Samenvatting hoofdstuk 9 en 10 Geschiedenis

.Hoofdstuk 9, de tijd van wereldoorlogen (1900 – 1950)
Kenmerkende aspecten:
1. De rol van moderne propoganda en communicatiemiddelen en vormen van
massaorganisatie
2. Het in praktijk brengen van totalitaire ideologien, communisme en
fascisme/nationaalsocialisme
3. De crisis van wereldkapitalisme
4. Het voeren van twee wereldoorlogen
5. Rasiscme en discriminatie die leiden tot genocide in het bijzonder op de joden
6. De duitse bezetting van Nederland
7. Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens en
de betrokkenheid van de burgers
8. Vormen van verzet tegen westerse imperialisme
Oorzaken eerste wereldoorlog:
 Revanchegedachte Duitsland na de Frans-Duitse oorlog
 Nationalisme
 Moderne imperialisme
 Bondgenootschappen
 Wapenwedloop
 Militarisme
Aanleiding eerste wereldoorlog: moord op Oostenrijkse kroonprins Frans Ferdinand
Er stonden in de eerste wereldoorlog duidelijk 2 blokken tegenover elkaar, Duitsland en
Oostenrijk aan de ene kant en Rusland, Frankrijk en Engeland aan de andere kant.
Geallieerden: Groot-Brittannië, Frankrijk, Amerika, Italië en Rusland.
Centralen: Duitsland, Oostenrijk, en het Ottomaanse rijk.
Om spanningen in Europa te beperken worden er bondgenootschappen gesloten., Engeland,
Frankrijk en Rusland horen bij elkaar en Duitsland, Oostenrijk en Italie vormen een team.
De spanningen lopen toch hoog op en als in 1914 Frans Ferdinand, de Oostenrijkse
kroonprins wordt vermoord verklaard Oostenrijk de oorlog aan Servië. Door de
bondgenootschappen raakte heel Europa al snel betrokken. De oorlog maakte veel doden
door nieuwe wapens zoals tanken, duikboten en vlammenwerpers maar verder haalde de
oorlog niet veel uit. De oorlog liep al snel vast en het werd een loopgraven oorlog. Aan het
begin van de oorlog verwachtte iedereen een snelle oorlog met vlugge aanvallen, dit is dus
niet gebeurd. Er waren meerdere fronten waar landen tegen elkaar vochten. De fronten
bleven bijna 4 jaar lang op dezelfde plek. Na 4 jaar is het geld in Duitsland op en de
bevolking komt in opstand. De Duitse keizer vlucht naar het neutrale Nederland. Duitsland
vraagt om vrede en in 1918 word de vrede getekend

, Na de eerste wereldoorlog ontstaat een interbellum, een periode tussen 2 wereldoorlogen.
Het is een tijd van goeie en slechte tijden. Na de oorlog ontstond een
consumptiemaatschappij en er was veel optimisme, door het optimisme gingen veel
mensen beleggen in aandelen en ze gaven veel uit. Uiteindelijk ontstond er twijfel en veel
aandeelhouders verkochten hun aandelen, de koers daalde diep en er ontstond een
beurskrach. Hieruit ontstond een crisis waardoor veel mensen werkeloos werden. Deze
grote crisis wordt ook wel de Grote Depressie genoemd. Roosevelt haalde Amerika
uiteindelijk uit de crisis door zijn plan, The new deal.
Mensen zochten naar sterke leiders zodat het goed zou gaan met het land, mensen zoals
Hitler, Stalin en Roosevelt profiteerden hiervan. Stalin was na Lenin al aan de macht in
Rusland en Hitler werd op Democratische manier verkozen in Duitsland. Hitler speelde in op
de nationalistische gevoelens van de Duitsers en wilde van Duitsland een heel machtig land
maken. Hij gaf de joden overal de schuld van. Ook wilde hij wraak nemen na de eerste
wereldoorlog en de Frans-Duitse oorlog. Dit is weer niet gelukt want de geallieerden
wonnen uiteindelijk de oorlog. Doordat de spanningen opliepen na de atoombommen op
Japan ontstond de Koude oorlog.
Begrippen:
 Collaboratie: samenwerking met de vijand
 Onderduiker: iemand die zich schuilhoudt
 Autonomie: zelfbestuur
 Non-coöperatie: niet samenwerken
 Deporteren: wegvoeren
 Dorvoerkamp: concentratiekamp vanwaar mensen worden gedeporteerd
 Getto: aparte woonwijk
 Holocaust: moord op joden tijdens de tweede wereldoorlog
 Pogrom: gewelddadige uitbarsting van jodenhaat
 Razzia: drijfjacht
 Shoah: moord op joden in de tweede wereldoorlog
 Vernietigingskamp: concentratiekamp om mensen te vermoorden
 Vooroordeel: mening die niet op feiten is gebaseerd
 Massaorganisatie: organisatie gericht op veel mensen
 Appeasement: vrede bewaren door conflicten te vermijden
 Asmogendheden: Duitsland, Italië en Japan en hun bondgenoten (ww2)
 Invasie: vijandelijke inval
 Isolationisme: geen internationale verplichtingen aangaan
 Antisemitisme: jodenhaat
 Bolsjewieken: communisten
 Collectivisatie: privéboederijen aan op in grotere landbouwbedrijven
 Eenpartijstaat: staat met 1 partij die alle macht heeft
 Fascisme: antidemocratische, gewelddadige, nationalistische en totalitaire politieke
beweging
 Gelijkschakeling: aanpassing aan totalitair regime