Samenvatting module 1.3 ‘Maatschappelijke context’
,Ethiek
Hoorcollege 1
- Peter Singer: effective althruism: goed zijn voor mensen op een efficiënte en effectieve
manier.
- Een uitwerking van de normatieve theorie utilisme. We maken keuzes door te kijken naar de
gevolgen van je handelen.
Normatieve theorie
- Wat is het goede om te doen?
Een poging één onderliggend basiscriterium te komen om te bepalen wat de morele waarde
van een handeling is.
Peter Singer: geef geld aan het Malariafonds, wat dat is een kwestie van leven of dood. De meeste
andere geldbesteding is ten opzichte daarvan minder belangrijk; wat is het “onderliggend
basiscriterium"?
Gevolgenethiek
‘Die handeling is moreel juist die het grootste geluk voor het grootste aantal mensen oplevert.’
(Hume, Bentham, Mill, Singer).
Normatieve theorie
- Basisfundamenten of regels voor het moreel handelen; helpen om in concrete gevallen te
bepalen wat moreel juist is om te doen.
Ethisch/moreel probleem of dilemma
- Moreel probleem: meerdere handelingsalternatieven, het is duidelijk hoe je normatief kunt
handelen.
- Moreel dilemma: meerdere handelingsalternatieven, je moet kiezen tussen twee kwaden.
Hoe dan verantwoorden?
- Op grond van ethische theorie
- Op grond van argumenten
,
, Aandachtspunten… #1Voor wie?
Onpartijdigheid en aggregatie: iedereen telt even zwaar mee…Maar wie is iedereen?
• Alle mensen op dit moment?
• Alle mensen van nu en in de toekomst?
• Alle leven met bewustzijn?
• Dieren, planten?
• Alle(en) Nederlanders?
Aandachtspunt #2: Goed genoeg
• Als miljardair geef je 50% van je vermogen weg aan mensen die het nodig hebben.
• Nog steeds miljarden houd je zelf over
• Nog steeds is er armoede
• Moet je nu meer weggeven?
• Is het niet goed om 50% van je inkomsten op tegeven?
Schaal-utilisme: handelingen zijn niet goed/fout maar goed-fout is een spectrum
Waar draait het om?
Welfarism--> welzijn of geluk
- Uiteindelijk gaat het (alleen) om het welzijn/geluk dat een handeling oplevert
- Zaken als geld, tijd, aandacht, rechtvaardigheid, zijn alleen instrumenteel waardevol voor
geluk
Voorbeeld geld
- 50 eu geven aan een miljardair
- 50 eu geven als cadeautje op een verjaardag van een kind
Voorbeeld rechtvaardigheid
- Mag je straffen?
- Negatief gevolg: dit maakt de gestrafte minder gelukkig
Mogelijke positieve gevolgen
- Door het afschrikeffect van straf is er meer veiligheid
- Het slachtoffer voelt zich beter
- Kans op recidive verkleinen
,Ethiek
Hoorcollege 1
- Peter Singer: effective althruism: goed zijn voor mensen op een efficiënte en effectieve
manier.
- Een uitwerking van de normatieve theorie utilisme. We maken keuzes door te kijken naar de
gevolgen van je handelen.
Normatieve theorie
- Wat is het goede om te doen?
Een poging één onderliggend basiscriterium te komen om te bepalen wat de morele waarde
van een handeling is.
Peter Singer: geef geld aan het Malariafonds, wat dat is een kwestie van leven of dood. De meeste
andere geldbesteding is ten opzichte daarvan minder belangrijk; wat is het “onderliggend
basiscriterium"?
Gevolgenethiek
‘Die handeling is moreel juist die het grootste geluk voor het grootste aantal mensen oplevert.’
(Hume, Bentham, Mill, Singer).
Normatieve theorie
- Basisfundamenten of regels voor het moreel handelen; helpen om in concrete gevallen te
bepalen wat moreel juist is om te doen.
Ethisch/moreel probleem of dilemma
- Moreel probleem: meerdere handelingsalternatieven, het is duidelijk hoe je normatief kunt
handelen.
- Moreel dilemma: meerdere handelingsalternatieven, je moet kiezen tussen twee kwaden.
Hoe dan verantwoorden?
- Op grond van ethische theorie
- Op grond van argumenten
,
, Aandachtspunten… #1Voor wie?
Onpartijdigheid en aggregatie: iedereen telt even zwaar mee…Maar wie is iedereen?
• Alle mensen op dit moment?
• Alle mensen van nu en in de toekomst?
• Alle leven met bewustzijn?
• Dieren, planten?
• Alle(en) Nederlanders?
Aandachtspunt #2: Goed genoeg
• Als miljardair geef je 50% van je vermogen weg aan mensen die het nodig hebben.
• Nog steeds miljarden houd je zelf over
• Nog steeds is er armoede
• Moet je nu meer weggeven?
• Is het niet goed om 50% van je inkomsten op tegeven?
Schaal-utilisme: handelingen zijn niet goed/fout maar goed-fout is een spectrum
Waar draait het om?
Welfarism--> welzijn of geluk
- Uiteindelijk gaat het (alleen) om het welzijn/geluk dat een handeling oplevert
- Zaken als geld, tijd, aandacht, rechtvaardigheid, zijn alleen instrumenteel waardevol voor
geluk
Voorbeeld geld
- 50 eu geven aan een miljardair
- 50 eu geven als cadeautje op een verjaardag van een kind
Voorbeeld rechtvaardigheid
- Mag je straffen?
- Negatief gevolg: dit maakt de gestrafte minder gelukkig
Mogelijke positieve gevolgen
- Door het afschrikeffect van straf is er meer veiligheid
- Het slachtoffer voelt zich beter
- Kans op recidive verkleinen
