GEDRAGSECONOMIE
Hoofdstuk 1. Is de mens rationeel?
Rationeel handelende mensen maken keuzes op basis van volledige informatie.
Er zijn grenzen aan rationaliteit, mensen laten zich beïnvloeden door subjectieve motieven,
de rationele mens bleef wel het uitgangspunt van de economie.
Systematische verschillen: fouten die alle mensen maken.
Een van de veel voorkomende oplossingen voor het irrationeel denken van mensen is kiezen
wat ze eerder ook kozen, dit is echter ook een fout.
Systematisch irrationele uitkomsten: uitkomsten die voorspelbaar zijn.
Hoofdstuk 2. Consumentengedrag: voorspelbaar en systematisch irrationeel
De lokvogel:
- Mensen vinden het makkelijker om hun voorkeuren te bepalen als er een duidelijke
vergelijking mogelijk is, en ze houden niet van het kiezen voor een extreem geval.
- Lokvogels zijn extra informatiebronnen zodat je kunt vergelijken, vaak een derde
keus
Voorbeeld:
- De beste recepten in een maandelijkse e-mail nieuwsbrief = €24
- De beste recepten als een maandelijks geprint blad per post = €60
- De beste recepten in een e-mail en in een geprint blad = €60.
Mensen kiezen natuurlijk de e-mail en geprint blad, omdat ze denken dat ze iets gratis
boven op de keuze van alleen een maandelijks geprint blad krijgen.
Vaak kijken mensen ook naar een relatieve besparing, je gaat sneller naar een andere winkel
10 minuten verderop voor €7,- korting op een lamp van €25,-, maar een laptop van €860,-
die ergens anders voor €853,- verkrijgbaar is, vind je niet die moeite waard. Dit is ook
systematisch fout, als econoom gezien.
Ook status is een belangrijke rol bij het maken van een keuze, vaak kiezen mensen voor een
baan met een hoge status, ook als ze meer kunnen krijgen bij een baan met een lagere
status.
Arbitraire coherentie: willekeurige samenhang. Bijv: getallen die je eerder hebt gezien,
kunnen invloed uitoefenen op vervolggedrag. Ook gebeurtenissen uit je verleden zijn
referentiekaders. Alleen als er productdifferentiatie wordt toegepast, kun je dit
referentiekader loslaten.
Bezitseffect: zodra iemand iets in zijn handen heeft gehad, zijn ze meer geneigd om voor dat
product te kiezen. Ze denken dat het product al van hen is, dus als ze het moeten wegleggen
voelt het als “kwijtraken”, dit gevoel heet verlieseffect.
Mensen zijn zeer beïnvloedbaar door het woord gratis, omdat mensen niet houden van
verlies. Als iets gratis is, is er geen zichtbaar verlies.
Hoofdstuk 1. Is de mens rationeel?
Rationeel handelende mensen maken keuzes op basis van volledige informatie.
Er zijn grenzen aan rationaliteit, mensen laten zich beïnvloeden door subjectieve motieven,
de rationele mens bleef wel het uitgangspunt van de economie.
Systematische verschillen: fouten die alle mensen maken.
Een van de veel voorkomende oplossingen voor het irrationeel denken van mensen is kiezen
wat ze eerder ook kozen, dit is echter ook een fout.
Systematisch irrationele uitkomsten: uitkomsten die voorspelbaar zijn.
Hoofdstuk 2. Consumentengedrag: voorspelbaar en systematisch irrationeel
De lokvogel:
- Mensen vinden het makkelijker om hun voorkeuren te bepalen als er een duidelijke
vergelijking mogelijk is, en ze houden niet van het kiezen voor een extreem geval.
- Lokvogels zijn extra informatiebronnen zodat je kunt vergelijken, vaak een derde
keus
Voorbeeld:
- De beste recepten in een maandelijkse e-mail nieuwsbrief = €24
- De beste recepten als een maandelijks geprint blad per post = €60
- De beste recepten in een e-mail en in een geprint blad = €60.
Mensen kiezen natuurlijk de e-mail en geprint blad, omdat ze denken dat ze iets gratis
boven op de keuze van alleen een maandelijks geprint blad krijgen.
Vaak kijken mensen ook naar een relatieve besparing, je gaat sneller naar een andere winkel
10 minuten verderop voor €7,- korting op een lamp van €25,-, maar een laptop van €860,-
die ergens anders voor €853,- verkrijgbaar is, vind je niet die moeite waard. Dit is ook
systematisch fout, als econoom gezien.
Ook status is een belangrijke rol bij het maken van een keuze, vaak kiezen mensen voor een
baan met een hoge status, ook als ze meer kunnen krijgen bij een baan met een lagere
status.
Arbitraire coherentie: willekeurige samenhang. Bijv: getallen die je eerder hebt gezien,
kunnen invloed uitoefenen op vervolggedrag. Ook gebeurtenissen uit je verleden zijn
referentiekaders. Alleen als er productdifferentiatie wordt toegepast, kun je dit
referentiekader loslaten.
Bezitseffect: zodra iemand iets in zijn handen heeft gehad, zijn ze meer geneigd om voor dat
product te kiezen. Ze denken dat het product al van hen is, dus als ze het moeten wegleggen
voelt het als “kwijtraken”, dit gevoel heet verlieseffect.
Mensen zijn zeer beïnvloedbaar door het woord gratis, omdat mensen niet houden van
verlies. Als iets gratis is, is er geen zichtbaar verlies.
