Samenvatting begrippen lijst ontwikkelingspsychologie

Begrippenlijst ontwikkelingspsychologie.


Ontwikkelingspsychologie  wetenschappelijke studie van patronen van
groei, verandering en stabiliteit gedurende het hele leven.
Fysieke ontwikkeling  ontwikkeling van het lichaam, zoals hersenen, spieren,
zintuigen en bisisbehoeften.
Rijping  blijvende fysieke of psyologische verandering door biologische groei
Cognitieve ontwikkeling  ontwikkeling van denkvermogen, leren, geheugen
en probleemoplossend.
Sociaal-emotionele ontwikkeling ontwikkeling in sociale relaties en omgaan
met emoties
Persoonlijkheidsontwikkeling  ontwikkeling van duurzame gedrag en
karaktereigenschappen.
Cohort  groep mensen die in dezelfde tijd leeft en gelijke ervaringen opdoen.
Continue verandering geleidelijke ontwikkeling waarbij elke niveau
voortkomt uit het vorige.
Discontinue verandering  ontwikkeling in stappen of stadia met kwalitatieve
gedragsveranderingen.
Kritieke periode specifieke tijd waarin gebeurtenissen grote, soms
onomkeerbare, gevolgen hebben.
Stimuli prikkels die een reactie oproepen bij een organisme
Plasticiteit  veranderbaarheid van gedrag of fysieke structuur tijdens
ontwikkeling.
Gevoelige periode  periode waarin mensen extra gevoelig zijn voor bepaalde
invloeden.
Nature- nurture debat  discussie over invloed van aanleg(nature) vs
opvoeding/ omgeving (nurture)
Theorie  samenhangend geheel van verklaringen en voorspellingen over
verschijnsel.
Psychodynamisch perspectief benadering waarin gedrag wordt gestuurd
door onbewuste krachten en conflicten.
Psycho analytische theorie  theorie van Freud over invloed van onbewuste
op persoonlijkheid en gedrag.
ID  primitief deel van de persoonlijkheid, gericht op onmiddellijke bevrediging
Ego  rationeel deel van de persoonlijkheid dat realistisch handelt.
Superego  geweten, het deel dat goed en kwaad beoordeelt.
Psychoseksuele ontwikkeling vijf stadia van seksuele en lichamelijke
ontwikkeling volgens Freud.

, Fixatie  blijvende focus op een vroeg psychoseksueel stadium door onopgelost
conflict.
Psychosociale ontwikkeling  verandering in sociale interacties en zelfbeeld
binnen de maatschappij
Behavioristisch perspectief benadering die gedrag verklaart door
waarneembaar gedrag en stimuli
Stimulus- respons leren leren door associatie tussen prikkel en
reactie(klassiek/operant)
Klassieke conditionering  leren door koppeling van neutrale en natuurlijke
stimulus
Operante conditionering  leren door beloning of straf van gedrag
Bekrachtiging  proces waarbij gedrag wordt versterkt door positieve of
negatieve prikkel.
Gedragsmodificatie  techniek om gewenst gedrag te stimuleren en
ongewenst gedrag te verminderen.
Sociaal- cognitieve leertheorie  leren door observatie en imitatie van
anderen (modellen)
Cognitief perspectief  benadering gericht op denken, begrijpen en
kennisverwerving.
Schema  cognitief kader voor organiseren van informatie
Informatieverwerkingstheorie  theorie over hoe mensen informatie
coderen, opslaan en terughalen.
Cognitieve neurowetenschap studie van relatie tussen hersenen en
cognitieve functies
Systematisch perspectief benadering die ontwikkeling ziet in context van
omgeving
Bio- ecologische model  model met vijf omgevingsniveaus die ontwikkeling
beïnvloeden.
Sociaal- culturele theorie  theorie waarin sociale interacties binnen een
cultuur centraal staan.
Scaffoding hulp bij leren die geleidelijk wordt afgebouwd om zelfstandigheid
te bevorderen.
Zone van naaste ontwikkeling (ZDP)niveau waarop kind iets bijna
zelfstandig kan leren
Evolutionair perspectief  benadering die gedrag verklaart vanuit genetisch
erfenis.
Temperament aangeboren manier van reageren in tijd en situaties
Multideterminisme  ontwikkeling wordt bepaald door samenspel van genen
en omgeving.