Universiteit
Hoofdstuk 1: Introduction to accounting and finance
Accounting
Accounting houdt zich bezig met het verzamelen, analyseren en communiceren
van financiële informatie. Het doel hierbij is om degene die de informatie
gebruiken beter onderbouwde beslissingen te laten nemen. Het doel van een
accountant is om de gebruikers van de informatie betere besluiten te laten
nemen die gebaseerd zijn op hun opgestelde financiële, boekhoudkundige
rapportages.
Finance
Finance of financieel management houdt zich bezig met de manieren waarop
fondsen voor een bedrijf worden geworven en geïnvesteerd. Dit vormt de kern
waar het in het bedrijfsleven om draait. Een bedrijf bestaat om fondsen te
werven bij investeerders (eigenaren en geldschieters) en die fondsen vervolgens
te gebruiken om investeringen te doen (apparatuur, panden, voorraden
enzovoorts) om welvaart te creëren.
Een goed begrip van financiën zou moeten helpen bij het identificeren van:
• De belangrijkste beschikbare financieringsvormen
• De kosten, baten en risico’s van elke financieringsvorm
• De risico’s verbonden aan elke vorm van financiering
• En de rol van financiële markten bij het verstrekken van financiering.
Indien er eenmaal geld is ingezameld, moet het worden geïnvesteerd op een
manier die het bedrijf een waardevol return zal opleveren.
Wie zijn de gebruikers van boekhoudkundige informatie?
Om boekhoudkundige informatie bruikbaar te maken dient een accountant te
weten voor wie de informatie bedoeld is. In de private sector zijn er een aantal
belangrijke gebruikersgroepen die belang hebben bij de boekhoudkundige
informatie van een onderneming:
Klanten
Eigenaren
Concurrenten
Managers
Geldschieters
Leveranciers
Medewerkers en hun vertegenwoordigers
Regering
Vertegenwoordigers van de gemeenschap
, Investeringsanalisten.
De tegenstrijdige belangen van gebruikers
Verschillende gebruikersgroepen binnen een bedrijf hebben eigen belangen die
kunnen botsen, vooral bij de verdeling van rijkdom. Zo kunnen managers
handelen in hun eigen voordeel in plaats van dat van de eigenaren, bijvoorbeeld
door zichzelf hoge beloningen toe te kennen. Accounting helpt om dit te
monitoren en transparant te maken, zodat eigenaren kunnen beoordelen of
beloningen passend zijn.
Ook kunnen belangen van geldschieters en eigenaren conflicteren, bijvoorbeeld
wanneer geleend geld niet volgens afspraken wordt gebruikt. Boekhoudkundige
informatie maakt het mogelijk om te controleren of aan deze voorwaarden wordt
voldaan.
Andere voorbeelden zijn:
Werknemers die willen controleren of ze een ‘fair share’ van het
gecreëerde vermogen ontvangen door het bedrijf en dat managers zich
houden aan overeengekomen winstverdelingsregelingen.
Regeringen die willen controleren of de eigenaren van een monopolie niet
profiteren van buitensporige winsten of dat eventuele prijsregels met
betrekking tot de goederen of diensten van het monopolie niet zijn
overtreden.
Hoe nuttig is boekhoudkundige informatie?
Boekhoudkundige informatie helpt de onzekerheid over de financiële positie en
prestaties van een bedrijf te verminderen. Het geeft inzicht in bijvoorbeeld de
mogelijkheid om winst uit te keren, leningen terug te betalen en werknemers te
belonen.
Daarnaast zijn er andere informatiebronnen, zoals gesprekken met managers,
media, websites en rapporten. Deze bieden context over ontwikkelingen zoals
concurrentie, technologie en economie. Samen met boekhoudkundige informatie
geven ze een vollediger beeld van de financiële gezondheid van een bedrijf.
Bewijs over het nut van accounting
De impact van boekhoudkundige informatie is moeilijk te beoordelen, dit kan
alleen indien een bedrijf aandelen verkoopt en hierover informatie deelt aan de
aandeel eigenaren, die met de informatie kunnen besluiten of ze aandelen willen
kopen of verkopen. Er kan niet gezegd worden of de productiekosten van de
boekhoudkundige rapporten het daadwerkelijk opwegen tegen de opbrengsten
van zo’n rapport. Het is echter wel mogelijk om verschillende soorten kwaliteiten
te identificeren die boekhoudkundige informatie moet bezitten om nuttig te zijn.
Een dienst leveren
Jaarrekeningen worden gezien als een dienst aan gebruikers zoals investeerders
en kredietverstrekkers. Om nuttig te zijn, moet financiële informatie twee
fundamentele kenmerken hebben: relevantie en getrouwe weergave.
,Relevantie betekent dat informatie beslissingen moet kunnen beïnvloeden,
bijvoorbeeld door te helpen bij het voorspellen of bevestigen van resultaten.
Alleen materiële (significante) informatie mag worden opgenomen.
Getrouwe weergave betekent dat informatie de economische realiteit correct
moet weergeven, volledig, neutraal en zo foutloos mogelijk.
Verdere kenmerken
Naast bovenstaande zijn er nog andere kenmerken die de bruikbaarheid
vergroten:
Vergelijkbaarheid maakt het mogelijk prestaties over tijd of tussen bedrijven
te vergelijken.
Verifieerbaarheid geeft zekerheid dat de informatie een juiste weergave is.
Tijdigheid betekent dat informatie op tijd beschikbaar moet zijn voor
besluitvorming.
Begrijpelijkheid houdt in dat informatie zo duidelijk mogelijk wordt
gepresenteerd.
Deze kenmerken vergroten de bruikbaarheid, maar maken informatie alleen
nuttig als zij al relevant en getrouw is.
Daarnaast moet altijd een kosten-batenafweging worden gemaakt: informatie
moet alleen worden verstrekt als de baten groter zijn dan de kosten. In de
praktijk is het echter moeilijk om deze kosten en baten precies te meten,
waardoor vaak subjectief oordeel nodig is.
De waarde van extra informatie neemt op een
gegeven moment af, bijvoorbeeld omdat zij
minder relevant wordt of omdat gebruikers
moeite hebben om een grote hoeveelheid
informatie te verwerken. De kosten van het
verzamelen en rapporteren van informatie
nemen daarentegen toe bij elke extra
toevoeging. Het optimale informatieniveau ligt
waar het verschil tussen waarde en kosten het
grootst is.
, Boekhoudkundige informatie is nuttig als het
relevant is (helpt bij voorspellen en
bevestigen) en een getrouwe weergave
geeft (volledig, neutraal en zonder fouten).
De bruikbaarheid wordt verder verbeterd
door vergelijkbaarheid, tijdigheid,
controleerbaarheid en begrijpelijkheid,
zolang de baten groter zijn dan de kosten.
Enhancing = Versterkend of verbeterend
Accounting kan worden gezien als onderdeel
van het informatiesysteem van een organisatie. Het levert financiële informatie
die gebruikers nodig hebben om beslissingen te nemen over schaarse middelen.
Een accountinginformatiesysteem omvat vier stappen:
1. Het verzamelen van relevante financiële informatie.
2. Het systematisch vastleggen ervan.
3. Het analyseren en interpreteren van de
informatie.
4. Het rapporteren ervan aan gebruikers.
De nadruk ligt vooral op analyse en rapportage,
omdat deze direct van belang zijn voor besluitvorming. Een goed werkend
systeem is essentieel; fouten (bijvoorbeeld in spreadsheets) kunnen leiden tot
verkeerde financiële beslissingen.
Management accounting en financial accounting
Accounting wordt meestal onderverdeeld in twee afzonderlijke onderdelen:
Management accounting: gericht op de informatiebehoeften van
managers.
Financial accounting: gericht op de informatiebehoeften van eigenaren
en kredietverstrekkers, maar ook nuttig voor andere externe gebruikers.
Doordat zij verschillende gebruikersgroepen bedienen, hebben beide richtingen
zich verschillend ontwikkeld. De belangrijkste verschillen zijn: