Antwoordindicatie open vragen tentamen Formeel Strafrecht 28 april 2025
Open vraag 1 (34) Doorzoeking loods ter inbeslagneming/ Doorzoeking woning ter inbeslagneming
De binnenstad van Rotterdam wordt al tijden geteisterd door een golf nachtelijke inbraken.
Uiteindelijk krijgt de recherche via een tip een concrete verdachte in het vizier. Het betreft de reeds
bij hen bekende Sean. Om de zaak rond te krijgen heeft de recherche echter nog harde bewijzen
nodig. Binnen de recherche is bekend dat Sean over een loods in het havengebied beschikt en
inmiddels is ook zijn woonadres achterhaald.
De officier van justitie die het onderzoek leidt, wil achtereenvolgens de loods en de woning van de
verdachte doorzoeken in de hoop daar gestolen spullen aan te treffen.
Vraag:
Over welke juridische middelen daartoe beschikt de officier van justitie, en onder welke
voorwaarden is de inzet daarvan in casu mogelijk?
Ga er bij de beantwoording van de vraag vanuit dat Sean. verdacht wordt van overtreding van art.
311 lid 1 Sr. (10 punten)
Het betreft in de casus een geval van doorzoeking ter inbeslagneming. Er wordt immers gesproken
over het verkrijgen van ‘harde bewijzen’ en het ‘aantreffen van gestolen spullen’.
Deze gestolen spullen kunnen dienen om de waarheid aan de dag te brengen (bewijs) en zijn dus
voor inbeslagneming vatbaar (art. 94 lid 1 Sv).
Voor de beantwoording van de vraag dient een onderscheid gemaakt te worden ten aanzien van de
soort plaats waar de doorzoeking plaats dient te vinden.
Doorzoeking loods ter inbeslagneming
Voor de doorzoeking van een loods kan gebruik gemaakt worden van art. 96c Sv.
Daaruit blijkt dat in het geval van de verdenking van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is
toegestaan de officier van justitie elke plaats kan doorzoeken ter inbeslagneming (art. 96 c lid 1 Sv).
De loods is in algemene zin een plaats (geen woning, geen kantoor verschoningsgerechtigde).
De officier van justitie uit de vraag beschikt zelf over de juiste autoriteit.
En er is sprake van een verdenking van gekwalificeerde diefstal ex 311 lid 1 Sr hetgeen een strafbaar
feit is waarop ten hoogste zes jaar gevangenisstraf op staat, waardoor voldaan wordt aan de
vierjaarseis uit art. 67 lid 1 sub a Sv.
De loods zal dan ook zonder problemen door de officier van justitie zelfstandig doorzocht kunnen
worden.
Doorzoeking woning ter inbeslagneming
,Voor de doorzoeking van de woning geldt een afwijkend kader. Deze kan de officier van justitie niet
zonder meer zelfstandig doorzoeken (zo bleek al uit de formulering van art. 96c Sv).
De bevoegdheid tot doorzoeking van een woning ter inbeslagneming komt in beginsel slechts toe aan
de rechter-commissaris ex art. 104 jo 110 Sv. De officier van justitie kan de rechtercommissaris
vorderen tot doorzoeking van de woning ter inbeslagneming (de bevoegdheid de rc te vorderen is
zodoende een juridisch middel dat de OvJ ter beschikking staat).
Slechts bij spoed kan de officier van justitie zelfstandig een woning ter inbeslagneming doorzoeken
op grond van art. 97 Sv. Hiervoor moet sprake zijn van een geval waarvoor voorlopige hechtenis is
toegestaan, maar daarnaast moet er sprake zijn van dringende noodzakelijkheid en moet de komst
van de rechter-commissaris niet afgewacht kunnen worden. Bovendien is ook dan nog altijd een
voorafgaande machtiging van de rechtercommissaris vereist voor de doorzoeking (art. 97 lid 2 Sv).
In casu is sprake van een art. 67 Sv-feit, maar van spoed (laat staan een machtiging) blijkt niets uit de
casus. De officier van justitie zal de doorzoeking van de woning dus moeten vorderen bij de rechter-
commissaris.
NB Zowel de rechter-commissaris als de officier van justitie zijn vrijgesteld van de verplichting een
machtiging tot binnentreden op grond van de Awbi te verkrijgen alvorens zij een woning zonder
toestemming van de bewoner kunnen betreden (zie art. 2 lid 1 Awbi). De machtiging tot doorzoeking
van de woning die de officier van justitie ex art. 97 lid 2 moet verkrijgen van de rechter-commissaris,
is dan ook een geheel andere machtiging, dan die waarover de Awbi spreekt.
Open vraag 2 (35) (hernieuwde) oproeping niet verschenen getuigen bij aanvang van het o.t.t.z.
Dominique wordt verdacht van heling (art. 416 Sr). Hij zou via Marktplaats.nl een partij gestolen
spullen te koop aangeboden hebben. Via de dagvaarding is hij gewezen op zijn rechten waardoor hij
weet dat hij de officier van justitie kan verzoeken getuigen ter terechtzitting te laten oproepen.
Dominique heeft via zijn advocaat ruim op tijd en schriftelijk laten weten dat hij ter terechtzitting
graag een tweetal getuigen zou willen laten oproepen.
Het betreft zijn goede vriend Nico die kan verklaren dat de spullen die hij via marktplaats had
verkocht van hem afkomstig waren. Hij had Dominique gevraagd hem te helpen met de verkoop van
oude spullen omdat hij zelf niet zo handig is met computers.
Daarnaast wil hij graag zijn ‘vaste klant’ Thanh Hiep laten getuigen. Thanh Hiep kan verklaren dat hij
jaren spullen bij Dominique gekocht heeft zonder dat er ooit problemen zijn geweest over de
herkomst daarvan. Helaas is Thanh Hiep recentelijk weer terugverhuisd naar Vietnam en beschikt
Dominique niet over zijn nieuwe contactgegevens. Desondanks hoopt hij dat de officier van justitie
Thanh Hiep wil oproepen.
Bij aanvang van het onderzoek ter terechtzitting komt Dominique erachter dat zowel Nico als Thanh
Hiep niet zijn verschenen.
Vraag:
Wat kan Dominique doen om de getuigen alsnog ter terechtzitting te laten verschijnen, en hoe schat
u de slagingskans van een verzoek daartoe in? (10 punten)
, De vraag ziet op (hernieuwde) oproeping niet verschenen getuigen bij aanvang van het o.t.t.z. (art.
287 lid 3 Sv).
Dominique zal de rechtbank moeten verzoeken om de getuigen die niet zijn opgeroepen (art. 287 lid
3 onder a Sv), of na oproeping niet zijn verschenen (art. 287 lid 3 onder b Sv) alsnog of opnieuw op te
roepen. Dat ook in het geval van sub b de verdachte zal moeten verzoeken om hernieuwd oproeping
(in weerwil van de formulering van de wet), volgt uit de jurisprudentie (Overzichtsarrest getuigen).
De rechtbank geeft in beginsel gehoor aan dat verzoek nu in deze fase nog sprake is van het ja, tenzij-
regime waarbinnen het verdedigingsbelang voorop staat (Overzichtsarrest getuigen). Er zijn echter
wel wettelijke gronden voorhanden waarop de rechtbank zo’n verzoek desalniettemin kan weigeren
(art. 288 lid 1 Sv).
Ten aanzien van Nico zijn er op het eerste gezicht geen weigeringsgronden. Uitgaande van het
verdedigingsbelang is de getuigenis van Nico zeer van belang nu deze getuige sterk ontlastend kan
verklaren. Mocht de rechtbank immers meegaan met de getuige dan kan de tenlastelegging niet
langer bewezen worden en zal Dominique vrijgesproken moeten worden.
Ten aanzien van Thanh Hiep kan echter geweigerd worden op grond van art. 288 lid 1 onder a Sv, nu
het een in het verre buitenland vertoevende getuige betreft, waarvan geen contactgegevens
beschikbaar zijn, waardoor het onwaarschijnlijk is dat deze (tijdig) ter terechtzitting zal verschijnen.
Naast het alsnog/opnieuw oproepen van de getuige bestaat voor de verdachte ook altijd de
mogelijkheid om getuigen zelf mee te brengen naar het o.t.t.z. (art. 260 lid 4 Sv / art. 287 lid 1 Sv).
Nu het onderzoek reeds is aangevangen, is praktisch lastig voorstelbaar hoe dit nog tijdig voor elkaar
gekregen zou kunnen worden. Maar het biedt wel een mogelijkheid na bijvoorbeeld een schorsing
van het o.t.t.z.
Open vraag 3 (36) Ondervragingsrecht - Keskin
Door de rechtbank is Alain veroordeeld vanwege poging tot diefstal met braak (art. 311 lid 1 sub
5 Sr) door het inslaan van een ruit van een bestelbus. De bewezenverklaring berust in belangrijke
mate op een proces-verbaal van verhoor van getuige Emma. Emma heeft bij de politie verklaard dat
zij buiten een man het raam van de bestelbus van de buurman had zien ingooien. Hij probeerde met
zijn rechterarm door het kapot gegooide raam de deur van de bestelbus van binnenuit te openen.
Dat lukte niet. Emma heeft 112 gebeld en aangeven welke richting de man opging. Enkele minuten
later hoorde ze de politie roepen dat iemand zijn handen omhoog moest doen.
In hoger beroep doet de raadsman van Alain tijdens de zitting het verzoek om Emma te horen.
Eerder in de (inmiddels tweejarige) procedure, is dit verzoek nog niet ingediend. Het hof wijst het
verzoek, gelet op het tijdsverloop en het belang van de behandeling van een strafzaak binnen een
redelijke termijn, af. Wensen met betrekking tot ondervraging van getuigen had Alain al veel eerder
kenbaar kunnen én kenbaar moeten maken, aldus het hof.
Vraag:
Nu het hof het verzoek niet inwilligt, en dus het verzoek tot het op zitting horen van deze getuige
weigert, kan het hof dan de door de getuige bij de politie afgelegde verklaring voor het bewijs
gebruiken? (10 punten)
Open vraag 1 (34) Doorzoeking loods ter inbeslagneming/ Doorzoeking woning ter inbeslagneming
De binnenstad van Rotterdam wordt al tijden geteisterd door een golf nachtelijke inbraken.
Uiteindelijk krijgt de recherche via een tip een concrete verdachte in het vizier. Het betreft de reeds
bij hen bekende Sean. Om de zaak rond te krijgen heeft de recherche echter nog harde bewijzen
nodig. Binnen de recherche is bekend dat Sean over een loods in het havengebied beschikt en
inmiddels is ook zijn woonadres achterhaald.
De officier van justitie die het onderzoek leidt, wil achtereenvolgens de loods en de woning van de
verdachte doorzoeken in de hoop daar gestolen spullen aan te treffen.
Vraag:
Over welke juridische middelen daartoe beschikt de officier van justitie, en onder welke
voorwaarden is de inzet daarvan in casu mogelijk?
Ga er bij de beantwoording van de vraag vanuit dat Sean. verdacht wordt van overtreding van art.
311 lid 1 Sr. (10 punten)
Het betreft in de casus een geval van doorzoeking ter inbeslagneming. Er wordt immers gesproken
over het verkrijgen van ‘harde bewijzen’ en het ‘aantreffen van gestolen spullen’.
Deze gestolen spullen kunnen dienen om de waarheid aan de dag te brengen (bewijs) en zijn dus
voor inbeslagneming vatbaar (art. 94 lid 1 Sv).
Voor de beantwoording van de vraag dient een onderscheid gemaakt te worden ten aanzien van de
soort plaats waar de doorzoeking plaats dient te vinden.
Doorzoeking loods ter inbeslagneming
Voor de doorzoeking van een loods kan gebruik gemaakt worden van art. 96c Sv.
Daaruit blijkt dat in het geval van de verdenking van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is
toegestaan de officier van justitie elke plaats kan doorzoeken ter inbeslagneming (art. 96 c lid 1 Sv).
De loods is in algemene zin een plaats (geen woning, geen kantoor verschoningsgerechtigde).
De officier van justitie uit de vraag beschikt zelf over de juiste autoriteit.
En er is sprake van een verdenking van gekwalificeerde diefstal ex 311 lid 1 Sr hetgeen een strafbaar
feit is waarop ten hoogste zes jaar gevangenisstraf op staat, waardoor voldaan wordt aan de
vierjaarseis uit art. 67 lid 1 sub a Sv.
De loods zal dan ook zonder problemen door de officier van justitie zelfstandig doorzocht kunnen
worden.
Doorzoeking woning ter inbeslagneming
,Voor de doorzoeking van de woning geldt een afwijkend kader. Deze kan de officier van justitie niet
zonder meer zelfstandig doorzoeken (zo bleek al uit de formulering van art. 96c Sv).
De bevoegdheid tot doorzoeking van een woning ter inbeslagneming komt in beginsel slechts toe aan
de rechter-commissaris ex art. 104 jo 110 Sv. De officier van justitie kan de rechtercommissaris
vorderen tot doorzoeking van de woning ter inbeslagneming (de bevoegdheid de rc te vorderen is
zodoende een juridisch middel dat de OvJ ter beschikking staat).
Slechts bij spoed kan de officier van justitie zelfstandig een woning ter inbeslagneming doorzoeken
op grond van art. 97 Sv. Hiervoor moet sprake zijn van een geval waarvoor voorlopige hechtenis is
toegestaan, maar daarnaast moet er sprake zijn van dringende noodzakelijkheid en moet de komst
van de rechter-commissaris niet afgewacht kunnen worden. Bovendien is ook dan nog altijd een
voorafgaande machtiging van de rechtercommissaris vereist voor de doorzoeking (art. 97 lid 2 Sv).
In casu is sprake van een art. 67 Sv-feit, maar van spoed (laat staan een machtiging) blijkt niets uit de
casus. De officier van justitie zal de doorzoeking van de woning dus moeten vorderen bij de rechter-
commissaris.
NB Zowel de rechter-commissaris als de officier van justitie zijn vrijgesteld van de verplichting een
machtiging tot binnentreden op grond van de Awbi te verkrijgen alvorens zij een woning zonder
toestemming van de bewoner kunnen betreden (zie art. 2 lid 1 Awbi). De machtiging tot doorzoeking
van de woning die de officier van justitie ex art. 97 lid 2 moet verkrijgen van de rechter-commissaris,
is dan ook een geheel andere machtiging, dan die waarover de Awbi spreekt.
Open vraag 2 (35) (hernieuwde) oproeping niet verschenen getuigen bij aanvang van het o.t.t.z.
Dominique wordt verdacht van heling (art. 416 Sr). Hij zou via Marktplaats.nl een partij gestolen
spullen te koop aangeboden hebben. Via de dagvaarding is hij gewezen op zijn rechten waardoor hij
weet dat hij de officier van justitie kan verzoeken getuigen ter terechtzitting te laten oproepen.
Dominique heeft via zijn advocaat ruim op tijd en schriftelijk laten weten dat hij ter terechtzitting
graag een tweetal getuigen zou willen laten oproepen.
Het betreft zijn goede vriend Nico die kan verklaren dat de spullen die hij via marktplaats had
verkocht van hem afkomstig waren. Hij had Dominique gevraagd hem te helpen met de verkoop van
oude spullen omdat hij zelf niet zo handig is met computers.
Daarnaast wil hij graag zijn ‘vaste klant’ Thanh Hiep laten getuigen. Thanh Hiep kan verklaren dat hij
jaren spullen bij Dominique gekocht heeft zonder dat er ooit problemen zijn geweest over de
herkomst daarvan. Helaas is Thanh Hiep recentelijk weer terugverhuisd naar Vietnam en beschikt
Dominique niet over zijn nieuwe contactgegevens. Desondanks hoopt hij dat de officier van justitie
Thanh Hiep wil oproepen.
Bij aanvang van het onderzoek ter terechtzitting komt Dominique erachter dat zowel Nico als Thanh
Hiep niet zijn verschenen.
Vraag:
Wat kan Dominique doen om de getuigen alsnog ter terechtzitting te laten verschijnen, en hoe schat
u de slagingskans van een verzoek daartoe in? (10 punten)
, De vraag ziet op (hernieuwde) oproeping niet verschenen getuigen bij aanvang van het o.t.t.z. (art.
287 lid 3 Sv).
Dominique zal de rechtbank moeten verzoeken om de getuigen die niet zijn opgeroepen (art. 287 lid
3 onder a Sv), of na oproeping niet zijn verschenen (art. 287 lid 3 onder b Sv) alsnog of opnieuw op te
roepen. Dat ook in het geval van sub b de verdachte zal moeten verzoeken om hernieuwd oproeping
(in weerwil van de formulering van de wet), volgt uit de jurisprudentie (Overzichtsarrest getuigen).
De rechtbank geeft in beginsel gehoor aan dat verzoek nu in deze fase nog sprake is van het ja, tenzij-
regime waarbinnen het verdedigingsbelang voorop staat (Overzichtsarrest getuigen). Er zijn echter
wel wettelijke gronden voorhanden waarop de rechtbank zo’n verzoek desalniettemin kan weigeren
(art. 288 lid 1 Sv).
Ten aanzien van Nico zijn er op het eerste gezicht geen weigeringsgronden. Uitgaande van het
verdedigingsbelang is de getuigenis van Nico zeer van belang nu deze getuige sterk ontlastend kan
verklaren. Mocht de rechtbank immers meegaan met de getuige dan kan de tenlastelegging niet
langer bewezen worden en zal Dominique vrijgesproken moeten worden.
Ten aanzien van Thanh Hiep kan echter geweigerd worden op grond van art. 288 lid 1 onder a Sv, nu
het een in het verre buitenland vertoevende getuige betreft, waarvan geen contactgegevens
beschikbaar zijn, waardoor het onwaarschijnlijk is dat deze (tijdig) ter terechtzitting zal verschijnen.
Naast het alsnog/opnieuw oproepen van de getuige bestaat voor de verdachte ook altijd de
mogelijkheid om getuigen zelf mee te brengen naar het o.t.t.z. (art. 260 lid 4 Sv / art. 287 lid 1 Sv).
Nu het onderzoek reeds is aangevangen, is praktisch lastig voorstelbaar hoe dit nog tijdig voor elkaar
gekregen zou kunnen worden. Maar het biedt wel een mogelijkheid na bijvoorbeeld een schorsing
van het o.t.t.z.
Open vraag 3 (36) Ondervragingsrecht - Keskin
Door de rechtbank is Alain veroordeeld vanwege poging tot diefstal met braak (art. 311 lid 1 sub
5 Sr) door het inslaan van een ruit van een bestelbus. De bewezenverklaring berust in belangrijke
mate op een proces-verbaal van verhoor van getuige Emma. Emma heeft bij de politie verklaard dat
zij buiten een man het raam van de bestelbus van de buurman had zien ingooien. Hij probeerde met
zijn rechterarm door het kapot gegooide raam de deur van de bestelbus van binnenuit te openen.
Dat lukte niet. Emma heeft 112 gebeld en aangeven welke richting de man opging. Enkele minuten
later hoorde ze de politie roepen dat iemand zijn handen omhoog moest doen.
In hoger beroep doet de raadsman van Alain tijdens de zitting het verzoek om Emma te horen.
Eerder in de (inmiddels tweejarige) procedure, is dit verzoek nog niet ingediend. Het hof wijst het
verzoek, gelet op het tijdsverloop en het belang van de behandeling van een strafzaak binnen een
redelijke termijn, af. Wensen met betrekking tot ondervraging van getuigen had Alain al veel eerder
kenbaar kunnen én kenbaar moeten maken, aldus het hof.
Vraag:
Nu het hof het verzoek niet inwilligt, en dus het verzoek tot het op zitting horen van deze getuige
weigert, kan het hof dan de door de getuige bij de politie afgelegde verklaring voor het bewijs
gebruiken? (10 punten)
