JHS Samenvatting internationaal publiekrecht (IPUR)

Week 1

🌍 Wat is internationaal publiekrecht?

Internationaal publiekrecht = het recht dat de verhoudingen tussen staten en
internationale organisaties regelt.

Denk aan regels over:

 oorlog en vrede
 mensenrechten
 grenzen
 samenwerking tussen landen

Voorbeeld:
Nederland mag niet zomaar een ander land aanvallen → dat is verboden volgens
internationaal recht.




⚖️
Wat is soevereiniteit?

Soevereiniteit = een staat is de baas in eigen land.

Dus:

 Nederland bepaalt zelf zijn wetten
 Geen hoger gezag boven staten

Maar let op: Staten maken vrijwillig afspraken (verdragen), waardoor ze zichzelf
beperken.

Voorbeeld:
Nederland tekent het EVRM  dan moet Nederland zich aan mensenrechten houden.




🔁 Synoniemen internationaal publiekrecht

Je moet deze kunnen herkennen:

 Volkenrecht
 Internationaal recht (vaak gebruikt, maar iets breder)

,🌐 Kenmerken van de internationale rechtsorde

1. Decentraal  Geen wereldregering
 Niemand heeft de baas over alles
 Staten zijn zelf verantwoordelijk

Voorbeeld:
Er is geen “wereldpolitie” die overal kan ingrijpen




Afhankelijkheid

Staten hebben elkaar nodig

Voorbeelden:

 Nederland koopt kleding uit China
 Landen werken samen militair (NAVO)




Politieke factoren en machtsverhoudingen

Macht speelt een grote rol

Voorbeelden:

 Kim Jong Un → onderdrukking in Noord-Korea
 Rusland vs Oekraïne → macht en conflict
 VS heeft meer invloed dan kleine landen

Dus: recht = belangrijk, maar macht bepaalt vaak wat er gebeurt




Bijzondere rol van Nederland

Nederland is belangrijk in het internationaal recht omdat:

Veel internationale rechtbanken hier zitten:

 Internationaal Gerechtshof
 Internationaal Strafhof

Daarom wordt Den Haag: “Internationale stad van vrede en recht” genoemd

, Doorwerking in Nederland

Artikel 93 & 94 Grondwet

Internationale regels kunnen direct gelden in Nederland.

 Burgers kunnen zich erop beroepen bij de rechter




Eenieder verbindende bepaling

Een bepaling die:

 voor iedereen geldt
 duidelijk een recht of plicht geeft
 geen extra wet nodig heeft

 Rechtstreekse werking (self-executing)

Voorbeeld:

Een mensenrecht: “Iedereen heeft recht op vrijheid van meningsuiting” Jij kunt dit
direct gebruiken bij de rechter

Belangrijk:

 Rechter bepaalt of iets “eenieder verbindend” is
 Bedoeling van verdrag helpt, maar is niet beslissend




EVRM

Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens:

 Heeft rechtstreekse werking in Nederland
 Voldoet aan art. 93 Gw

Jij kunt naar de Nederlandse rechter stappen en zeggen: “Mijn mensenrechten zijn
geschonden”




Toetsingsverbod (artikel 120 Gw)