➢ Het boek begint bij Batavus Droogstoppel, Hij is makelaar in koftie, Lauriersgracht No.37. Hij
moet anti-sympathie (antiheld) bij de lezer wekken. Hij is bekrom pen, gierig, dom,
egoïstisch, eigenwanend en maakt zichzelf voortdurend belachelijk bij de lezer.
Droogstoppel symboliseert precies de wereld van egocentrisme en corruptie die Havelaar =
Multatuli wil bestrijden. Ook aan Droogstoppel heeft de schrijver karaktertrekken
meegegeven. Zo zegt Droogstoppel in het begin van het boek: 'Mijn boek moet gelezen
worden, het moet de wereld in!' Dit is nu juist wat Multatuli ook wilde. Dit is dus een
voorbeeld waaruit blijkt dat ook in Droogstoppel stukjes van Multatuli zitten. Droogstoppel
moet ervoor dat iedereen het boek van Multatuli leest. Droogstoppel maakt geen
psychologische groei door.
De man is kleinburgerlijk, arrogant en uit op geld. Hij ziet de Indische bevolking als
minderwaardig. Douwes Dekker maakt hem tot symbool van het Nederlandse kolonialisme:
zielloos en een profiteur.
Hij is de opdrachtgever van de verteller, Stern, en schrijft tussen de hoofdstukken door soms
een stukje 'van meer solieden aard'.
➢ Sjaalman: Douwes Dekker in berooide toestand na zijn ontslag, een miskend idealist.
Sjaalman was ontslagen door boekhandelaar Gaafzuiger.
➢ Na Droogstoppel komt de fictieve schrijver Stern aan het woord. Ernest Stern, een enigszins
sentimentele jonge Duitse volontair, die bij Droogstoppel inwoont. Hij vertelt over Max
Havelaar, het personage dat gebaseerd is op Douwes Dekker zelf. Havelaar is assistent-
resident in Nederlands-Indië. Hij neemt het op voor de Javaanse bevolking, die zwaar
worden uitgebuit door het cultuurstelsel.
Dit is de jonge, ambitieuze zoon van een grootindustrieel die door Droogstoppel wordt
geëmployeerde (om de zakenrelatie van Droogstoppel met de vader van Stern te
onderhouden). Droogstoppel laat Stern uit het pak van Sjaalman het verhaal van Max
Havelaar schrijven, waar Stern erg in is geïnteresseerd. Stern heeft sympathie voor Havelaar.
Hij schrijft het boek voor Max Havelaar. De functie van Stern is dan ook de lezer te laten zien
dat het 'logisch' is sympathie voor Max Havelaar te hebben. De schrijver laat eigenlijk zien:
'Kijk, deze verstandige jongen is het met Max Havelaar, ofwel mij, eens’. Stern is een product
van Multatuli.
➢ Aan het einde van het boek neemt Multatuli zelf het woord. Hij onderbreekt het verhaal en
begint zijn aanklacht tegen de Nederlandse overheid en het koloniale gezag. Hij maakt
meteen duidelijk dat hij de roman enkel schrijft zodat lezers het tweede deel – zijn betoog –
zullen lezen. Zeker in 1860 was dit een ongebruikelijke wending in het boek. Multatuli draagt
zijn boek op aan Willem III, de koning van Nederland. Deze vermelding is absoluut niet
bedoeld ter ere van Willem III, maar juist om hem als verantwoordelijke aan te wijzen voor
alle corruptie. Multatuli wil niet dat het koloniaal bewind in Nederlands-Indië verdwijnt, hij
wil het eerder hervormen. De uitbuiting van de bevolking moet stoppen en in plaats daarvan
moet er een eerlijk beleid komen, waar zowel de Nederlanders als de lokale bevolking baat
bij hebben.
Het verhaal van de Japanse steenhouder. De Japanse steenhouwer is een Aziatisch volksverhaal dat
gaat over gelukkig zijn, ook als je weinig macht of bezittingen hebt. In het verhaal wordt een
ontevreden steenhouwer door een geest veranderd in een keizer. Als de zon nog machtiger blijkt,
wenst hij de zon te zijn. Maar die verliest het van de storm. Alleen de rots kan het water en de zon
tegenhouden en dus wenst hij de rots te zijn. Als een man met een pikhouweel de rots de baas is
wenst hij weer een steenhouwer te zijn en hij is tevreden.
Het verhaal van Saïdjah en Adinda: een Javaans stel dat het zwaar te verduren heeft onder het
koloniale gezag. Zij verbouwen land voor de Nederlanders, maar hun buffel wordt telkens gestolen
of afgepakt. Juist deze vertelling grijpt vele lezers aan – vanuit hun perspectief wordt pas echt
duidelijk hoe ernstig de onderdrukking is.
moet anti-sympathie (antiheld) bij de lezer wekken. Hij is bekrom pen, gierig, dom,
egoïstisch, eigenwanend en maakt zichzelf voortdurend belachelijk bij de lezer.
Droogstoppel symboliseert precies de wereld van egocentrisme en corruptie die Havelaar =
Multatuli wil bestrijden. Ook aan Droogstoppel heeft de schrijver karaktertrekken
meegegeven. Zo zegt Droogstoppel in het begin van het boek: 'Mijn boek moet gelezen
worden, het moet de wereld in!' Dit is nu juist wat Multatuli ook wilde. Dit is dus een
voorbeeld waaruit blijkt dat ook in Droogstoppel stukjes van Multatuli zitten. Droogstoppel
moet ervoor dat iedereen het boek van Multatuli leest. Droogstoppel maakt geen
psychologische groei door.
De man is kleinburgerlijk, arrogant en uit op geld. Hij ziet de Indische bevolking als
minderwaardig. Douwes Dekker maakt hem tot symbool van het Nederlandse kolonialisme:
zielloos en een profiteur.
Hij is de opdrachtgever van de verteller, Stern, en schrijft tussen de hoofdstukken door soms
een stukje 'van meer solieden aard'.
➢ Sjaalman: Douwes Dekker in berooide toestand na zijn ontslag, een miskend idealist.
Sjaalman was ontslagen door boekhandelaar Gaafzuiger.
➢ Na Droogstoppel komt de fictieve schrijver Stern aan het woord. Ernest Stern, een enigszins
sentimentele jonge Duitse volontair, die bij Droogstoppel inwoont. Hij vertelt over Max
Havelaar, het personage dat gebaseerd is op Douwes Dekker zelf. Havelaar is assistent-
resident in Nederlands-Indië. Hij neemt het op voor de Javaanse bevolking, die zwaar
worden uitgebuit door het cultuurstelsel.
Dit is de jonge, ambitieuze zoon van een grootindustrieel die door Droogstoppel wordt
geëmployeerde (om de zakenrelatie van Droogstoppel met de vader van Stern te
onderhouden). Droogstoppel laat Stern uit het pak van Sjaalman het verhaal van Max
Havelaar schrijven, waar Stern erg in is geïnteresseerd. Stern heeft sympathie voor Havelaar.
Hij schrijft het boek voor Max Havelaar. De functie van Stern is dan ook de lezer te laten zien
dat het 'logisch' is sympathie voor Max Havelaar te hebben. De schrijver laat eigenlijk zien:
'Kijk, deze verstandige jongen is het met Max Havelaar, ofwel mij, eens’. Stern is een product
van Multatuli.
➢ Aan het einde van het boek neemt Multatuli zelf het woord. Hij onderbreekt het verhaal en
begint zijn aanklacht tegen de Nederlandse overheid en het koloniale gezag. Hij maakt
meteen duidelijk dat hij de roman enkel schrijft zodat lezers het tweede deel – zijn betoog –
zullen lezen. Zeker in 1860 was dit een ongebruikelijke wending in het boek. Multatuli draagt
zijn boek op aan Willem III, de koning van Nederland. Deze vermelding is absoluut niet
bedoeld ter ere van Willem III, maar juist om hem als verantwoordelijke aan te wijzen voor
alle corruptie. Multatuli wil niet dat het koloniaal bewind in Nederlands-Indië verdwijnt, hij
wil het eerder hervormen. De uitbuiting van de bevolking moet stoppen en in plaats daarvan
moet er een eerlijk beleid komen, waar zowel de Nederlanders als de lokale bevolking baat
bij hebben.
Het verhaal van de Japanse steenhouder. De Japanse steenhouwer is een Aziatisch volksverhaal dat
gaat over gelukkig zijn, ook als je weinig macht of bezittingen hebt. In het verhaal wordt een
ontevreden steenhouwer door een geest veranderd in een keizer. Als de zon nog machtiger blijkt,
wenst hij de zon te zijn. Maar die verliest het van de storm. Alleen de rots kan het water en de zon
tegenhouden en dus wenst hij de rots te zijn. Als een man met een pikhouweel de rots de baas is
wenst hij weer een steenhouwer te zijn en hij is tevreden.
Het verhaal van Saïdjah en Adinda: een Javaans stel dat het zwaar te verduren heeft onder het
koloniale gezag. Zij verbouwen land voor de Nederlanders, maar hun buffel wordt telkens gestolen
of afgepakt. Juist deze vertelling grijpt vele lezers aan – vanuit hun perspectief wordt pas echt
duidelijk hoe ernstig de onderdrukking is.
