Hoorcollege 3 (11-09-23)
Belangrijke pedagogische denkers
Locke: "Een kind is als een wit papier, dus let op de onnozel dier: want soo daer
iemand quaet inprenten,soo is dat edel wit geschent”.
Geloofde in de maakbaarheid en opvoedbaarheid van kinderen. Opvallend: dit ging
niet om het karakter maar het verstand/kennis. Niet afkomst maar opvoeding telt!
Erasmus: bekend om zijn ideeën over onderwijs en opvoeding. Onderwijs liefst zo
vroeg als mogelijk om verval tot onhebbelijk ondeugdzaam gedrag te voorkomen.
Leren vindt vooral plaats: door imitatie, dus rolmodellen en goede opvoedomgeving
van groot belang. Geen lijfstraffen in het onderwijs maar uitgaan van intrinsieke
motivatie en nieuwsgierigheid van de leerling.
Zeer gelovige man die christelijke vroomheid zag als doel van de opvoeding.
Opvoeding van karakter was taak van de vader, verzorging van de moeder. Nette
manieren, beleefdheid, bescheidenheid en ingetogenheid van groot belang.
Rousseau: Beperk ouderlijke interventies (negatieve opvoeding) en volg de
natuurlijke ontwikkeling van het kind. “alles is goed zoals het uit de handen van de
schepper komt , alles raakt verdorven in de handen van de mens.”
De morele ontwikkeling is van belang, ontdek je eigen aard en intrinsieke motivaties.
Drie onderzoeksmethoden in de geesteswetenschappelijke pedagogiek:
1. Hermeneutisch (interpretatieleer): hypothese-observaties/literatuur erbij
zoeken-terug naar hypothese klopt: die nu nog?
2. Dialectisch: interesse in tegenstrijdigheden en hierover dan discussie
aangaan en nadenken.
> bijvoorbeeld: Individu moet centraal staan, maar toch heeft de samenleving
heel veel invloed, hoe hiermee om te gaan in de opvoeding?
3. Fenomenologisch: geen onderzoek in laboratorium situaties (zoals
bijvoorbeeld natuurkundigen), maar in de natuurlijke leefomgeving ( dus de
opvoedomgeving)
Zwarte en witte legende
,debat/discussie over: bestond er voor de Verlichting wel een kindertijd en gezins
gevoel
Zwarte legende: “gezin werd pas na de verlichting ontdekt”
Pas tijdens en na de verlichting heeft er een omslag plaatsgevonden in het
persoonlijk leven van mensen op het gebied van partnerkeuze (echtelijke liefde),
moeder-kind relatie en gezinsleven (gezinsleven en geborgenheid).
Discontinuïteit
Blijkt er weinig rouw bij overlijden van kinderen, hielden ze wel van hun kinderen?
Onverschilligheid van ouders, want van baby door een min of meer voedster (hoog
sterftecijfer onder kinderen).
Witte legende:
Er is sprake van continuïteit in het ontstaan van het moderne gezin. Via vooral
affectieve bronnen zoals dagboeken en briefwisselingen blijkt dat intensivering van
het gevoelsleven en ontwikkeling naar het moderne kerngezin al is ontstaan vanaf
de middeleeuwen.
Invloed van geboorte en sterfte op gezinsvorming in de 18e en 19e eeuw
De demografische transitie kent vier fasen:
1. een hoog geboortecijfer gecombineerd met een hoog sterftecijfer
2. een hoog geboortecijfer en een dalend sterftecijfer
3. een dalend geboortecijfer en een laag sterftecijfer
4. een laag geboortecijfer en een laag sterftecijfer
19e eeuw
Rol van opvoeders verschoof
De moeder was niet alleen verantwoordelijk voor de verzorging maar ook voor de
sociale en emotionele ontwikkeling.
Halverwege de 19e eeuw ontstond het "huiselijkheid ideaal"
De man
Kinderrechten
Eind 19e eeuw komen de arbeiders in opstand. Ze eisen hogere lonen, betere
voorzieningen en arbeidsomstandigheden.
, Daarnaast eisen ze dat kinderen naar school gaan en niet naar werk.
Dit leidde uiteindelijk tot enkele belangrijke sociale wetten die tussen (1889 en 1901)
werden ingevoerd: de arbeidswet, de ongevallenwet, de woningwet, de leerplichtwet
en de kinderwetten.
Het gaat om 3 kinderwetten uit 1901:
De burgerlijke kinderwet biedt de rechter de mogelijkheid om ouders die hun kind
verwaarlozen of mishandelen uit de ouderlijke macht te ontzetten of te ontheffen.
De strafrechtelijke kinderwet voorziet in een afzonderlijk jeugdstrafrecht tot 18 jaar
en in een breder scala aan straffen, variërend van berisping tot verblijf in een
tuchtschool, al dan niet in combinatie met de genoemde civielrechtelijke
maatregelen.
Kinderbeginselenwet omvat de regels en voorwaarden waaraan de uitvoerende
instellingen- rijksopvoedingsgestichten, tuchtscholen, particuliere tehuizen, voogdij
verenigingen en rechtbanken- moeten voldoen.
De strafrechtelijke kinderwet voorziet in een afzonderlijk jeugdstrafrecht ( tot 18 jaar)
en in een breder scala aan straffen, variërend van berisping tot verblijf in een
tuchtschool, al dan niet in combinatie met de genoemde civielrechtelijke
maatregelen.
Burgerlijke kinderwet biedt de rechter de mogelijkheid om ouders die hun kinderen
verwaarlozen of mishandelen uit de ouderlijke macht te ontzetten of te ontheffen. In
beide gevallen plaatst een rechter het kind uit huis.
Rechten van het kind:
Waarom?
bewustwording van Rechten van het kind
Kinderrechten als referentiekader in de pedagogische praktijk:
Referentiekader= Een combinatie van persoonlijke waarden, standpunten etc. Een
mens is zich maar deels bewust van zijn referentiekader.
3 soorten kinderrechten:
1) Provisierechten: (voorzieningen) rechten die gaan over wat een kind nodig
heeft om goed te kunnen leven , zich te ontwikkelen en veilig op te groeien.
Zoals het recht om op een veilige plek op te groeien, het recht op onderwijs,
gezondheidszorg en ruimte om te spelen.
Belangrijke pedagogische denkers
Locke: "Een kind is als een wit papier, dus let op de onnozel dier: want soo daer
iemand quaet inprenten,soo is dat edel wit geschent”.
Geloofde in de maakbaarheid en opvoedbaarheid van kinderen. Opvallend: dit ging
niet om het karakter maar het verstand/kennis. Niet afkomst maar opvoeding telt!
Erasmus: bekend om zijn ideeën over onderwijs en opvoeding. Onderwijs liefst zo
vroeg als mogelijk om verval tot onhebbelijk ondeugdzaam gedrag te voorkomen.
Leren vindt vooral plaats: door imitatie, dus rolmodellen en goede opvoedomgeving
van groot belang. Geen lijfstraffen in het onderwijs maar uitgaan van intrinsieke
motivatie en nieuwsgierigheid van de leerling.
Zeer gelovige man die christelijke vroomheid zag als doel van de opvoeding.
Opvoeding van karakter was taak van de vader, verzorging van de moeder. Nette
manieren, beleefdheid, bescheidenheid en ingetogenheid van groot belang.
Rousseau: Beperk ouderlijke interventies (negatieve opvoeding) en volg de
natuurlijke ontwikkeling van het kind. “alles is goed zoals het uit de handen van de
schepper komt , alles raakt verdorven in de handen van de mens.”
De morele ontwikkeling is van belang, ontdek je eigen aard en intrinsieke motivaties.
Drie onderzoeksmethoden in de geesteswetenschappelijke pedagogiek:
1. Hermeneutisch (interpretatieleer): hypothese-observaties/literatuur erbij
zoeken-terug naar hypothese klopt: die nu nog?
2. Dialectisch: interesse in tegenstrijdigheden en hierover dan discussie
aangaan en nadenken.
> bijvoorbeeld: Individu moet centraal staan, maar toch heeft de samenleving
heel veel invloed, hoe hiermee om te gaan in de opvoeding?
3. Fenomenologisch: geen onderzoek in laboratorium situaties (zoals
bijvoorbeeld natuurkundigen), maar in de natuurlijke leefomgeving ( dus de
opvoedomgeving)
Zwarte en witte legende
,debat/discussie over: bestond er voor de Verlichting wel een kindertijd en gezins
gevoel
Zwarte legende: “gezin werd pas na de verlichting ontdekt”
Pas tijdens en na de verlichting heeft er een omslag plaatsgevonden in het
persoonlijk leven van mensen op het gebied van partnerkeuze (echtelijke liefde),
moeder-kind relatie en gezinsleven (gezinsleven en geborgenheid).
Discontinuïteit
Blijkt er weinig rouw bij overlijden van kinderen, hielden ze wel van hun kinderen?
Onverschilligheid van ouders, want van baby door een min of meer voedster (hoog
sterftecijfer onder kinderen).
Witte legende:
Er is sprake van continuïteit in het ontstaan van het moderne gezin. Via vooral
affectieve bronnen zoals dagboeken en briefwisselingen blijkt dat intensivering van
het gevoelsleven en ontwikkeling naar het moderne kerngezin al is ontstaan vanaf
de middeleeuwen.
Invloed van geboorte en sterfte op gezinsvorming in de 18e en 19e eeuw
De demografische transitie kent vier fasen:
1. een hoog geboortecijfer gecombineerd met een hoog sterftecijfer
2. een hoog geboortecijfer en een dalend sterftecijfer
3. een dalend geboortecijfer en een laag sterftecijfer
4. een laag geboortecijfer en een laag sterftecijfer
19e eeuw
Rol van opvoeders verschoof
De moeder was niet alleen verantwoordelijk voor de verzorging maar ook voor de
sociale en emotionele ontwikkeling.
Halverwege de 19e eeuw ontstond het "huiselijkheid ideaal"
De man
Kinderrechten
Eind 19e eeuw komen de arbeiders in opstand. Ze eisen hogere lonen, betere
voorzieningen en arbeidsomstandigheden.
, Daarnaast eisen ze dat kinderen naar school gaan en niet naar werk.
Dit leidde uiteindelijk tot enkele belangrijke sociale wetten die tussen (1889 en 1901)
werden ingevoerd: de arbeidswet, de ongevallenwet, de woningwet, de leerplichtwet
en de kinderwetten.
Het gaat om 3 kinderwetten uit 1901:
De burgerlijke kinderwet biedt de rechter de mogelijkheid om ouders die hun kind
verwaarlozen of mishandelen uit de ouderlijke macht te ontzetten of te ontheffen.
De strafrechtelijke kinderwet voorziet in een afzonderlijk jeugdstrafrecht tot 18 jaar
en in een breder scala aan straffen, variërend van berisping tot verblijf in een
tuchtschool, al dan niet in combinatie met de genoemde civielrechtelijke
maatregelen.
Kinderbeginselenwet omvat de regels en voorwaarden waaraan de uitvoerende
instellingen- rijksopvoedingsgestichten, tuchtscholen, particuliere tehuizen, voogdij
verenigingen en rechtbanken- moeten voldoen.
De strafrechtelijke kinderwet voorziet in een afzonderlijk jeugdstrafrecht ( tot 18 jaar)
en in een breder scala aan straffen, variërend van berisping tot verblijf in een
tuchtschool, al dan niet in combinatie met de genoemde civielrechtelijke
maatregelen.
Burgerlijke kinderwet biedt de rechter de mogelijkheid om ouders die hun kinderen
verwaarlozen of mishandelen uit de ouderlijke macht te ontzetten of te ontheffen. In
beide gevallen plaatst een rechter het kind uit huis.
Rechten van het kind:
Waarom?
bewustwording van Rechten van het kind
Kinderrechten als referentiekader in de pedagogische praktijk:
Referentiekader= Een combinatie van persoonlijke waarden, standpunten etc. Een
mens is zich maar deels bewust van zijn referentiekader.
3 soorten kinderrechten:
1) Provisierechten: (voorzieningen) rechten die gaan over wat een kind nodig
heeft om goed te kunnen leven , zich te ontwikkelen en veilig op te groeien.
Zoals het recht om op een veilige plek op te groeien, het recht op onderwijs,
gezondheidszorg en ruimte om te spelen.
