Parlementaire democratie hoofdstuk 5
5.1
● Kabinet zijn de ministers en staatssecretarissen.
● De regering bestaat uit de koning en de ministers.
● De verantwoordelijkheid voor het dagelijkse bestuur van ons land ligt bij de regering, maar de
koning bemoeit zich niet actief met het beleid mee. Hij krijgt wel wekelijks updates door de
minister-president.
● Iedere ministers heeft een bepaald beleidsterrein onder zijn beheer. Deze worden besproken
in de ministerraad.
● De voorzitter van de ministerraad = de minister-president = premier
● Een minister en evt staatssecretaris hebben een eigen departement of ministerie. Hier
werken duizenden ambtenaren voor hen.
● De ambtenaren bereiden wetsvoorstellen voor en geven advies.
● Minister zonder portefeuille =minister zonder eigen ministerie
● Omdat Nederland een rechtsstaat is, houdt de koning zich bezig met de grondwet. Politieke
taken van de koning:ondertekenen van alle wetten en verdragen, voorlezen troonrede op
Prinsjesdag, benoemen van ministers en staatssecretarissen, zich regelmatig laten bijpraten
door de premier over het kabinetsbeleid, op staatsbezoek gaan in andere landen om ons land
te vertegenwoordigen.
● De koning kan nooit tot verantwoording worden geroepen. Dit staat in de grondwet. De koning
is onschendbaar.
5.2
● Parlement=de tweede en eerste kamer
● Samen heten de eerste en tweede kamer Staten-Generaal.
● De tweede kamer is belangrijker dan de eerste, omdat de leden ervan rechtstreeks worden
gekozen en de tweede kamer heeft meer bevoegdheden.
● De taken van de tweede kamer (150 leden): samen met de regering wetten maken,regering
controleren.
● Rechten voor de tweede kamer (voor taak als medewetgever)
- stemrecht : wetsvoorstellen aannemen of verwerpen
- Recht van amendement : wetsvoorstellen wijzigen
- Recht van initiatief: zelf wetsvoorstellen indienen
- Budgetrecht: het recht om begroting goed te keuren, te wijzigen of te verwerpen.
● Rechten van de tweede kamer (om beleid van ministers te controles)
- recht van motie: een motie is een uitspraak van de tweede kamer waarmee zij de
minister/staatssecretaris oproepen bepaalde maatregelen te nemen of evt met een
wetsvoorstel te komen (niet verplicht uit te voeren)
- Vragenrecht: schriftelijk of mondeling vragen stellen aan de regering
- Recht van interpellatie: kamerleden mogen bij steun van minimaal 30 kamerleden een debat
aanvragen met een minister/staatssecretaris over een actueel kwestie.
- Recht van enquête: mogelijkheid om zelf een onderzoek in te stellen naar de rol van regering
en overheid bij grote maatschappelijke belang kwesties
● Pas als de tweede kamer een wetsvoorstel goedgekeurd heeft, gaat dit naar de eerste kamer
(senaat).
5.1
● Kabinet zijn de ministers en staatssecretarissen.
● De regering bestaat uit de koning en de ministers.
● De verantwoordelijkheid voor het dagelijkse bestuur van ons land ligt bij de regering, maar de
koning bemoeit zich niet actief met het beleid mee. Hij krijgt wel wekelijks updates door de
minister-president.
● Iedere ministers heeft een bepaald beleidsterrein onder zijn beheer. Deze worden besproken
in de ministerraad.
● De voorzitter van de ministerraad = de minister-president = premier
● Een minister en evt staatssecretaris hebben een eigen departement of ministerie. Hier
werken duizenden ambtenaren voor hen.
● De ambtenaren bereiden wetsvoorstellen voor en geven advies.
● Minister zonder portefeuille =minister zonder eigen ministerie
● Omdat Nederland een rechtsstaat is, houdt de koning zich bezig met de grondwet. Politieke
taken van de koning:ondertekenen van alle wetten en verdragen, voorlezen troonrede op
Prinsjesdag, benoemen van ministers en staatssecretarissen, zich regelmatig laten bijpraten
door de premier over het kabinetsbeleid, op staatsbezoek gaan in andere landen om ons land
te vertegenwoordigen.
● De koning kan nooit tot verantwoording worden geroepen. Dit staat in de grondwet. De koning
is onschendbaar.
5.2
● Parlement=de tweede en eerste kamer
● Samen heten de eerste en tweede kamer Staten-Generaal.
● De tweede kamer is belangrijker dan de eerste, omdat de leden ervan rechtstreeks worden
gekozen en de tweede kamer heeft meer bevoegdheden.
● De taken van de tweede kamer (150 leden): samen met de regering wetten maken,regering
controleren.
● Rechten voor de tweede kamer (voor taak als medewetgever)
- stemrecht : wetsvoorstellen aannemen of verwerpen
- Recht van amendement : wetsvoorstellen wijzigen
- Recht van initiatief: zelf wetsvoorstellen indienen
- Budgetrecht: het recht om begroting goed te keuren, te wijzigen of te verwerpen.
● Rechten van de tweede kamer (om beleid van ministers te controles)
- recht van motie: een motie is een uitspraak van de tweede kamer waarmee zij de
minister/staatssecretaris oproepen bepaalde maatregelen te nemen of evt met een
wetsvoorstel te komen (niet verplicht uit te voeren)
- Vragenrecht: schriftelijk of mondeling vragen stellen aan de regering
- Recht van interpellatie: kamerleden mogen bij steun van minimaal 30 kamerleden een debat
aanvragen met een minister/staatssecretaris over een actueel kwestie.
- Recht van enquête: mogelijkheid om zelf een onderzoek in te stellen naar de rol van regering
en overheid bij grote maatschappelijke belang kwesties
● Pas als de tweede kamer een wetsvoorstel goedgekeurd heeft, gaat dit naar de eerste kamer
(senaat).
