Natuurkunde hoofdstuk 6
Paragraaf 1 – licht en beeld
Licht
Er zijn 2 soorten verlichting:
Primair licht: afkomstig van een lichtbron (zon, lamp, vuur)
Secundair licht: afkomstig van een voorwerp dat licht weerkaatst (maan,
een reflector, een boek bij een leeslamp etc)
3 belangrijke eigenschappen van licht:
1. Licht beweegt in een rechte lijn van de bron af met een snelheid van 300
000 km/s
2. Kleur; je hersenen kennen aan verschillende soorten licht verschillende
kleuren toe
3. De stralengang is omkeerbaar: als een lichtstraal van A naar B gaat, is er
ook een lichtstraal mogelijk die precies de omgekeerde weg volgt van B
naar A
De weg van lichtwaarneming:
1. Bron (bijv. een vlam)
2. een ontvanger (bijv. een oog)
licht heeft geen medium/tussenstof nodig!
3 dingen die licht kan doen als het op een oppervlak valt:
1. het oppervlak absorbeert het licht en zet lichtenergie om in warmte-
energie (zoals licht op zwart papier)
2. het oppervlak laat het licht door (zoals glas)
3. het oppervlak weerkaatst het licht, dit kan op 2 manieren:
licht kan diffuus weerkaatsen -> het licht weerkaatst alle kanten op
(papier- en textieloppervlakken)
licht kan spiegelend weerkaatsen -> licht weerkaatst één kant op
(spiegel- en glad oppervlak)
wat gebeurt er als licht op huid valt:
1. het absorbeert een deel van het licht, het absorbeert sommige kleuren wel
en andere niet -> hierdoor krijgt de huid een kleur
2. een deel van het licht word spiegelend weerkaatst, daardoor zie je er
spitslichtjes (glinsteringen) op
3. het weerkaatst een deel van het licht diffuus, daarom kun je de huis vanaf
alle kanten zien
, beeldvorming bij een spiegel
als je in een spiegel kijkt, zie je de wereld om je heen terug in die spiegel. Je kan
beeld op 2 manieren construeren:
1. je kan construeren met spiegelbeelden
2. je kan construeren met de spiegelwet (hoek van inval = hoek van
terugkaatsing). Wat voor de spiegel staat heet het voorwerp, de
weerspiegeling van het voorwerp noem je het beeld/spiegelbeeld.
Stappen construeren
1. teken op gelijke afstand achter de spiegel het voorwerp (spiegelbeeld
construeren)
2. teken een lijn van het oog naar het spiegelbeeld (lichtstraal 1 van tip naar
oog)
3. teken een lijn vanuit het voorwerp voor de spiegel naar de lijn van het oog
(lichtstraal 2 weerkaatst in andere richting)
je spreekt van een beeld als er van ieder punt van een voorwerp één punt op het
beeld is. Als je lichtstralen construeert via spiegelbeelden, voldoen ze
automatisch aan de spiegelwet.
Vergroten en verkleinen
De vergrotingsfactor geeft aan hoe veel keer zo groot een beeld is ten opzichte
van een voorwerp.
Vlakke spiegel -> beeld is even groot (vergrotingsfactor = 1)
Bolle spiegel -> beeld is kleiner (vergrotingsfactor = kleiner dan 1 + beeld
is dichterbij)
Holle spiegel -> beeld is groter (vergrotingsfactor = groter dan 1 + beeld
is verder weg)
Paragraaf 2 – breking
Wat is breking?
Lichtstralen knikken als ze een doorschijnende stof ingaan of uitgaan, dat
knikken noem je breking.
De knik is niet altijd even groot, de breking is dus niet altijd even sterk. Breking
hangt af van:
1. Hoe schuiner de lichtstraal invalt, hoe sterker de breking, lichtstralen die
recht invallen, breken niet.
2. Breking hangt af van kleur: violet licht breekt bijv. sterker dan rood licht.
Een prisma kan zo wit licht in alle kleuren van de regenboog scheiden.
3. De ene stof breekt lichtstralen meer dan de andere.
Breking van lucht naar glas en van glas naar lucht
Lichtstralen breken zowel als ze een doorschijnende stof ingaan, als wanneer ze
een doorschijnende stof uitgaan.
Paragraaf 1 – licht en beeld
Licht
Er zijn 2 soorten verlichting:
Primair licht: afkomstig van een lichtbron (zon, lamp, vuur)
Secundair licht: afkomstig van een voorwerp dat licht weerkaatst (maan,
een reflector, een boek bij een leeslamp etc)
3 belangrijke eigenschappen van licht:
1. Licht beweegt in een rechte lijn van de bron af met een snelheid van 300
000 km/s
2. Kleur; je hersenen kennen aan verschillende soorten licht verschillende
kleuren toe
3. De stralengang is omkeerbaar: als een lichtstraal van A naar B gaat, is er
ook een lichtstraal mogelijk die precies de omgekeerde weg volgt van B
naar A
De weg van lichtwaarneming:
1. Bron (bijv. een vlam)
2. een ontvanger (bijv. een oog)
licht heeft geen medium/tussenstof nodig!
3 dingen die licht kan doen als het op een oppervlak valt:
1. het oppervlak absorbeert het licht en zet lichtenergie om in warmte-
energie (zoals licht op zwart papier)
2. het oppervlak laat het licht door (zoals glas)
3. het oppervlak weerkaatst het licht, dit kan op 2 manieren:
licht kan diffuus weerkaatsen -> het licht weerkaatst alle kanten op
(papier- en textieloppervlakken)
licht kan spiegelend weerkaatsen -> licht weerkaatst één kant op
(spiegel- en glad oppervlak)
wat gebeurt er als licht op huid valt:
1. het absorbeert een deel van het licht, het absorbeert sommige kleuren wel
en andere niet -> hierdoor krijgt de huid een kleur
2. een deel van het licht word spiegelend weerkaatst, daardoor zie je er
spitslichtjes (glinsteringen) op
3. het weerkaatst een deel van het licht diffuus, daarom kun je de huis vanaf
alle kanten zien
, beeldvorming bij een spiegel
als je in een spiegel kijkt, zie je de wereld om je heen terug in die spiegel. Je kan
beeld op 2 manieren construeren:
1. je kan construeren met spiegelbeelden
2. je kan construeren met de spiegelwet (hoek van inval = hoek van
terugkaatsing). Wat voor de spiegel staat heet het voorwerp, de
weerspiegeling van het voorwerp noem je het beeld/spiegelbeeld.
Stappen construeren
1. teken op gelijke afstand achter de spiegel het voorwerp (spiegelbeeld
construeren)
2. teken een lijn van het oog naar het spiegelbeeld (lichtstraal 1 van tip naar
oog)
3. teken een lijn vanuit het voorwerp voor de spiegel naar de lijn van het oog
(lichtstraal 2 weerkaatst in andere richting)
je spreekt van een beeld als er van ieder punt van een voorwerp één punt op het
beeld is. Als je lichtstralen construeert via spiegelbeelden, voldoen ze
automatisch aan de spiegelwet.
Vergroten en verkleinen
De vergrotingsfactor geeft aan hoe veel keer zo groot een beeld is ten opzichte
van een voorwerp.
Vlakke spiegel -> beeld is even groot (vergrotingsfactor = 1)
Bolle spiegel -> beeld is kleiner (vergrotingsfactor = kleiner dan 1 + beeld
is dichterbij)
Holle spiegel -> beeld is groter (vergrotingsfactor = groter dan 1 + beeld
is verder weg)
Paragraaf 2 – breking
Wat is breking?
Lichtstralen knikken als ze een doorschijnende stof ingaan of uitgaan, dat
knikken noem je breking.
De knik is niet altijd even groot, de breking is dus niet altijd even sterk. Breking
hangt af van:
1. Hoe schuiner de lichtstraal invalt, hoe sterker de breking, lichtstralen die
recht invallen, breken niet.
2. Breking hangt af van kleur: violet licht breekt bijv. sterker dan rood licht.
Een prisma kan zo wit licht in alle kleuren van de regenboog scheiden.
3. De ene stof breekt lichtstralen meer dan de andere.
Breking van lucht naar glas en van glas naar lucht
Lichtstralen breken zowel als ze een doorschijnende stof ingaan, als wanneer ze
een doorschijnende stof uitgaan.
