Week 1
Inleiding civiele geschillenbeslechting
BPR doeleinden:
1. Ter voorkoming van eigen richting
2. Ter verwezenlijking van het processuele recht. Op deze manier wordt recht gedaan aan
partijen.
3. Ook hebben we BPR voor conflictoplossing. Conflictoplossing (maatschappelijk effectieve
rechtspraak) —> NIET een creatieve oplossing voor onderliggend conflict maar WEL op het
recht gebaseerde beslissing in het juridische geschil
We kunnen zo privaatrechtelijke afspraken afdwingen met de sterke arm der wet. Procedure leidt tot
bindende beslissing omtrent rechtsverhouding tussen partijen die ten uitvoer kan worden gelegd —>
uitspraak = executoriale titel
Bij het BPR zijn er spanningsvelden
- Effectiviteit en snelheid VS waarheidsvinding: effectiviteit en snelheid is belangrijk maar dat
staat op gespannen voet met waarheidsvinding. Hoe meer rondes je opbouwt in de zaak hoe
meer het afdoet aan effectiviteit en snelheid
- Partijautonomie VS actieve rol van de rechter: wie heeft de regie
- Toegang tot de rechter (art 6 EVRM) VS kosten: procedure kan duur, lang en complex zijn
Art. 6 EVRM JO EHRM M/Malta
Eisen aan de inrichting van de rechterlijke macht en de persoon van de rechter
- Ingesteld bij wet, onafhankelijk, onpartijdig
Eisen aan de toegang tot de procedure
- Juridische en praktische belemmeringen zijn niet per definitie in strijd met artikel 6 EVRM,
griffierechten en termijnen kunnen een legitiem belang, maar mogen niet prohibitief zijn
Eisen aan de procedure (fair trial)
- Hoor en wederhoor, oral hearing, equality of arms (processuele gelijkheid), openbaarheid,
redelijke termijn, motivering, waarheidsplicht.
EHRM M/Malta
Indien een voorlopige maatregel, gelet op de aard, het doel, de strekking en de gevolgen ervan
kan worden geacht het betrokken burgerlijk recht of de verplichting vast te stellen, ongeacht de
duur van de maatregel, is art. 6 EVRM van toepassing.
- In uitzonderlijke gevallen, zoals wanneer de maatregel slechts effectief kan zijn bij snelle
besluitvorming, kan van art. 6 EVRM worden afgeweken
- Maar dat geldt NIET voor het recht op berechting door een onafhankelijke en onpartijdige
rechter
, - Andere procedurele waarborgen (zoals hoor en wederhoor) zijn slechts van toepassing
voor zover zij verenigbaar zijn met de aard en doel van de betreffende voorlopige
voorziening.
- Er moeten zo min mogelijk belemmeringen zijn om de procedure te kunnen voeren
Nationale beginselen
- Hoor & wederhoor (art. 19 Rv)
a. Start procedure met dagvaarding of verzoekschrift: waarom is het belangrijk dat
gedaagde of verweerder op de hoogte wordt gesteld? Uitzondering: beslagrekest. De
gedaagde moet weten waarom die zich moet verdedigen en hoe, er komt immers
een bindende uitspraak
b. Conclusie van antwoord: waarom moet gedaagde de kans krijgen om te reageren.
Reactie op de dagvaarding waar de gedaagde zijn kant van het verhaal kan
toelichten, vanaf dat moment moet het verhaal wel compleet zijn en moet er
duidelijk zijn wat er in casu speelt
c. Mondelinge behandeling: wat als een partij nieuwe stellingen inneemt of nieuwe
stukken inbrengt JO 129 Jo 130 Rv
d. Bewijsfase
e. Uitspraak: geen verrassingsbeslissing
f. Rechtsmiddelen: hoger beroep of cassatie
- Redelijke termijn (art. 20 Rv)
- Volledigheids- en waarheidsplicht (art. 21 Rv)
a. Feiten volledig en naar waarheid aanvoeren: uitzondering bij een gewichtig de
redenen (vertrouwelijke informatie, bedrijfsgeheim)
b. Procespartij kiest eigen insteek en interpretatie maar liegen mag niet. Je mag geen
feiten aanvoeren waarvan je weet dat die niet juist zijn of juist kunnen zijn. Je mag
geen feiten ontkennen waarvan je weet dat die juist zijn, en geen feiten
achtergehouden waardoor de rechter op het verkeerde been wordt gezet. Hoe ver
reikt de stemplicht?
c. Streven naar uitspraak die zoveel mogelijk berust op hetgeen zich werkelijk heeft
voorgedaan
d. Art 22 Rv: Rechter kan informatie opvragen
- Zeggenschap in de procedure (art. 23, 24 en 25 Rv)
a. Partijautonomie
b. Aard en de omvang van het geding worden in beginsel door partijen bepaald (art. 24
lid 1 Rv); feiten stellen en zo nodig bewijzen (art. 149 Rv)
c. Rechter mag wel de grondslag van de vordering of het verweer bespreken (art. 24 lid
2 Rv sinds 1-1-25)
d. Ambtshalve aanvullen rechtsgronden (art. 25 Rv)
e. Bijzondere plek consumentenbescherming
- Motiveringsplicht (art. 30, zie ook art. 23 en 24 Rv)
- Openbaarheid (art. 27 en 29 Rv)
- Goede procesorde als ‘paraplu’
,Eigenlijke/contentieuze rechtspraak: de taak van de burgerlijke rechter om over
vermogensrechtelijke geschillen te beslissen en/of afdwingende veroordelingen uit te spreken
- Vermogensrechtelijke zaken worden ingeleid met een dagvaarding
Oneigenlijke rechtspraak/voluntaire jurisdictie: bemoeienis van de rechter op het terrein van het
personen en familierecht
Belangrijk verschil
1. Vermogensrechtelijke zaken worden ingeleid met een dagvaarding (dagvaardingsprocedure)
- Absolute competentie: rechtbank is het bevoegde gerecht om van burgerlijke zaken
kennis te nemen in eerst aanleg
- Relatieve competentie: de rechter van de woonplaats van de gedaagde is bevoegd 99
Rv
- Hier doet de rechter uiteindelijk een vonnis
- De opstelling van de de rechter is lijdelijk
- Vorderen - dagvaardingsprocedure
- De eiser kan het verzoek verminderen/veranderen of vermeerderen zolang er nog
geen eindbeschikking is 130 Rv
2. Andere zaken worden ingeleid met een verzoekschrift (verzoekschrift procedure)
- Relatieve competentie: de rechter van de woonplaats van de verzoeker is bevoegd
262 Rv
- Absolute competentie: rechtbank is het bevoegde gerecht om van burgerlijke zaken
kennis te nemen in eerst aanleg
- Het is een gesloten systeem 261 Rv
- Hier volgt van de rechter een beschikking
- De opstelling van de rechter is niet lijdelijk
- Verzoeken - verzoekschriftprocedure
- Complicaties bij het verzoekschrift
I. VERSTEK IS NIET MOGELIJK
II. De verzoeker kan het verzoek verminderen/veranderen of vermeerderen
zolang er nog geen eindbeschikking is 283 Rv
III. Het verzoekschrift kan worden ingetrokken
IV. In het verweerschrift kan de verweerder een tegenverzoek doen, dit moet
wel betrekking hebben op de oorspronkelijke zaak 282 lid 4 Rv
V. Bewijs: 284 lid 1 schakelbepaling voor afdeling 9 van titel 2, special art 149
JO 166 Rv
- Procedure
I. Verzoekschrift
II. Verweerschrift
III. Mondelinge behandeling
IV. Beschikking
, Alternatieve geschillenbeslechting (ADR)
ADR is een wijze van private geschilbeslechting. Op basis van vrijwilligheid (contractuele afspraak).
Van formeel naar informeel (zie hieronder):
1. Arbitrage
2. Bindend advies (geschillen commissies, rijdende rechter)
3. Mediation
4. Online Dispute Resolution (ODR)
Tenuitvoerlegging alleen via overheidsrechter
A. Arbitrage 1020 Ev + 6 EVRM
- Ipv naar de rechter, naar een arbiter, dat komen mensen overeen, de arbiter geeft
een beslissing, meestal een particuliere rechter. Hoor en wederhoor en de andere
fundamentele beginselen van het procesrecht zijn hier ook van toepassing
- Vrijwilligheid: vooraf afgesproken met arbitraal beding of nadat het geschil is gerezen
met ad-hoc compromis (voor consumenten art. 6:236 BW)
- Beginselen zijn minimumvoorwaarden voor een eerlijke procedure, maar bij ADR
(arbitrage) gelden die beginselen niet alleen onverkort, zoals openbaarheid
- Art. 6 EVRM werkt indirect door, omdat de gewone rechter – bij vernietiging of
verlof tot tenuitvoerlegging van het arbitrale vonnis – o.a. toetst of sprake is van
strijd met de openbare orde à schending van fundamentele waarborgen, zoals
onpartijdigheid of hoor & wederhoor
- Uitkomst = Arbitraal vonnis, het vonnis kan je spijkeren aan een briefje, de rechter
geeft dat dan ook. Het is geen rechterlijk vonnis
- Bindende beslissing door een derde: één of meerdere arbiters die speciaal benoemd
worden
- Geen zaken die van openbare orde zijn
- Wettelijk verankerd (art. 1020 Rv): deels regelend recht waarvan kan worden
afgeweken, meestal in arbitragereglement
- Arbitrage is een vorm van private geschilbeslechting.
- Een arbitraal vonnis:
a. Is geen uitspraak van een overheidsrechter.
b. Heeft geen staatsmacht.
c. Kan niet direct ten uitvoer worden gelegd.
d. Arbitraal vonnis kan na verlof van de rechter (exequatur) ten uitvoer worden
gelegd (art. 1065 Rv), maar weigeringsgronden zijn beperkt; geen verkapt
hoger beroep
B. Bindend advies
- Geen advies
- Uitkomst = Vaststellingsovereenkomst, het hele geschil leg je opnieuw voor (art
7:900 lid 2 BW) —> Nakoming vorderen bij de rechter of vernietiging alleen mogelijk
in uitzonderlijke gevallen
- Geen uitgewerkte procesregels in de wet; Geschillencommissies werken wel met
reglement
- ‘Zuiver’ bindend advies: aanvulling overeenkomst, bijv. prijsvaststelling door
deskundige
Inleiding civiele geschillenbeslechting
BPR doeleinden:
1. Ter voorkoming van eigen richting
2. Ter verwezenlijking van het processuele recht. Op deze manier wordt recht gedaan aan
partijen.
3. Ook hebben we BPR voor conflictoplossing. Conflictoplossing (maatschappelijk effectieve
rechtspraak) —> NIET een creatieve oplossing voor onderliggend conflict maar WEL op het
recht gebaseerde beslissing in het juridische geschil
We kunnen zo privaatrechtelijke afspraken afdwingen met de sterke arm der wet. Procedure leidt tot
bindende beslissing omtrent rechtsverhouding tussen partijen die ten uitvoer kan worden gelegd —>
uitspraak = executoriale titel
Bij het BPR zijn er spanningsvelden
- Effectiviteit en snelheid VS waarheidsvinding: effectiviteit en snelheid is belangrijk maar dat
staat op gespannen voet met waarheidsvinding. Hoe meer rondes je opbouwt in de zaak hoe
meer het afdoet aan effectiviteit en snelheid
- Partijautonomie VS actieve rol van de rechter: wie heeft de regie
- Toegang tot de rechter (art 6 EVRM) VS kosten: procedure kan duur, lang en complex zijn
Art. 6 EVRM JO EHRM M/Malta
Eisen aan de inrichting van de rechterlijke macht en de persoon van de rechter
- Ingesteld bij wet, onafhankelijk, onpartijdig
Eisen aan de toegang tot de procedure
- Juridische en praktische belemmeringen zijn niet per definitie in strijd met artikel 6 EVRM,
griffierechten en termijnen kunnen een legitiem belang, maar mogen niet prohibitief zijn
Eisen aan de procedure (fair trial)
- Hoor en wederhoor, oral hearing, equality of arms (processuele gelijkheid), openbaarheid,
redelijke termijn, motivering, waarheidsplicht.
EHRM M/Malta
Indien een voorlopige maatregel, gelet op de aard, het doel, de strekking en de gevolgen ervan
kan worden geacht het betrokken burgerlijk recht of de verplichting vast te stellen, ongeacht de
duur van de maatregel, is art. 6 EVRM van toepassing.
- In uitzonderlijke gevallen, zoals wanneer de maatregel slechts effectief kan zijn bij snelle
besluitvorming, kan van art. 6 EVRM worden afgeweken
- Maar dat geldt NIET voor het recht op berechting door een onafhankelijke en onpartijdige
rechter
, - Andere procedurele waarborgen (zoals hoor en wederhoor) zijn slechts van toepassing
voor zover zij verenigbaar zijn met de aard en doel van de betreffende voorlopige
voorziening.
- Er moeten zo min mogelijk belemmeringen zijn om de procedure te kunnen voeren
Nationale beginselen
- Hoor & wederhoor (art. 19 Rv)
a. Start procedure met dagvaarding of verzoekschrift: waarom is het belangrijk dat
gedaagde of verweerder op de hoogte wordt gesteld? Uitzondering: beslagrekest. De
gedaagde moet weten waarom die zich moet verdedigen en hoe, er komt immers
een bindende uitspraak
b. Conclusie van antwoord: waarom moet gedaagde de kans krijgen om te reageren.
Reactie op de dagvaarding waar de gedaagde zijn kant van het verhaal kan
toelichten, vanaf dat moment moet het verhaal wel compleet zijn en moet er
duidelijk zijn wat er in casu speelt
c. Mondelinge behandeling: wat als een partij nieuwe stellingen inneemt of nieuwe
stukken inbrengt JO 129 Jo 130 Rv
d. Bewijsfase
e. Uitspraak: geen verrassingsbeslissing
f. Rechtsmiddelen: hoger beroep of cassatie
- Redelijke termijn (art. 20 Rv)
- Volledigheids- en waarheidsplicht (art. 21 Rv)
a. Feiten volledig en naar waarheid aanvoeren: uitzondering bij een gewichtig de
redenen (vertrouwelijke informatie, bedrijfsgeheim)
b. Procespartij kiest eigen insteek en interpretatie maar liegen mag niet. Je mag geen
feiten aanvoeren waarvan je weet dat die niet juist zijn of juist kunnen zijn. Je mag
geen feiten ontkennen waarvan je weet dat die juist zijn, en geen feiten
achtergehouden waardoor de rechter op het verkeerde been wordt gezet. Hoe ver
reikt de stemplicht?
c. Streven naar uitspraak die zoveel mogelijk berust op hetgeen zich werkelijk heeft
voorgedaan
d. Art 22 Rv: Rechter kan informatie opvragen
- Zeggenschap in de procedure (art. 23, 24 en 25 Rv)
a. Partijautonomie
b. Aard en de omvang van het geding worden in beginsel door partijen bepaald (art. 24
lid 1 Rv); feiten stellen en zo nodig bewijzen (art. 149 Rv)
c. Rechter mag wel de grondslag van de vordering of het verweer bespreken (art. 24 lid
2 Rv sinds 1-1-25)
d. Ambtshalve aanvullen rechtsgronden (art. 25 Rv)
e. Bijzondere plek consumentenbescherming
- Motiveringsplicht (art. 30, zie ook art. 23 en 24 Rv)
- Openbaarheid (art. 27 en 29 Rv)
- Goede procesorde als ‘paraplu’
,Eigenlijke/contentieuze rechtspraak: de taak van de burgerlijke rechter om over
vermogensrechtelijke geschillen te beslissen en/of afdwingende veroordelingen uit te spreken
- Vermogensrechtelijke zaken worden ingeleid met een dagvaarding
Oneigenlijke rechtspraak/voluntaire jurisdictie: bemoeienis van de rechter op het terrein van het
personen en familierecht
Belangrijk verschil
1. Vermogensrechtelijke zaken worden ingeleid met een dagvaarding (dagvaardingsprocedure)
- Absolute competentie: rechtbank is het bevoegde gerecht om van burgerlijke zaken
kennis te nemen in eerst aanleg
- Relatieve competentie: de rechter van de woonplaats van de gedaagde is bevoegd 99
Rv
- Hier doet de rechter uiteindelijk een vonnis
- De opstelling van de de rechter is lijdelijk
- Vorderen - dagvaardingsprocedure
- De eiser kan het verzoek verminderen/veranderen of vermeerderen zolang er nog
geen eindbeschikking is 130 Rv
2. Andere zaken worden ingeleid met een verzoekschrift (verzoekschrift procedure)
- Relatieve competentie: de rechter van de woonplaats van de verzoeker is bevoegd
262 Rv
- Absolute competentie: rechtbank is het bevoegde gerecht om van burgerlijke zaken
kennis te nemen in eerst aanleg
- Het is een gesloten systeem 261 Rv
- Hier volgt van de rechter een beschikking
- De opstelling van de rechter is niet lijdelijk
- Verzoeken - verzoekschriftprocedure
- Complicaties bij het verzoekschrift
I. VERSTEK IS NIET MOGELIJK
II. De verzoeker kan het verzoek verminderen/veranderen of vermeerderen
zolang er nog geen eindbeschikking is 283 Rv
III. Het verzoekschrift kan worden ingetrokken
IV. In het verweerschrift kan de verweerder een tegenverzoek doen, dit moet
wel betrekking hebben op de oorspronkelijke zaak 282 lid 4 Rv
V. Bewijs: 284 lid 1 schakelbepaling voor afdeling 9 van titel 2, special art 149
JO 166 Rv
- Procedure
I. Verzoekschrift
II. Verweerschrift
III. Mondelinge behandeling
IV. Beschikking
, Alternatieve geschillenbeslechting (ADR)
ADR is een wijze van private geschilbeslechting. Op basis van vrijwilligheid (contractuele afspraak).
Van formeel naar informeel (zie hieronder):
1. Arbitrage
2. Bindend advies (geschillen commissies, rijdende rechter)
3. Mediation
4. Online Dispute Resolution (ODR)
Tenuitvoerlegging alleen via overheidsrechter
A. Arbitrage 1020 Ev + 6 EVRM
- Ipv naar de rechter, naar een arbiter, dat komen mensen overeen, de arbiter geeft
een beslissing, meestal een particuliere rechter. Hoor en wederhoor en de andere
fundamentele beginselen van het procesrecht zijn hier ook van toepassing
- Vrijwilligheid: vooraf afgesproken met arbitraal beding of nadat het geschil is gerezen
met ad-hoc compromis (voor consumenten art. 6:236 BW)
- Beginselen zijn minimumvoorwaarden voor een eerlijke procedure, maar bij ADR
(arbitrage) gelden die beginselen niet alleen onverkort, zoals openbaarheid
- Art. 6 EVRM werkt indirect door, omdat de gewone rechter – bij vernietiging of
verlof tot tenuitvoerlegging van het arbitrale vonnis – o.a. toetst of sprake is van
strijd met de openbare orde à schending van fundamentele waarborgen, zoals
onpartijdigheid of hoor & wederhoor
- Uitkomst = Arbitraal vonnis, het vonnis kan je spijkeren aan een briefje, de rechter
geeft dat dan ook. Het is geen rechterlijk vonnis
- Bindende beslissing door een derde: één of meerdere arbiters die speciaal benoemd
worden
- Geen zaken die van openbare orde zijn
- Wettelijk verankerd (art. 1020 Rv): deels regelend recht waarvan kan worden
afgeweken, meestal in arbitragereglement
- Arbitrage is een vorm van private geschilbeslechting.
- Een arbitraal vonnis:
a. Is geen uitspraak van een overheidsrechter.
b. Heeft geen staatsmacht.
c. Kan niet direct ten uitvoer worden gelegd.
d. Arbitraal vonnis kan na verlof van de rechter (exequatur) ten uitvoer worden
gelegd (art. 1065 Rv), maar weigeringsgronden zijn beperkt; geen verkapt
hoger beroep
B. Bindend advies
- Geen advies
- Uitkomst = Vaststellingsovereenkomst, het hele geschil leg je opnieuw voor (art
7:900 lid 2 BW) —> Nakoming vorderen bij de rechter of vernietiging alleen mogelijk
in uitzonderlijke gevallen
- Geen uitgewerkte procesregels in de wet; Geschillencommissies werken wel met
reglement
- ‘Zuiver’ bindend advies: aanvulling overeenkomst, bijv. prijsvaststelling door
deskundige
