AI en Technologie in BCO
Master Beleid, Communicatie & Organisatie
Inhoudsopgave
WEEK 1 ................................................................................................................................................... 2
COLLEGE 1 AANTEKENINGEN .................................................................................................................... 2
Literatuur college 1 – Technology driven changes in work and employment, Cascio &
Montealegre, 2016 ....................................................................................................................... 6
Begrippen: ..................................................................................................................................... 9
COLLEGE 2 TECHNOLOGIE & PRODUCTIE ................................................................................................ 12
De industriële revolutie (video) ................................................................................................. 15
Literatuur college 2 – The Bitisch Industrial Revolution in Global Perspective, Allen, 2009 . 16
WEEK 2 ................................................................................................................................................. 19
COLLEGE 3 COMMUNICATIE .................................................................................................................. 19
Literatuur college 3 – Control through communication, Yates (1989) ................................. 22
Begrippen: ................................................................................................................................... 25
COLLEGE 4 KENNISECONOMIE ............................................................................................................... 26
Literatuur college 4 –The knowledge of Economy, Powell & Snellman (2004).................... 29
WEEK 3 ................................................................................................................................................. 33
COLLEGE 5 NETWERK & VERBINDING ...................................................................................................... 33
Literatuur college 5 The Autonomy Paradox, Mazmanian, Orlikowski & Yates, 2013 ......... 37
Literatuur college 5 Have smartphones destroyed a generation? Twenge, 2017 ............. 38
COLLEGE 6 CREATIVITY ......................................................................................................................... 40
Literatuur college 6 Bruns & Long Lingo, 2023 ......................................................................... 48
Begrippen: ................................................................................................................................... 49
WEEK 4 ................................................................................................................................................. 50
COLLEGE 7 IDENTITEIT ............................................................................................................................ 50
Literatuur college 7 From creation to curation, Hurkmans, Bruns & Heusinkveld, 2025 ...... 53
Literatuur college 7 Human Feedback Training, Jeroen van Bergeijk, 2025 ....................... 54
COLLEGE 8 MACHT & CONTROLE .......................................................................................................... 56
Literatuur college 8 Algorithms at work, Kellogg et al., 2020 ................................................. 61
WEEK 5 ................................................................................................................................................. 63
COLLEGE 9 GASTCOLLEGE ELMIRA VAN DEN BROEK ................................................................................. 63
Literatuur college 9 Is there fairness in AI? Van den Broek et al., 2025 ................................ 66
COLLEGE 10 INTELLIGENTE TECHNOLOGIE: TRANSPARANTIE & KWANTIFICATIE ............................................... 71
Literatuur college 10 Becker et. al, 2025 .................................................................................. 73
Literatuur college 10 To Engage or not to Engage with Ai for Critical Judgements.
Lebovitz et al. 2022 ..................................................................................................................... 76
Begrippen: ................................................................................................................................... 78
WEEK 6 ................................................................................................................................................. 80
COLLEGE 11 ONDERWIJS, ARBEID EN MILIEU............................................................................................. 80
Literatuur college 11 Jagged Technological Frontier, Dell’Acqua et. Al. 2023 ................. 82
COLLEGE 12 RESPONSIE COLLEGE .......................................................................................................... 85
1
, Week 1
College 1 aantekeningen
Soorten technologie
Analoge technologie
- Productie
- Communicatie
Digitale technologie
- Creativiteit
- Netwerk & verbinding
- Kennis economie
Intelligentie technologie
- Identiteit
- Macht & controle
- Beleid & etihek
- Transparantie & kwantificatie
- Onderwijs, arbeid en milieu
Technologie volgens Arthur
- Niet: losse apparaten of tools
- Wel: een combinatie van werkingsprocessen die een functie vervult.
o Werkingsprincipe = fundamentele manier waarop een technologie iets
mogelijk maakt
- Elke technologie is een ‘assemblage van andere technologieen’
- Technologien vormen samen een ecosysteem dat zich ontwikkeld.
Assemblage van techonologieen à rekenlogics, opslag, hardware, software,
verbinding met netwerk.
Tot begin 1970 à automatisering van grootschalige, routlijnematige berekeningen
en administratie boehouding, loonadministratie, plannen, stratestiek en militaire
toepassingen.
Jaren 1990 à verspreiding van computers en internet in prive-huishoudens.
Innovatie = combinatorische ontwikkeling
Hercombinatie, is niet spontane vondst. Als technologieen altijd voortbouwen op
elkaar, waar komt vernieuwing dan vandaan?
- Vernieuwing ontstaat uit nieuwe combinaties van bestaande technologieen
en principes.
Wat betekent dit voor hoe organisaties innovatie organiseren?
- Innovatie = combineren en hergebruiken van bestaande technologieen,
vaak verspreid over afdelingen, disciplines en netwerken.
2
,Incrementeel vs disruptief
Incrementele innovatie
- Stapsgweijs verbetering, maar meer van hetzelfde
Disruptieve innovatie
- Mist verfijning
- Presentatieproblemen omdat de technologie nieuw is
- Voor beperkt publiek
- Nog geen duidelijke praktische toepassing
Techonolgie in organisaties
- Maakt organiseren op schaal mogelijk
o Technologie maakt coordineren over tijd, ruimte en hierarchie heen
mogelijk en schaalvergroting en complexiteit beheersbaar.
- Herstructureert werk, macht en verantwoordelijkheden
o Door taken te standaardiseren en te automatiseren verschuift wie
beslissingen neemt, wie controle uitoefent en welke vaardigheden
worden gewaardeerd.
- Betekent wederzijdse ontwikkeling
o Organisaties ontwerpen en gebruiken technologie op basis van hun
doelen en routines, terwijl technologie op haar beurt organisatorische
vormen, processen en identitetien verandert.
Arbeid, wat is dat? à Work is “the application of human, informational, physical, and
other resources to produce products/ services.” (Alter, 2013).
3 tijdperken leiden naar onze huidige samenleving
1. Agrarisch
a. Gebruik van kracht en natuurlijke elementen
2. Industrieel
a. Stoom (machines) & brandstof als kerninfrastructuur
3. Digitaal
a. Gedigitaliseerde gegevens, informatie en kennis
Gevolgen van technologie voor banen I
- Auto:
o ↓ de smid, deze verdwijnt bijna.
o ↑ auto productie en verkoop.
- Digitale revolutie:
o ↓ Typist, reisagent, bankbediende, productielijn banen
o ↑ Programmeurs, webdesigners
3
, Gevolgen van technologie voor banen II
- Technologische vooruitgang maakt veel soorten banen teniet
o Gemiddelde werknemer is er slechter aan toe dan voorheen
(Brynjolfsson & McAfee 2014, Rotman 2013).
- De digitale revolutie creeert een kloof tussen een geschoolde, rijke
minderheid en de rest van de samenleving.
o De resulteerd in een uitholling van de middenklasse. Er verdwijnen
steeds meer banen in het middensegment.
à nieuwe vaardigheden nodig.
Technologie adoptie randvoorwaarden:
1. Bruikbaarheid
a. Is de technologie gebruiksvriendelijk
2. Zelfredzaamheid gebruiker
a. Bekwaam gebruiker om nieuwe technologie te leren gebruiken
3. Voordeel
a. Wat heeft de technologie te bieden
4. Sociale aanvaarding
a. Peer pressure
Automatisering
Het gebruik van technologie (zoals software en systemen) om taken automatisch uit
te voeren, zonder dat daar steeds menselijke handelingen voor nodig zijn.
- Software voor boekhouding en accounting taken
o 2004 – 2015: minimaal 40% fulltime medewerkers op financiele
afdelingen van grote bedrijven.
Robotisering (voorbeeld, hoef je niet te kennen)
Het proces waarbij machines en robots taken van mensen overnemen.
- FANU
- Wereldmarktleider
- Fabrieksautomatisering.
- Precision engeneering
- “Manufacturing excellence”
- “long hours of continuous and unmanned machining”
Voorbeeld Kiva @ Amazon (voorbeeld, hoef je niet te kennen)
- 2012 à amazong neemt Kiva over. 775 miljoen dollar. Dozen klaarzetten ging
van 60 – 75 minuten handmatig naar 15 min met robotisering.
- 2015 à 30.000 kiva’s in 13 van de 70 magazijnen.
- 2025 à meer dan 1 miljoen robots in meer dan 350 magazijnen.
Wearables
Verzamelen data van de drager en/of omgeving
1. Quantified self
4
Master Beleid, Communicatie & Organisatie
Inhoudsopgave
WEEK 1 ................................................................................................................................................... 2
COLLEGE 1 AANTEKENINGEN .................................................................................................................... 2
Literatuur college 1 – Technology driven changes in work and employment, Cascio &
Montealegre, 2016 ....................................................................................................................... 6
Begrippen: ..................................................................................................................................... 9
COLLEGE 2 TECHNOLOGIE & PRODUCTIE ................................................................................................ 12
De industriële revolutie (video) ................................................................................................. 15
Literatuur college 2 – The Bitisch Industrial Revolution in Global Perspective, Allen, 2009 . 16
WEEK 2 ................................................................................................................................................. 19
COLLEGE 3 COMMUNICATIE .................................................................................................................. 19
Literatuur college 3 – Control through communication, Yates (1989) ................................. 22
Begrippen: ................................................................................................................................... 25
COLLEGE 4 KENNISECONOMIE ............................................................................................................... 26
Literatuur college 4 –The knowledge of Economy, Powell & Snellman (2004).................... 29
WEEK 3 ................................................................................................................................................. 33
COLLEGE 5 NETWERK & VERBINDING ...................................................................................................... 33
Literatuur college 5 The Autonomy Paradox, Mazmanian, Orlikowski & Yates, 2013 ......... 37
Literatuur college 5 Have smartphones destroyed a generation? Twenge, 2017 ............. 38
COLLEGE 6 CREATIVITY ......................................................................................................................... 40
Literatuur college 6 Bruns & Long Lingo, 2023 ......................................................................... 48
Begrippen: ................................................................................................................................... 49
WEEK 4 ................................................................................................................................................. 50
COLLEGE 7 IDENTITEIT ............................................................................................................................ 50
Literatuur college 7 From creation to curation, Hurkmans, Bruns & Heusinkveld, 2025 ...... 53
Literatuur college 7 Human Feedback Training, Jeroen van Bergeijk, 2025 ....................... 54
COLLEGE 8 MACHT & CONTROLE .......................................................................................................... 56
Literatuur college 8 Algorithms at work, Kellogg et al., 2020 ................................................. 61
WEEK 5 ................................................................................................................................................. 63
COLLEGE 9 GASTCOLLEGE ELMIRA VAN DEN BROEK ................................................................................. 63
Literatuur college 9 Is there fairness in AI? Van den Broek et al., 2025 ................................ 66
COLLEGE 10 INTELLIGENTE TECHNOLOGIE: TRANSPARANTIE & KWANTIFICATIE ............................................... 71
Literatuur college 10 Becker et. al, 2025 .................................................................................. 73
Literatuur college 10 To Engage or not to Engage with Ai for Critical Judgements.
Lebovitz et al. 2022 ..................................................................................................................... 76
Begrippen: ................................................................................................................................... 78
WEEK 6 ................................................................................................................................................. 80
COLLEGE 11 ONDERWIJS, ARBEID EN MILIEU............................................................................................. 80
Literatuur college 11 Jagged Technological Frontier, Dell’Acqua et. Al. 2023 ................. 82
COLLEGE 12 RESPONSIE COLLEGE .......................................................................................................... 85
1
, Week 1
College 1 aantekeningen
Soorten technologie
Analoge technologie
- Productie
- Communicatie
Digitale technologie
- Creativiteit
- Netwerk & verbinding
- Kennis economie
Intelligentie technologie
- Identiteit
- Macht & controle
- Beleid & etihek
- Transparantie & kwantificatie
- Onderwijs, arbeid en milieu
Technologie volgens Arthur
- Niet: losse apparaten of tools
- Wel: een combinatie van werkingsprocessen die een functie vervult.
o Werkingsprincipe = fundamentele manier waarop een technologie iets
mogelijk maakt
- Elke technologie is een ‘assemblage van andere technologieen’
- Technologien vormen samen een ecosysteem dat zich ontwikkeld.
Assemblage van techonologieen à rekenlogics, opslag, hardware, software,
verbinding met netwerk.
Tot begin 1970 à automatisering van grootschalige, routlijnematige berekeningen
en administratie boehouding, loonadministratie, plannen, stratestiek en militaire
toepassingen.
Jaren 1990 à verspreiding van computers en internet in prive-huishoudens.
Innovatie = combinatorische ontwikkeling
Hercombinatie, is niet spontane vondst. Als technologieen altijd voortbouwen op
elkaar, waar komt vernieuwing dan vandaan?
- Vernieuwing ontstaat uit nieuwe combinaties van bestaande technologieen
en principes.
Wat betekent dit voor hoe organisaties innovatie organiseren?
- Innovatie = combineren en hergebruiken van bestaande technologieen,
vaak verspreid over afdelingen, disciplines en netwerken.
2
,Incrementeel vs disruptief
Incrementele innovatie
- Stapsgweijs verbetering, maar meer van hetzelfde
Disruptieve innovatie
- Mist verfijning
- Presentatieproblemen omdat de technologie nieuw is
- Voor beperkt publiek
- Nog geen duidelijke praktische toepassing
Techonolgie in organisaties
- Maakt organiseren op schaal mogelijk
o Technologie maakt coordineren over tijd, ruimte en hierarchie heen
mogelijk en schaalvergroting en complexiteit beheersbaar.
- Herstructureert werk, macht en verantwoordelijkheden
o Door taken te standaardiseren en te automatiseren verschuift wie
beslissingen neemt, wie controle uitoefent en welke vaardigheden
worden gewaardeerd.
- Betekent wederzijdse ontwikkeling
o Organisaties ontwerpen en gebruiken technologie op basis van hun
doelen en routines, terwijl technologie op haar beurt organisatorische
vormen, processen en identitetien verandert.
Arbeid, wat is dat? à Work is “the application of human, informational, physical, and
other resources to produce products/ services.” (Alter, 2013).
3 tijdperken leiden naar onze huidige samenleving
1. Agrarisch
a. Gebruik van kracht en natuurlijke elementen
2. Industrieel
a. Stoom (machines) & brandstof als kerninfrastructuur
3. Digitaal
a. Gedigitaliseerde gegevens, informatie en kennis
Gevolgen van technologie voor banen I
- Auto:
o ↓ de smid, deze verdwijnt bijna.
o ↑ auto productie en verkoop.
- Digitale revolutie:
o ↓ Typist, reisagent, bankbediende, productielijn banen
o ↑ Programmeurs, webdesigners
3
, Gevolgen van technologie voor banen II
- Technologische vooruitgang maakt veel soorten banen teniet
o Gemiddelde werknemer is er slechter aan toe dan voorheen
(Brynjolfsson & McAfee 2014, Rotman 2013).
- De digitale revolutie creeert een kloof tussen een geschoolde, rijke
minderheid en de rest van de samenleving.
o De resulteerd in een uitholling van de middenklasse. Er verdwijnen
steeds meer banen in het middensegment.
à nieuwe vaardigheden nodig.
Technologie adoptie randvoorwaarden:
1. Bruikbaarheid
a. Is de technologie gebruiksvriendelijk
2. Zelfredzaamheid gebruiker
a. Bekwaam gebruiker om nieuwe technologie te leren gebruiken
3. Voordeel
a. Wat heeft de technologie te bieden
4. Sociale aanvaarding
a. Peer pressure
Automatisering
Het gebruik van technologie (zoals software en systemen) om taken automatisch uit
te voeren, zonder dat daar steeds menselijke handelingen voor nodig zijn.
- Software voor boekhouding en accounting taken
o 2004 – 2015: minimaal 40% fulltime medewerkers op financiele
afdelingen van grote bedrijven.
Robotisering (voorbeeld, hoef je niet te kennen)
Het proces waarbij machines en robots taken van mensen overnemen.
- FANU
- Wereldmarktleider
- Fabrieksautomatisering.
- Precision engeneering
- “Manufacturing excellence”
- “long hours of continuous and unmanned machining”
Voorbeeld Kiva @ Amazon (voorbeeld, hoef je niet te kennen)
- 2012 à amazong neemt Kiva over. 775 miljoen dollar. Dozen klaarzetten ging
van 60 – 75 minuten handmatig naar 15 min met robotisering.
- 2015 à 30.000 kiva’s in 13 van de 70 magazijnen.
- 2025 à meer dan 1 miljoen robots in meer dan 350 magazijnen.
Wearables
Verzamelen data van de drager en/of omgeving
1. Quantified self
4
