Geschiedenis hoofdstuk 5 dekolonisatie Memo VWO 3
Nederlands Indië
In de 17e en 18e eeuw bezat de VOC al delen van Indonesië, vanaf 1816 heette dit gebied
Nederlands-Indië. In de 19e eeuw groeide de handelskolonie uit tot een gebied 50 keer zo groot als
Nederland. De kolonie was zeer winstgevend voor nederland.
Rond 1900 kwam er kritiek tegen de oneerlijke behandeling van de Indonesiërs.
Ethische politiek: politiek die het leven van de indonesiërs wilden verbeteren.
-infrastructuur werd verbeterd
-spoorwegen en wegen aangelegd
-bruggen gebouwd
-investeerde in gezondheidszorg, landbouw en onderwijs
Er kwamen desascholen en enkele indonesiërs gingen naar westerse scholen voor onderwijs,
Soekarno en Hatta ging Soekarno naar de Technische hogeschool op Java en Hatta naar de
handelshogeschool in rotterdam.
Indonesiërs kregen geen hoge functies, dat leverde frustraties op en zo groeide het nationalisme.
In 1927 richtte Soekarno de partai Nasional Indonesia op. De PNI wilde dat de Indonesiërs een eigen
land kregen met een eigen bestuur, taal en vlag.
Soekarno wilde niet samenwerken met Nederland en slaagde er met opzwepende toespraken in een
groot deel van het volk achter zich te krijgen.
Nederland zag Soekarno als een groot gevaar.
Soekarno werd daarom in 1929 gevangengezet.
Met korte tussenpozen bleef hij tot 1942 in de gevangenis, totdat Japan hem bevrijdde. op 7
december 1941 had Japan Pearl Harbor gebombardeerd, de jappanners verzwakten de Amerikaanse
vloot en konden daarna grote delen van Azië innemen.
Ze wilden grondstoffen en daarom vielen ze Nederlands-Indië binnen.
Veel Indonesiërs waren trots dat ze de Europese kolonisten zo snel konden verslaan, ze geloofden
niet meer in de Europese superioriteit.
Vanaf maart 1942 werd Nederlands-Indië door Japan bezet.
Indonesische nationalisten zagen de jappanners meer als bevrijders dan bezetters, omdat ze
beloofden dat hun leven beter zou worden en ze Soekarno vrijlieten.
De Japanners besloten alle Nederlanders te interneren: in kampen te stoppen
Krijgsgevangenen moesten als dwangarbeider meewerken aan de bouw van een spoorweg in Birma,
ruim 3200 nederlanders kwamen daarbij om.
Alles wat Nederlands was werd verboden en het eiland ging jakarta heten.
, Soekarno kreeg nog steeds geen hoge functie door de japanners.
Toen het duidelijk werd dat Japan de oorlog zou verliezen kregen de Indonesische nationalisten meer
invloed in het bestuur.
Na de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki gaven de Japanners zich op 15 augustus 1945 over.
Op 17 augustus 1945 riepen Soekarno en Hatta de republiek Indonesië uit. Nederland accepteerde
dat niet omdat ze dachten dat Nederland economisch niet zonder Indië kon.
Nederland probeerde via onderhandelingen weer de baas te worden en greep militair in.
In juli 1947 veroverde Nederlad grote delen van de nieuwe republiek.
Nederland sprak van een politionele actie als maatregel om de rust en orde te bevorderen en om
criminele elementen in de republiek uit te schakelen.
De VN keurde dit af en dwongen Nederland en de nationalisten te onderhandelen
In December 1948 viel Nederland weer aan om de republiek definitief uit te schakelen, Soekarno en
andere leiders werden gearresteerd. De internationale acties waren echter vernietigend.
De Veiligheidsraad van de VN eiste onmiddelijke beëindiging van deze actie en vrijlating van de
leiders van de republiek. Er moesten ook gesprekken over onafhankelijkheid komen.
De VS koos ook de kant van de regering van de republiek en dreigden met het stopzetten van de
Marshallhulp.
De indonesische regering had namelijk kort daarvoor een communistische opstand neergeslagen.
De VS hoopten daarom tijdens de koude oorlog in Indonesië een bondgenoot te vinden.
Op 27 december 1949 werd de soevereiniteit overgedragen aan de Indonesiërs.
Congo
In 1885 werd een gigantisch gebied in het midden van Afrika bezit van koning Leopold II van België.
Meer dan 100 volkeren woonden daar en kregen Leopold II als koning, er kwam snel kritiek op het
wrede bewind van Leopold, die alleen maar winst wilde maken op de grondstoffen in Congo.
In 1908 nam de Belgische regering het gebied over en maakte serieus werk van de white man’s
burden: de verplichting om de minder ontwikkelde volkeren te ontwikkelen.
Missionarissen en missiezusters gaven onderwijs, met het doel om het christelijke geloof en de
europese beschaving te verspreiden.
Ook na 1908 waren er wreedheden, omdat het maken van winst ook belangrijk was voor de
belgische regering.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog was congo de grootse leverancier van koper aan de VS en Engeland.
Die gebruikten het om wapens te maken. De Belgische kolonie nam ook echt deel aan de oorlog, met
25000 Congolese soldaten versloeg het Belgische leger de Duitse kolonie Oost-Afrika. Na de oorlog
kreeg België van de volkenbond een deel van Oost-Afrika.
Nederlands Indië
In de 17e en 18e eeuw bezat de VOC al delen van Indonesië, vanaf 1816 heette dit gebied
Nederlands-Indië. In de 19e eeuw groeide de handelskolonie uit tot een gebied 50 keer zo groot als
Nederland. De kolonie was zeer winstgevend voor nederland.
Rond 1900 kwam er kritiek tegen de oneerlijke behandeling van de Indonesiërs.
Ethische politiek: politiek die het leven van de indonesiërs wilden verbeteren.
-infrastructuur werd verbeterd
-spoorwegen en wegen aangelegd
-bruggen gebouwd
-investeerde in gezondheidszorg, landbouw en onderwijs
Er kwamen desascholen en enkele indonesiërs gingen naar westerse scholen voor onderwijs,
Soekarno en Hatta ging Soekarno naar de Technische hogeschool op Java en Hatta naar de
handelshogeschool in rotterdam.
Indonesiërs kregen geen hoge functies, dat leverde frustraties op en zo groeide het nationalisme.
In 1927 richtte Soekarno de partai Nasional Indonesia op. De PNI wilde dat de Indonesiërs een eigen
land kregen met een eigen bestuur, taal en vlag.
Soekarno wilde niet samenwerken met Nederland en slaagde er met opzwepende toespraken in een
groot deel van het volk achter zich te krijgen.
Nederland zag Soekarno als een groot gevaar.
Soekarno werd daarom in 1929 gevangengezet.
Met korte tussenpozen bleef hij tot 1942 in de gevangenis, totdat Japan hem bevrijdde. op 7
december 1941 had Japan Pearl Harbor gebombardeerd, de jappanners verzwakten de Amerikaanse
vloot en konden daarna grote delen van Azië innemen.
Ze wilden grondstoffen en daarom vielen ze Nederlands-Indië binnen.
Veel Indonesiërs waren trots dat ze de Europese kolonisten zo snel konden verslaan, ze geloofden
niet meer in de Europese superioriteit.
Vanaf maart 1942 werd Nederlands-Indië door Japan bezet.
Indonesische nationalisten zagen de jappanners meer als bevrijders dan bezetters, omdat ze
beloofden dat hun leven beter zou worden en ze Soekarno vrijlieten.
De Japanners besloten alle Nederlanders te interneren: in kampen te stoppen
Krijgsgevangenen moesten als dwangarbeider meewerken aan de bouw van een spoorweg in Birma,
ruim 3200 nederlanders kwamen daarbij om.
Alles wat Nederlands was werd verboden en het eiland ging jakarta heten.
, Soekarno kreeg nog steeds geen hoge functie door de japanners.
Toen het duidelijk werd dat Japan de oorlog zou verliezen kregen de Indonesische nationalisten meer
invloed in het bestuur.
Na de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki gaven de Japanners zich op 15 augustus 1945 over.
Op 17 augustus 1945 riepen Soekarno en Hatta de republiek Indonesië uit. Nederland accepteerde
dat niet omdat ze dachten dat Nederland economisch niet zonder Indië kon.
Nederland probeerde via onderhandelingen weer de baas te worden en greep militair in.
In juli 1947 veroverde Nederlad grote delen van de nieuwe republiek.
Nederland sprak van een politionele actie als maatregel om de rust en orde te bevorderen en om
criminele elementen in de republiek uit te schakelen.
De VN keurde dit af en dwongen Nederland en de nationalisten te onderhandelen
In December 1948 viel Nederland weer aan om de republiek definitief uit te schakelen, Soekarno en
andere leiders werden gearresteerd. De internationale acties waren echter vernietigend.
De Veiligheidsraad van de VN eiste onmiddelijke beëindiging van deze actie en vrijlating van de
leiders van de republiek. Er moesten ook gesprekken over onafhankelijkheid komen.
De VS koos ook de kant van de regering van de republiek en dreigden met het stopzetten van de
Marshallhulp.
De indonesische regering had namelijk kort daarvoor een communistische opstand neergeslagen.
De VS hoopten daarom tijdens de koude oorlog in Indonesië een bondgenoot te vinden.
Op 27 december 1949 werd de soevereiniteit overgedragen aan de Indonesiërs.
Congo
In 1885 werd een gigantisch gebied in het midden van Afrika bezit van koning Leopold II van België.
Meer dan 100 volkeren woonden daar en kregen Leopold II als koning, er kwam snel kritiek op het
wrede bewind van Leopold, die alleen maar winst wilde maken op de grondstoffen in Congo.
In 1908 nam de Belgische regering het gebied over en maakte serieus werk van de white man’s
burden: de verplichting om de minder ontwikkelde volkeren te ontwikkelen.
Missionarissen en missiezusters gaven onderwijs, met het doel om het christelijke geloof en de
europese beschaving te verspreiden.
Ook na 1908 waren er wreedheden, omdat het maken van winst ook belangrijk was voor de
belgische regering.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog was congo de grootse leverancier van koper aan de VS en Engeland.
Die gebruikten het om wapens te maken. De Belgische kolonie nam ook echt deel aan de oorlog, met
25000 Congolese soldaten versloeg het Belgische leger de Duitse kolonie Oost-Afrika. Na de oorlog
kreeg België van de volkenbond een deel van Oost-Afrika.
