§15.1 Evenwicht en zintuigcellen
Evenwichtszintuigen registreren wat de stand van je hoofd is ten opzichte
van de zwaartekracht
Evenwichtsorgaan (Binas 87D)
- 2 stuks
- Gelegen in het binnenoor.
- Het vestibulum (gevuld met endolymfe)
is het centrale deel.
o Beide maculae nemen de
rechtlijnige versnellingen en
vertragingen van het hoofd waar.
De zintuigcellen in de
macula steken met lange
ciliën in een geleilaag met daarbovenop kalksteentjes.
De massa van de kalksteentjes maakt ze gevoelig
voor de zwaartekracht en geeft de geleilaag een
‘traagheid’.
- 3 halfcirkelvormige kanalen (gevuld met endolymfe) in drie
dimensionale vlakken loodrecht op elkaar langs een x-, y- en z-as.
o Aan de basis van elk kanaal bevindt zich een cupula (=knobbel
met zintuigcellen)
De cupulae nemen draaibewegingen van het hoofd waar.
o Boven kanaal = ja knikken
o Zijkanaal = nee schudden
o Achter kanaal = je hoofd van links naar rechts naar de
schouder laten zakken
- Het vestibulum en de halfcirkelvormige kanalen zijn gevuld met
endolymfe.
Hoe werkt het vaststellen van een rechtlijnige beweging?
1. Er vindt een rechtlijnige beweging plaats
2. Kalksteentjes op de geleilaag in de macula komen in beweging
3. Geleilaag komt ook in beweging
4. De zintuigharen worden gebogen
5. Zintuigcellen sturen impulsen naar het evenwichtscentrum van de
hersenstam
Hoe werkt het vaststellen van een draaibeweging?
1. Er vindt een draaibeweging plaats
2. Endolymfe in de cupula beweegt niet gelijk mee
3. Endolymfe komt in beweging en neemt de cupula mee
, 4. Zintuigharen buigen
5. Zintuigcellen sturen impulsen naar het evenwichtscentrum van de
hersenstam
Het belang van waarnemen is dat je kan reageren op het milieu (intern &
extern) het vergroten van overlevingskansen.
Externe prikkel: invloed uit de omgeving op een organisme. Bijhorende
zintuigen:
- Horen
- Zien
o Prikkel elektromagnetische stralen in het zichtbare
spectrum
o 4 zintuigsoorten: 3 die kleuren waarnemen, 1 die lichtsterkte
waarneemt.
- Ruiken
- Proeven
- Voelen
- Balans/zwaartekracht
Interne prikkel: afkomstig uit het lichaam zelf. Bijhorende zintuigen:
- Bloeddruk
- pH waarde bloed
- CO2 gehalte bloed
- Hormonen
Zintuig: receptor, bijhorende zenuwcellen en een deel van de hersenen die
de informatie verwerkt.
Zintuigcellen = receptorcellen = ze maken verwerking van informatie
mogelijk
Soorten receptorcellen:
- Mechanoreceptoren = gevoelig voor mechanische prikkeling
o Druk, het buigen van zintuigharen, geluidstrillingen, beweging,
spierspanning of tast
Evenwichtszintuigen registreren wat de stand van je hoofd is ten opzichte
van de zwaartekracht
Evenwichtsorgaan (Binas 87D)
- 2 stuks
- Gelegen in het binnenoor.
- Het vestibulum (gevuld met endolymfe)
is het centrale deel.
o Beide maculae nemen de
rechtlijnige versnellingen en
vertragingen van het hoofd waar.
De zintuigcellen in de
macula steken met lange
ciliën in een geleilaag met daarbovenop kalksteentjes.
De massa van de kalksteentjes maakt ze gevoelig
voor de zwaartekracht en geeft de geleilaag een
‘traagheid’.
- 3 halfcirkelvormige kanalen (gevuld met endolymfe) in drie
dimensionale vlakken loodrecht op elkaar langs een x-, y- en z-as.
o Aan de basis van elk kanaal bevindt zich een cupula (=knobbel
met zintuigcellen)
De cupulae nemen draaibewegingen van het hoofd waar.
o Boven kanaal = ja knikken
o Zijkanaal = nee schudden
o Achter kanaal = je hoofd van links naar rechts naar de
schouder laten zakken
- Het vestibulum en de halfcirkelvormige kanalen zijn gevuld met
endolymfe.
Hoe werkt het vaststellen van een rechtlijnige beweging?
1. Er vindt een rechtlijnige beweging plaats
2. Kalksteentjes op de geleilaag in de macula komen in beweging
3. Geleilaag komt ook in beweging
4. De zintuigharen worden gebogen
5. Zintuigcellen sturen impulsen naar het evenwichtscentrum van de
hersenstam
Hoe werkt het vaststellen van een draaibeweging?
1. Er vindt een draaibeweging plaats
2. Endolymfe in de cupula beweegt niet gelijk mee
3. Endolymfe komt in beweging en neemt de cupula mee
, 4. Zintuigharen buigen
5. Zintuigcellen sturen impulsen naar het evenwichtscentrum van de
hersenstam
Het belang van waarnemen is dat je kan reageren op het milieu (intern &
extern) het vergroten van overlevingskansen.
Externe prikkel: invloed uit de omgeving op een organisme. Bijhorende
zintuigen:
- Horen
- Zien
o Prikkel elektromagnetische stralen in het zichtbare
spectrum
o 4 zintuigsoorten: 3 die kleuren waarnemen, 1 die lichtsterkte
waarneemt.
- Ruiken
- Proeven
- Voelen
- Balans/zwaartekracht
Interne prikkel: afkomstig uit het lichaam zelf. Bijhorende zintuigen:
- Bloeddruk
- pH waarde bloed
- CO2 gehalte bloed
- Hormonen
Zintuig: receptor, bijhorende zenuwcellen en een deel van de hersenen die
de informatie verwerkt.
Zintuigcellen = receptorcellen = ze maken verwerking van informatie
mogelijk
Soorten receptorcellen:
- Mechanoreceptoren = gevoelig voor mechanische prikkeling
o Druk, het buigen van zintuigharen, geluidstrillingen, beweging,
spierspanning of tast
