11.1 || man en vrouw
wanneer is een jongen vruchtbaar?
in de puberteit maken jongen zaadcellen, dit zijn hun voortplantingscellen.
de productie van die zaadcellen komt op gang daar hypofyse. die hormonen komen via je
bloed bij de zaadballen. Dan gebeuren er 2 dingen:
1. zaadballen maken zaadcellen -> jongen is vruchtbaar, vanaf eerste zaadlozing
2. zaadballen maken het hormoon, testosteron -> secundaire geslachtskenmerken
bijballen -> hierin worden de zaadballen opgeslagen
balzak -> hierin zitten 2 bijballen en 2 zaadballen
erectie -> penis wordt stijf, komt extra bloed
zwellichamen -> hierin komt het bloed tijdens een erectie, bevatten veel bloedvaten
zaadlozing:
1. spiertjes in bijballen trekken samen, en persen de zaadcellen in de zaadleiders
2. de zaadcellen gaan langs de zaadblaasjes naar de prostaat
3. zaadblaasjes en de prostaat voegen zaadvocht toe aan de zaadcellen -> sperma
4. het sperma komt in de urinebuis en via de urinebuis gaat het eruit
tijdens een zaadlozing kan er geen urine naar buiten komen, omdat een spiertje tussen de
prostaat en urineblaas, de urinebuis dichtknijpt
wanneer is een meisje vruchtbaar?
de voortplantingscellen van de vrouw zijn eicellen. een vrouw wordt geboren met ongeveer
400.000 onrijpe eicellen in de 2 eierstokken. als de eicellen rijp zijn is ze vruchtbaar.
1. hormonen uit de hypofyse geven de eierstokken een seintje
2. onrijpe eicel neemt vocht en voedingsstoffen op
3. als ze voor het eerst ongesteld is, is ze vruchtbaar
wanneer wordt een meisje ongesteld?
in de eierstokken wordt oestrogeen geproduceerd -> secundaire geslachtskenmerken
menstruatiecyclus -> wat er van de ene menstruatie tot de volgende gebeurt:
1. er rijpt een eicel in een van de eierstokken. de eicel ligt in de follikel en neemt vocht
en voedingsstoffen op.
2. het baarmoederslijmvlies wordt dikker en er komen meer bloedvaten in.
3. ovulatie / eisprong, de eicel is rijp en komt in de eileider. de eicel blijft dan 12 tot 24
uur in leven en gaat ondertussen richting de baarmoeder. de dagen rond de eisprong
vormen de vruchtbare periode van de vrouw.
4. menstruatie, het baarmoederslijmvlies laat los na twee weken en komt samen met
bloed uit de vagina.
, hoe wordt de menstruatiecyclus geregeld?
de menstruatiecyclus wordt geregeld door:
● 2 hormonen uit de hypofyse
● 2 hormonen uit de follikel
FSH -> follikel stimulerend hormoon
LH -> luteïniserend hormoon
cyclus (gaat de hele tijd door):
1. aan het begin van de cyclus -> hypofyse geeft het hormoon -> FSH
er komt dus meer FSH in het bloed, en dat stimuleert de groei van de follikel
2. de groeiende follikel produceert voor de ovulatie -> oestrogeen
oestrogeen:
● remt de productie van FSH waardoor er geen nieuwe eicellen rijpen
● stimuleert de groei van baarmoederslijmvlies
● stimuleert de productie van LH
3. door stijging van LH -> komt de ovulatie
4. na de ovulatie:
● zorgt LH -> de lege follikel in de eierstok gaat groeien en geel gekleurd vet
opneemt-> gele lichaam
5. het gele lichaam produceert -> oestrogeen en progesteron
progesteron:
● remt de productie van -> FSH en LH
● daardoor rijpen geen eicellen meer
● stimuleert groei en doorbloeding van baarmoederslijmvlies
6. als de eicel niet bevrucht is neemt de productie van oestrogeen en progesteron af
wanneer is een jongen vruchtbaar?
in de puberteit maken jongen zaadcellen, dit zijn hun voortplantingscellen.
de productie van die zaadcellen komt op gang daar hypofyse. die hormonen komen via je
bloed bij de zaadballen. Dan gebeuren er 2 dingen:
1. zaadballen maken zaadcellen -> jongen is vruchtbaar, vanaf eerste zaadlozing
2. zaadballen maken het hormoon, testosteron -> secundaire geslachtskenmerken
bijballen -> hierin worden de zaadballen opgeslagen
balzak -> hierin zitten 2 bijballen en 2 zaadballen
erectie -> penis wordt stijf, komt extra bloed
zwellichamen -> hierin komt het bloed tijdens een erectie, bevatten veel bloedvaten
zaadlozing:
1. spiertjes in bijballen trekken samen, en persen de zaadcellen in de zaadleiders
2. de zaadcellen gaan langs de zaadblaasjes naar de prostaat
3. zaadblaasjes en de prostaat voegen zaadvocht toe aan de zaadcellen -> sperma
4. het sperma komt in de urinebuis en via de urinebuis gaat het eruit
tijdens een zaadlozing kan er geen urine naar buiten komen, omdat een spiertje tussen de
prostaat en urineblaas, de urinebuis dichtknijpt
wanneer is een meisje vruchtbaar?
de voortplantingscellen van de vrouw zijn eicellen. een vrouw wordt geboren met ongeveer
400.000 onrijpe eicellen in de 2 eierstokken. als de eicellen rijp zijn is ze vruchtbaar.
1. hormonen uit de hypofyse geven de eierstokken een seintje
2. onrijpe eicel neemt vocht en voedingsstoffen op
3. als ze voor het eerst ongesteld is, is ze vruchtbaar
wanneer wordt een meisje ongesteld?
in de eierstokken wordt oestrogeen geproduceerd -> secundaire geslachtskenmerken
menstruatiecyclus -> wat er van de ene menstruatie tot de volgende gebeurt:
1. er rijpt een eicel in een van de eierstokken. de eicel ligt in de follikel en neemt vocht
en voedingsstoffen op.
2. het baarmoederslijmvlies wordt dikker en er komen meer bloedvaten in.
3. ovulatie / eisprong, de eicel is rijp en komt in de eileider. de eicel blijft dan 12 tot 24
uur in leven en gaat ondertussen richting de baarmoeder. de dagen rond de eisprong
vormen de vruchtbare periode van de vrouw.
4. menstruatie, het baarmoederslijmvlies laat los na twee weken en komt samen met
bloed uit de vagina.
, hoe wordt de menstruatiecyclus geregeld?
de menstruatiecyclus wordt geregeld door:
● 2 hormonen uit de hypofyse
● 2 hormonen uit de follikel
FSH -> follikel stimulerend hormoon
LH -> luteïniserend hormoon
cyclus (gaat de hele tijd door):
1. aan het begin van de cyclus -> hypofyse geeft het hormoon -> FSH
er komt dus meer FSH in het bloed, en dat stimuleert de groei van de follikel
2. de groeiende follikel produceert voor de ovulatie -> oestrogeen
oestrogeen:
● remt de productie van FSH waardoor er geen nieuwe eicellen rijpen
● stimuleert de groei van baarmoederslijmvlies
● stimuleert de productie van LH
3. door stijging van LH -> komt de ovulatie
4. na de ovulatie:
● zorgt LH -> de lege follikel in de eierstok gaat groeien en geel gekleurd vet
opneemt-> gele lichaam
5. het gele lichaam produceert -> oestrogeen en progesteron
progesteron:
● remt de productie van -> FSH en LH
● daardoor rijpen geen eicellen meer
● stimuleert groei en doorbloeding van baarmoederslijmvlies
6. als de eicel niet bevrucht is neemt de productie van oestrogeen en progesteron af
