HOOFDSTUK 1
Begrip Definitie
Sociale psychologie Het wetenschappelijke vakgebied dat onderzoekt hoe individuele
gedachten en gedrag worden beïnvloed door sociale situaties
Toegepaste sociale Het toepassen van theorieën, principes en methoden uit de sociale
psychologie psychologie om sociale problemen te begrijpen en op te lossen
Construct Een duidelijk gedefinieerd latent kenmerk dat niet direct
observeerbaar is, maar wel gemeten kan worden (bijv. attitude)
Principe Een uitspraak over hoe een psychologisch proces werkt en hoe
mensen denken of zich gedragen
Theorie Een samenhangend geheel van principes en constructen dat
gedrag beschrijft, verklaart en voorspelt
Hypothese Een toetsbare voorspelling die is afgeleid uit een theorie
Model Een kader waarin meerdere theorieën en principes worden
gecombineerd om verbanden tussen processen te beschrijven
Begrip Definitie
Deductieve Een aanpak waarbij je begint met een theorie en onderzoekt of die
benadering theorie gedrag kan verklaren
Inductieve Een aanpak waarbij je begint met een probleem en daarna kijkt welke
benadering theorieën dit kunnen verklaren
Veldonderzoek Onderzoek dat plaatsvindt in een natuurlijke omgeving, met hoge
generaliseerbaarheid maar minder controle
Action research Een cyclus waarbij een probleem wordt geanalyseerd, een interventie
model wordt uitgevoerd en de resultaten worden geëvalueerd om te
verbeteren
Use-inspired Onderzoek dat gericht is op zowel het ontwikkelen van theorie als het
research oplossen van praktische problemen
Begrip Definitie
,Attributietheorie De theorie dat mensen gedrag verklaren door oorzaken toe te
schrijven aan de persoon (intern) of aan de situatie (extern)
Interne attributie Gedrag verklaren vanuit eigenschappen van de persoon
Externe attributie Gedrag verklaren vanuit de situatie of omgeving
Fundamental De neiging om gedrag van anderen aan hun persoonlijkheid toe
attribution error te schrijven en eigen gedrag aan de situatie
Cognitieve dissonantie Het psychologisch ongemak dat ontstaat wanneer gedachten en
gedrag niet met elkaar in overeenstemming zijn
Theory of Planned Theorie die stelt dat gedrag wordt bepaald door intentie, die
Behavior afhankelijk is van attitude, subjectieve normen en waargenomen
gedragscontrole
Zelfperceptietheorie Theorie dat mensen hun attitudes en gevoelens afleiden uit hun
eigen gedrag
Sociale invloed en overtuiging
Begrip Definitie
Conformity Het aanpassen van gedrag om overeen te komen met sociale
normen of verwachtingen
Imitation Het (vaak onbewust) nadoen van gedrag van anderen
Compliance Gedragsverandering als reactie op een expliciet verzoek
Obedience Gedragsverandering als reactie op een bevel van een autoriteit
Elaboration Model dat onderscheid maakt tussen een centrale (bewuste) en
Likelihood Model perifere (oppervlakkige) route van overtuiging
Centrale route Overtuiging via bewuste en kritische verwerking van informatie
Perifere route Overtuiging via oppervlakkige signalen zonder diep nadenken
Reactantie De neiging om weerstand te bieden wanneer iemand het gevoel
heeft dat zijn vrijheid wordt beperkt
HOOFDSTUK 2
Begrip Definitie
, Ingroup bias De neiging om de eigen groep positiever te beoordelen dan andere
groepen
Stereotypes Algemene overtuigingen over een groep mensen
Prejudice Negatieve houding tegenover iemand op basis van
(vooroordelen) groepslidmaatschap
Discriminatie Gedrag waarbij mensen ongelijk worden behandeld op basis van
hun groep
Contacthypothese Het idee dat contact tussen groepen vooroordelen vermindert
onder bepaalde voorwaarden (zoals samenwerking en gelijke
status)
Diffusion of Het verschijnsel dat mensen minder snel helpen als er meer
responsibility omstanders zijn
Pluralistic ignorance De neiging om gedrag van anderen te gebruiken om een situatie te
interpreteren, ook als dat misleidend is
Dual concern model Model dat stelt dat conflictgedrag wordt bepaald door het belang
dat iemand hecht aan zichzelf en aan de ander
Hoofdstuk 3: Interventies en Sociale Invloed
Begrip Definitie
Toegepaste Een benadering die focust op observeerbaar gedrag als
gedragswetenschappelijke afhankelijke variabele in plaats van interne
benadering gebeurtenissen zoals gedachten
Three-term contingency De theoretische basis voor gedragsveranderende
interventies, bestaande uit de opeenvolging van
antecedenten, gedrag en consequenties
Antecedenten Stimuli die voorafgaan aan gedrag en hier richting aan
geven
Begrip Definitie
Sociale psychologie Het wetenschappelijke vakgebied dat onderzoekt hoe individuele
gedachten en gedrag worden beïnvloed door sociale situaties
Toegepaste sociale Het toepassen van theorieën, principes en methoden uit de sociale
psychologie psychologie om sociale problemen te begrijpen en op te lossen
Construct Een duidelijk gedefinieerd latent kenmerk dat niet direct
observeerbaar is, maar wel gemeten kan worden (bijv. attitude)
Principe Een uitspraak over hoe een psychologisch proces werkt en hoe
mensen denken of zich gedragen
Theorie Een samenhangend geheel van principes en constructen dat
gedrag beschrijft, verklaart en voorspelt
Hypothese Een toetsbare voorspelling die is afgeleid uit een theorie
Model Een kader waarin meerdere theorieën en principes worden
gecombineerd om verbanden tussen processen te beschrijven
Begrip Definitie
Deductieve Een aanpak waarbij je begint met een theorie en onderzoekt of die
benadering theorie gedrag kan verklaren
Inductieve Een aanpak waarbij je begint met een probleem en daarna kijkt welke
benadering theorieën dit kunnen verklaren
Veldonderzoek Onderzoek dat plaatsvindt in een natuurlijke omgeving, met hoge
generaliseerbaarheid maar minder controle
Action research Een cyclus waarbij een probleem wordt geanalyseerd, een interventie
model wordt uitgevoerd en de resultaten worden geëvalueerd om te
verbeteren
Use-inspired Onderzoek dat gericht is op zowel het ontwikkelen van theorie als het
research oplossen van praktische problemen
Begrip Definitie
,Attributietheorie De theorie dat mensen gedrag verklaren door oorzaken toe te
schrijven aan de persoon (intern) of aan de situatie (extern)
Interne attributie Gedrag verklaren vanuit eigenschappen van de persoon
Externe attributie Gedrag verklaren vanuit de situatie of omgeving
Fundamental De neiging om gedrag van anderen aan hun persoonlijkheid toe
attribution error te schrijven en eigen gedrag aan de situatie
Cognitieve dissonantie Het psychologisch ongemak dat ontstaat wanneer gedachten en
gedrag niet met elkaar in overeenstemming zijn
Theory of Planned Theorie die stelt dat gedrag wordt bepaald door intentie, die
Behavior afhankelijk is van attitude, subjectieve normen en waargenomen
gedragscontrole
Zelfperceptietheorie Theorie dat mensen hun attitudes en gevoelens afleiden uit hun
eigen gedrag
Sociale invloed en overtuiging
Begrip Definitie
Conformity Het aanpassen van gedrag om overeen te komen met sociale
normen of verwachtingen
Imitation Het (vaak onbewust) nadoen van gedrag van anderen
Compliance Gedragsverandering als reactie op een expliciet verzoek
Obedience Gedragsverandering als reactie op een bevel van een autoriteit
Elaboration Model dat onderscheid maakt tussen een centrale (bewuste) en
Likelihood Model perifere (oppervlakkige) route van overtuiging
Centrale route Overtuiging via bewuste en kritische verwerking van informatie
Perifere route Overtuiging via oppervlakkige signalen zonder diep nadenken
Reactantie De neiging om weerstand te bieden wanneer iemand het gevoel
heeft dat zijn vrijheid wordt beperkt
HOOFDSTUK 2
Begrip Definitie
, Ingroup bias De neiging om de eigen groep positiever te beoordelen dan andere
groepen
Stereotypes Algemene overtuigingen over een groep mensen
Prejudice Negatieve houding tegenover iemand op basis van
(vooroordelen) groepslidmaatschap
Discriminatie Gedrag waarbij mensen ongelijk worden behandeld op basis van
hun groep
Contacthypothese Het idee dat contact tussen groepen vooroordelen vermindert
onder bepaalde voorwaarden (zoals samenwerking en gelijke
status)
Diffusion of Het verschijnsel dat mensen minder snel helpen als er meer
responsibility omstanders zijn
Pluralistic ignorance De neiging om gedrag van anderen te gebruiken om een situatie te
interpreteren, ook als dat misleidend is
Dual concern model Model dat stelt dat conflictgedrag wordt bepaald door het belang
dat iemand hecht aan zichzelf en aan de ander
Hoofdstuk 3: Interventies en Sociale Invloed
Begrip Definitie
Toegepaste Een benadering die focust op observeerbaar gedrag als
gedragswetenschappelijke afhankelijke variabele in plaats van interne
benadering gebeurtenissen zoals gedachten
Three-term contingency De theoretische basis voor gedragsveranderende
interventies, bestaande uit de opeenvolging van
antecedenten, gedrag en consequenties
Antecedenten Stimuli die voorafgaan aan gedrag en hier richting aan
geven
