2.1 Introductie
Eenparige beweging een beweging waarbij de snelheid niet verandert.
Snelheid en afstand
s=v ∙t s=vgem∙ t
Waarbij:
s = de afstand (in m)
v(gem) = de (gemiddelde) constante snelheid (in m/s)
t = de tijd (in s)
Eigenschappen van krachten
Er zijn verschillende soorten krachten:
krachten die op afstand werken, zoals de zwaartekracht, de elektrische kracht en de
magnetische kracht;
krachten die alleen kunnen werken als er contact is, zoals spankracht, veerkracht en
wrijvingskracht.
Krachten hebben de volgende eigenschappen:
elke kracht heeft een richting;
elke kracht grijpt aan in een bepaald punt, bijvoorbeeld het contactpunt of het zwaartepunt;
elke kracht heeft een grootte die wordt uitgedrukt in newton (N).
2.2 Kracht verandert snelheid
Kracht en beweging
Als op hetzelfde voorwerp meerdere krachten werken die elkaar opheffen, is de nettokracht nul en
verandert de beweging niet.
Als de nettokracht niet nul is, zal het voorwerp versnellen of vertragen.
De nettokracht is nul
Als de nettokracht op een voorwerp nul is, verandert de snelheid van het voorwerp niet.
- Dit heet een eenparige beweging.
- Bij een eenparige beweging is de nettokracht dus nul.
- De nettokracht wordt ook wel de resulterende kracht (Fres) genoemd.
“Zolang er netto geen resulterende kracht op een voorwerp werkt, zal het altijd met een constante
snelheid blijven bewegen” – Newton’s eerste wet; de traagheidswet.
Nettokracht en versnelling
Als de nettokracht constant (maar niet nul) is, dan neemt de snelheid gelijkmatig toe of af.
- Dit heet een eenparige versnelde beweging.
Bij een grotere nettokracht op een voorwerp neemt de snelheid sneller toe of af.
, Een stroboscoop geeft lichtflitsen met gelijke tussenpozen:
- Als je ziet dat de afstand tussen de posities steeds groter wordt, dan is er een grotere
meewerkende nettokracht dan tegenwerkende nettokracht; de snelheid neemt toe.
- Als je ziet dat de afstand tussen de posities steeds kleiner wordt, dan is er een grotere
tegenwerkende nettokracht dan meewerkende nettokracht; de snelheid neemt af.
Een grafiek van de snelheid
Een snelheid,tijd-diagram (v,t-diagram) geeft weer hoe de snelheid van een object verandert over tijd:
- Is de nettokracht constant, dan is de grafiek in het v,t-diagram een stijgende of dalende
rechte lijn. De beweging is eenparig versneld of vertraagd.
- Is de nettokracht nul, dan is de grafiek in het v,t-diagram horizontaal. De beweging is
eenparig, de snelheid is constant.
- Hoe groter de nettokracht op een voorwerp is, des te steiler loopt de grafiek in het v,t-
diagram.
De versnelling bepalen uit het v,t-diagram
De versnelling van een voorwerp is de snelheidsverandering per seconde.
Bij een constante versnelling is de versnelling de steilheid of het hellingsgetal van de lijn.
∆v
a (gem)=
∆t
Waarbij:
- a(gem) = de versnelling (in m/s2)
- ∆ v = de snelheidsverandering (in m/s)
- ∆ t = de tijdsduur (in s)
Versnelling op een bepaald tijdstip bereken je door eerst een raaklijn aan de grafiek te tekenen:
dv
a= =steilheid van de raaklijk
dt
2.3 Versnellen en vertragen
Nettokracht en versnelling
Bij een versnelde (of vertraagde) beweging van een voorwerp is de versnelling (of vertraging)
evenredig met de nettokracht.
Invloed van massa op de versnelling
De versnelling is omgekeerd evenredig met de massa bij gelijke nettokracht.
Traagheid
Eenparige beweging een beweging waarbij de snelheid niet verandert.
Snelheid en afstand
s=v ∙t s=vgem∙ t
Waarbij:
s = de afstand (in m)
v(gem) = de (gemiddelde) constante snelheid (in m/s)
t = de tijd (in s)
Eigenschappen van krachten
Er zijn verschillende soorten krachten:
krachten die op afstand werken, zoals de zwaartekracht, de elektrische kracht en de
magnetische kracht;
krachten die alleen kunnen werken als er contact is, zoals spankracht, veerkracht en
wrijvingskracht.
Krachten hebben de volgende eigenschappen:
elke kracht heeft een richting;
elke kracht grijpt aan in een bepaald punt, bijvoorbeeld het contactpunt of het zwaartepunt;
elke kracht heeft een grootte die wordt uitgedrukt in newton (N).
2.2 Kracht verandert snelheid
Kracht en beweging
Als op hetzelfde voorwerp meerdere krachten werken die elkaar opheffen, is de nettokracht nul en
verandert de beweging niet.
Als de nettokracht niet nul is, zal het voorwerp versnellen of vertragen.
De nettokracht is nul
Als de nettokracht op een voorwerp nul is, verandert de snelheid van het voorwerp niet.
- Dit heet een eenparige beweging.
- Bij een eenparige beweging is de nettokracht dus nul.
- De nettokracht wordt ook wel de resulterende kracht (Fres) genoemd.
“Zolang er netto geen resulterende kracht op een voorwerp werkt, zal het altijd met een constante
snelheid blijven bewegen” – Newton’s eerste wet; de traagheidswet.
Nettokracht en versnelling
Als de nettokracht constant (maar niet nul) is, dan neemt de snelheid gelijkmatig toe of af.
- Dit heet een eenparige versnelde beweging.
Bij een grotere nettokracht op een voorwerp neemt de snelheid sneller toe of af.
, Een stroboscoop geeft lichtflitsen met gelijke tussenpozen:
- Als je ziet dat de afstand tussen de posities steeds groter wordt, dan is er een grotere
meewerkende nettokracht dan tegenwerkende nettokracht; de snelheid neemt toe.
- Als je ziet dat de afstand tussen de posities steeds kleiner wordt, dan is er een grotere
tegenwerkende nettokracht dan meewerkende nettokracht; de snelheid neemt af.
Een grafiek van de snelheid
Een snelheid,tijd-diagram (v,t-diagram) geeft weer hoe de snelheid van een object verandert over tijd:
- Is de nettokracht constant, dan is de grafiek in het v,t-diagram een stijgende of dalende
rechte lijn. De beweging is eenparig versneld of vertraagd.
- Is de nettokracht nul, dan is de grafiek in het v,t-diagram horizontaal. De beweging is
eenparig, de snelheid is constant.
- Hoe groter de nettokracht op een voorwerp is, des te steiler loopt de grafiek in het v,t-
diagram.
De versnelling bepalen uit het v,t-diagram
De versnelling van een voorwerp is de snelheidsverandering per seconde.
Bij een constante versnelling is de versnelling de steilheid of het hellingsgetal van de lijn.
∆v
a (gem)=
∆t
Waarbij:
- a(gem) = de versnelling (in m/s2)
- ∆ v = de snelheidsverandering (in m/s)
- ∆ t = de tijdsduur (in s)
Versnelling op een bepaald tijdstip bereken je door eerst een raaklijn aan de grafiek te tekenen:
dv
a= =steilheid van de raaklijk
dt
2.3 Versnellen en vertragen
Nettokracht en versnelling
Bij een versnelde (of vertraagde) beweging van een voorwerp is de versnelling (of vertraging)
evenredig met de nettokracht.
Invloed van massa op de versnelling
De versnelling is omgekeerd evenredig met de massa bij gelijke nettokracht.
Traagheid