursiet kan dat best. Een
curandus of onderbewindgestelde: dat is lastiger te beoordelen, vaak is iemand
dan geestelijk gehandicapt, drugs-/alcohol-/gokverslaafd of dementerend. Bij een
curandus kun je dan eventueel vervangende toestemming aan de kantonrechter
vragen, art. 4:55 lid 2 BW. Een beperking in de beschikkingsbevoegdheid levert
dus vaak ook een beperking in de wilsbekwaamheid op!
4. Indien je redenen hebt om te twijfelen aan de geestesvermogens van de
persoon in kwestie, omdat hij signalen van vergeetachtigheid of verwardheid
vertoont (Alzheimer, Korsakov, ouderdom, verstandelijke handicap, maar ook
onder druk staan, depressiviteit etc.) wat doe je dan? Dan volg je het
“Stappenplan Beoordeling Wilsbekwaamheid ten behoeve van notariële
dienstverlening”.
Vraag 2: Moeten er bij het opmaken van een testament getuigen
aanwezig zijn? Waarom/wanneer wel/niet?
Antwoord vraag 2
Bij het passeren van een testament hoeven geen getuigen meer aanwezig te zijn.
Vóór de invoering van de huidige Notariswet was het bij elk testament een