.Geschiedenis hoofdstuk 4 – Rusland wordt communistisch
Paragraaf 1 Socialisten en anarchisten in Rusland
De Russische piramide
1. Het hoogst in de piramide staat de tsaar: hij was rijk en regeerde
Rusland autocratisch.
2. Een andere belangrijke vorst: kerkvorst: hij werd door de tsaar
benoemd en was de patriarch van de Russisch- orthodoxe kerk
De kerk leerde dat God de tsaar en de adel (grootgrondbezitters/bojaren) boven
hun had gezet. Straffen als je hier tegen in ging konden heftig zijn: geslagen met
een knoet tot je dood was/ verbannen naar Siberië.
De bojaren hielpen de tsaar met:
Regeren
Belasting innen
Oorlog voeren
3. In de steden leefden de middenstand (winkeliers en ambachtslieden,
bourgeoisie, rijke kooplui en fabrikanten). En ook waren er nog de
bestuursambtenaren en intellectuelen en schrijvers (zij richtten zich
meestal op het westen, waar ze hun politieke en maatschappelijke
ideeën vandaan haalde). Een diepe kloof scheidde adel,
middenstand, bourgeoisie en de intellectuelen van de massa van de
bevolking.
4. Industrie was er nauwelijks, dus er waren weinig industrie arbeiders.
5. De meesten mensen in Rusland waren boer, tot 1861 waren zij als
lijfeigene gebonden aan de bojaar.
De boeren woonden in de mir (dorpsgemeenschap):
Familiehoofden overleggen over de onderlinge verdeling van de
landbouwgrond, herendiensten en het betalen van hoofdelijke belasting
Iedereen behalve de bojaren, geestelijken, het leger en de marine moesten
belasting betalen. De oogst ging een groot deel naar de edelman, de rest was
voor eigen consumptie en verkoop op de dorpsmarkt. De landbouw bracht weinig
op, door het weer en de bojaren die modernisering niet nodig vonden, er waren
immers lijfeigenen in overvloed.
Anarchisme en boerensocialisme
Michael Bakoenin 1814-1876 (edelman met vijfhonderd lijfeigenen) die uit
idealisme de lijfeigenschap wilde afschaffen. Hij vond dat gezag over een ander
het slechtste in de mens naar boven haalt:
‘Schaf dus de almachtige staat en de tsaar als het privébezit van een fabriek of
landbouwgrond af, maar ook de kerk als mede-onderdrukker van de boeren. Geef
de macht aan kleinschalige gemeenschappen met zelfbestuur, zoals een dorp of
fabriek.’
, Bakoenins landgoed werd hem afgenomen en hij moest naar het buitenland
vluchten. Bakoenin werd filosoof van de Russische anarchisten. Anarchisme: de
ideologie die tegen elke vorm van georganiseerde regering is (anarché = geen
regering). De grond en productiemiddelen zijn van alle mensen samen. Dit leek
een beetje op het socialisme. De aanhangers begonnen steeds meer geweld
gebruiken om mensen te overtuigen van het anarchisme.
Een andere Russische maatschappij was de Narodniki (afkomstig uit
ontwikkelde bovenlaag). Zij zagen de aloude mir (bezitter en bestuurder van
grond) als het ware Russische anarchistisch socialisme. Als narodniki hun
boodschap verkondigden werden deze aan de politie uitgeleverd.
Ook de socialisten revolutionairen van de socialistische revolutionaire partij
richtten zich op de boeren: alleen van de grootste groep van de bevolking kon
Rusland revolutie en socialisme verwachten.
De bourgeoisie koos partij voor de liberalen, die hoopten dat Rusland een
parlementaire democratie zou worden (vrije verkiezingen + sterke
volsvertegenwoordiging).
Economische ontwikkeling en expansiepolitiek
Tsaar Alexander II hief in 1861 de lijfeigenschap op. Elke mir kon een
staatslening krijgen om een stuk grond van een edelman te kopen. Een boer kon
een mir pas verlaten wanneer hij zijn aandeel in de schuld naar de edelman
betaald had. Hij bleef nog even onvrij.
Alexander II liet ook industrie en mijnbouw ontwikkelen en spoorwegen
aanleggen. De Narodniki blies in 1881 Alexander II met koets en al op.
Troonopvolger Alexander III bleef Rusland moderniseren. Eind 19 e eeuw werd
nachtarbeid van vrouwen en kinderen afgeschaft en kwamen er maximale
werkdagen van 11 ½ uur.
Het grootste ontwikkelingsproces was de Trans-Siberië-Expres (1890). Hierdoor
werd Rusland met zijn gebieden in het Verre Oosten verbonden. Rusland raakte
geïnteresseerd in delen van China. Dat leidde tot conflicten met Japan. Wel
stimuleerde Nicolaas II de ontwikkeling van boeren tot vrije, marktgerichte
zelfstandigen -> de koelakken.
Marxisten
Bakoenin ontmoette ander revolutionairen:
Karl marx: hij zei dat een socialistische revolutie alleen zou plaatsvinden in
een modern land met veel industrie, dan pas waren er voldoende
industriearbeiders (proletariers) om de macht te grijpen en de ‘dictatuur
van het proletariaat’ te vestigen. De bevolking vond dit goed ‘ wij krijgen
de macht in handen d.m.v. een revolutie!’ Maar of dit ook voor de boeren
voordelen had…..-> zijn ideologie was het marxistisch socialisme
-> Omdat Rusland steeds meer mijnbouw en industrie ontwikkelde,
dachten Russische marxisten dat Rusland op weg was naar een Russische
revolutie -> zij stichten de Russische Sociaaldemocratische
Arbeiderspartij (RSDAP).
Paragraaf 1 Socialisten en anarchisten in Rusland
De Russische piramide
1. Het hoogst in de piramide staat de tsaar: hij was rijk en regeerde
Rusland autocratisch.
2. Een andere belangrijke vorst: kerkvorst: hij werd door de tsaar
benoemd en was de patriarch van de Russisch- orthodoxe kerk
De kerk leerde dat God de tsaar en de adel (grootgrondbezitters/bojaren) boven
hun had gezet. Straffen als je hier tegen in ging konden heftig zijn: geslagen met
een knoet tot je dood was/ verbannen naar Siberië.
De bojaren hielpen de tsaar met:
Regeren
Belasting innen
Oorlog voeren
3. In de steden leefden de middenstand (winkeliers en ambachtslieden,
bourgeoisie, rijke kooplui en fabrikanten). En ook waren er nog de
bestuursambtenaren en intellectuelen en schrijvers (zij richtten zich
meestal op het westen, waar ze hun politieke en maatschappelijke
ideeën vandaan haalde). Een diepe kloof scheidde adel,
middenstand, bourgeoisie en de intellectuelen van de massa van de
bevolking.
4. Industrie was er nauwelijks, dus er waren weinig industrie arbeiders.
5. De meesten mensen in Rusland waren boer, tot 1861 waren zij als
lijfeigene gebonden aan de bojaar.
De boeren woonden in de mir (dorpsgemeenschap):
Familiehoofden overleggen over de onderlinge verdeling van de
landbouwgrond, herendiensten en het betalen van hoofdelijke belasting
Iedereen behalve de bojaren, geestelijken, het leger en de marine moesten
belasting betalen. De oogst ging een groot deel naar de edelman, de rest was
voor eigen consumptie en verkoop op de dorpsmarkt. De landbouw bracht weinig
op, door het weer en de bojaren die modernisering niet nodig vonden, er waren
immers lijfeigenen in overvloed.
Anarchisme en boerensocialisme
Michael Bakoenin 1814-1876 (edelman met vijfhonderd lijfeigenen) die uit
idealisme de lijfeigenschap wilde afschaffen. Hij vond dat gezag over een ander
het slechtste in de mens naar boven haalt:
‘Schaf dus de almachtige staat en de tsaar als het privébezit van een fabriek of
landbouwgrond af, maar ook de kerk als mede-onderdrukker van de boeren. Geef
de macht aan kleinschalige gemeenschappen met zelfbestuur, zoals een dorp of
fabriek.’
, Bakoenins landgoed werd hem afgenomen en hij moest naar het buitenland
vluchten. Bakoenin werd filosoof van de Russische anarchisten. Anarchisme: de
ideologie die tegen elke vorm van georganiseerde regering is (anarché = geen
regering). De grond en productiemiddelen zijn van alle mensen samen. Dit leek
een beetje op het socialisme. De aanhangers begonnen steeds meer geweld
gebruiken om mensen te overtuigen van het anarchisme.
Een andere Russische maatschappij was de Narodniki (afkomstig uit
ontwikkelde bovenlaag). Zij zagen de aloude mir (bezitter en bestuurder van
grond) als het ware Russische anarchistisch socialisme. Als narodniki hun
boodschap verkondigden werden deze aan de politie uitgeleverd.
Ook de socialisten revolutionairen van de socialistische revolutionaire partij
richtten zich op de boeren: alleen van de grootste groep van de bevolking kon
Rusland revolutie en socialisme verwachten.
De bourgeoisie koos partij voor de liberalen, die hoopten dat Rusland een
parlementaire democratie zou worden (vrije verkiezingen + sterke
volsvertegenwoordiging).
Economische ontwikkeling en expansiepolitiek
Tsaar Alexander II hief in 1861 de lijfeigenschap op. Elke mir kon een
staatslening krijgen om een stuk grond van een edelman te kopen. Een boer kon
een mir pas verlaten wanneer hij zijn aandeel in de schuld naar de edelman
betaald had. Hij bleef nog even onvrij.
Alexander II liet ook industrie en mijnbouw ontwikkelen en spoorwegen
aanleggen. De Narodniki blies in 1881 Alexander II met koets en al op.
Troonopvolger Alexander III bleef Rusland moderniseren. Eind 19 e eeuw werd
nachtarbeid van vrouwen en kinderen afgeschaft en kwamen er maximale
werkdagen van 11 ½ uur.
Het grootste ontwikkelingsproces was de Trans-Siberië-Expres (1890). Hierdoor
werd Rusland met zijn gebieden in het Verre Oosten verbonden. Rusland raakte
geïnteresseerd in delen van China. Dat leidde tot conflicten met Japan. Wel
stimuleerde Nicolaas II de ontwikkeling van boeren tot vrije, marktgerichte
zelfstandigen -> de koelakken.
Marxisten
Bakoenin ontmoette ander revolutionairen:
Karl marx: hij zei dat een socialistische revolutie alleen zou plaatsvinden in
een modern land met veel industrie, dan pas waren er voldoende
industriearbeiders (proletariers) om de macht te grijpen en de ‘dictatuur
van het proletariaat’ te vestigen. De bevolking vond dit goed ‘ wij krijgen
de macht in handen d.m.v. een revolutie!’ Maar of dit ook voor de boeren
voordelen had…..-> zijn ideologie was het marxistisch socialisme
-> Omdat Rusland steeds meer mijnbouw en industrie ontwikkelde,
dachten Russische marxisten dat Rusland op weg was naar een Russische
revolutie -> zij stichten de Russische Sociaaldemocratische
Arbeiderspartij (RSDAP).
